İsrail'in Suriye'nin başkenti Şam'da devlet kurumlarını hedef alan saldırıları sonrası ABD taraflar arasında anlaşma sağlandığını duyurdu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, "Bu korkunç duruma bu gece son verecek belirli adımlar konusunda anlaştık" açıklamasını yaptı. Rubio X paylaşımında "Suriye'deki çatışmalara dahil olan tüm taraflar" cümlesini de kullandı. Şam hükümetine bağlı güçlerin de Süveyda'dan çıkmaya başladığı bildiriliyor. Suriye'nin resmi haber ajansı SANA, Süveyda'daki dini liderler ile Suriye hükümeti arasındaki anlaşmaya müteakip çekilmenin başladığını aktarıyor. Suriye geçiş hükümeti lideri Ahmed eş Şara, ülkenin Dürzi vatandaşlarına kötü muamele eden herkesin hesap vereceğini söyledi. Süveyda'dan çekilme sonrası konuşan Şara, bölgenin kontrolünün toplum liderlerine ve yerel gruplara bırakıldığını da kaydetti.

İsrail 16 Temmuz'da Şam'da en az iki noktayı hedef aldı. Savunma Bakanlığı'na birden fazla kez vuruldu. Kentin hemen dışındaki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nın yakınlarında da "askeri" bir noktanın hedef alındığı açıklanıyor. İsrail ordusu ikinci saldırıyı da doğrularken "Suriye rejiminin Başkanlık Sarayı alanındaki bir askeri hedef vuruldu" ifadesini kullandı. Suriye Savunma Bakanlığı kaynakları Reuters'a yaptıkları açıklamada, bakanlık binasına en az iki SİHA saldırısı düzenlendiğini söyledi.

Suriye Sağlık Bakanlığı, Şam'daki saldırılarda üç kişinin öldüğünü, 34 kişinin yaralandığını duyurdu. Ajanslar Şam ve kuzeydeki İdlib'de saldırının protesto edildiğine dair görüntüler geçiyor. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de, İsrail'in Suriye'deki saldırılarını kınayan bir açıklama yaptı. İsrail - Suriye arasındaki bölgede de çok sayıda İsrail'de yaşayan Dürzi toplandı. Görüntülerde İsrail'in Dürzi azınlığına bağlı çok sayıda kişinin Suriye tarafına doğru telleri aşmaya çalıştığı görülüyor.

Dürzi gruplar ve Bedevi aşiretler arasında İsrail sınırına yakın Süveyda'da çatışmalar 13 Temmuz'da başladı. 15 Temmuz'da Şam yönetimi güçlerinin kente girmesiyle İsrail zırhlı araçlara saldırdı. İsrail, Dürzi azınlığı korumak ve bu bölgenin silahlı güçlerin kontrolüne geçmesine izin vermemek amaçlı hareket ettiğini savunuyor. 16 Temmuz saldırısı bölgede 7 Ekim 2023'ten bu yana devam eden istikrarsızlığın yeni halkası olarak değerlendiriliyor. Türk Dışişleri Bakanlığı saldırıları kınadı ve İsrail'in Suriye'de barış ve güvenlik ortamını sağlamak için tarihi bir şansı "sabote etmeyi amaçladığını" söyledi. Dışişleri Bakanı Fidan: Suriye'de 3-4 saat içerisinde ateşkes umuyoruz.

Süveyda'da çatışmalarda 300 kişi öldü. Süveyda'da çıkan çatışmalarda ölenlerin sayısının 300'e çıktığı bildirildi. Suriye İnsan Hakları Gözlemevine (SOHR) göre Pazar gününden bu yana Süveyda'da 69 Dürzi milis ve 40 sivil öldü. Haberlerini yerel kaynaklara dayandıran SOHR, Salı günü Süveyda'da 27 Dürzi sivilin "infaz" edildiğini iddia ediyor. Kuruluş ayrıca 165 Suriye askeri ve 18 silahlı bedevinin öldüğünü kaydetti. 10 güvenlik gücünün de Süveyda'ya yönelik İsrail saldırılarında öldüğü belirtiliyor. Şam yönetimi "çatışmaları sona erdirmek için" bölgeye güvenlik güçleri gönderdiğini açıklamıştı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 15 Temmuz'daki saldırı için "Dürzilere karşı kullanılacağı" gerekçesiyle Süveyda'daki silahlı güçlere ve ekipmanlara saldırı emri verdiğini söyledi. İsrail ordusu "Şam'ın güneyine asker konuşlanmaması" hedefiyle Mayıs ayında da Suriye'ye hava saldırısı düzenlemişti. Beşar Esad yönetimi Aralık 2024'te devrildiğinden beri Suriye hükümetine bağlı askeri güçleri ilk kez Süveyda'da konuşlandı. Dürziler hükümetin güvence vermesine rağmen güvenliklerinden endişe ediyor.

Çatışmalar nasıl başladı? Dürzi gruplar ve bölgedeki Bedevi aşiretler arasındaki çatışmalar 13 Temmuz Pazar günü başladı. Olayların, Şam-Süveyda otoyolunda Dürzi bir tüccarın kaçırılmasıyla başladığı düşünülüyor. Bölgedeki Sünni Bedevi aşiretler ve Dürzi topluluklar arasında zaman zaman şiddet olayları yaşanıyordu. Çatışmalar, Bedevilerin yaşadığı El-Makvas mahallesine sıçramıştı. Dürzi güçlerin mahalleyi ablukaya alıp ele geçirdiği belirtildi. Daha sonra Bedevilerin vilayetin batı ve kuzeyindeki Dürzi yerleşimlerini hedef almasıyla çatışmalar Süveyda'nın diğer kısımlarına sıçradı. Süveyda 24 web sitesini yöneten Dürzi araştırmacı Rayan Marouf, "Süveyda şehrinde ilk kez mezhep çatışması patlak veriyor, eğer sona ermezse bir kan gölüne doğru gidiyoruz" demişti. Süveyda vilayeti çoğunlukla hükümet güçlerine katılmayı reddeden Dürzi milislerin kontrolünde.

Dürziler, Şam yönetiminin Mayıs ayındaki çatışmalar sonrası varılan anlaşmayı ihlâl ettiğini savunuyordu. Dürzi liderler, hareketlerinin Şam yönetimine karşı olmadığını ve Dürzi grupların da yer alacağı bir üniformalı güvenlik biriminin kurulması konusunda "aylar önce" devletle anlaşıldığını savunuyor. Suriye, 2011'de patlak veren iç savaş öncesi 700 bin Dürziye ev sahipliği yapıyordu. Azınlığın büyük kısmı hâlâ Süveyda vilayetinde yaşıyor.