Dr. Osman Gazi Güçlütürk, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Bilişim ve Teknoloji Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi, İsrail'in Gazze'de yapay zeka kullanımını ve bu durumun hukuki boyutunu ele aldı.

Yapay zeka teknolojisi, her geçen gün yeni uygulama alanları ve sunduğu vaatlerle gündeme gelmeye devam ediyor. Ancak bu yeni uygulamalar pek çok riski de beraberinde getiriyor. Özellikle yapay zekanın otonom karar verme kabiliyetlerinin saldırı ve savunma sistemleriyle entegre edilmesi endişeleri artırıyor. Bu durum, İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF) Gazze'de yapay zeka kullanımına dair gelişmeleri kritik hale getiriyor.

Yapay zeka askeri alanda operasyon sahasının analizi, hedeflerin belirlenmesi ve tespiti gibi süreçlerde kullanılmakta. Ancak en tartışmalı kullanımı, yapay zekanın doğrudan saldırı emri verecek şekilde konumlandırılmasıdır. IDF, yapay zeka sistemlerinin operasyonel süreçleri hızlandırmak amacıyla kullanıldığını belirtirken, bu sistemlerin çıktılarının insanlar tarafından incelendiğini ifade etmektedir. Ancak şeffaflık eksikliği nedeniyle bilgi ve haberler çoğunlukla kimliği açıklanmayan kaynaklara dayandırılmakta, bu durum objeksiyonel değerlendirmeyi zorlaştırmaktadır.

İsrail'in Gazze’deki operasyonlarda kullandığı bazı yapay zeka sistemleri dikkat çekmektedir; bunlar arasında "Alchemist", "Edge360", "Lavender", "Gospel" ve "Where’s Daddy?" gibi araçlar bulunmaktadır. Bu sistemler, hedefleme süreçlerini desteklemesi amacıyla tasarlanmıştır. Ancak, bu araçların karar destek sistemlerinin ötesine geçtiğine dair ciddi iddialar da mevcuttur.

Yapay zeka destekli silahların uluslararası hukukta nasıl düzenlendiği önemli bir konudur. Yapay zekanın askeri alanda karar destek sistemi olarak kullanımı genel olarak yasaklanmamış olsa da, bu sistemlerin karar alma mekanizmasını etkileyebilecek şekilde kullanılması uluslararası insancıl hukuk açısından sorun teşkil etmektedir. Uluslararası hukukta, silahlı çatışma ortamlarında sivillerin korunması ve ayrım gözetmeyen saldırıların önlenmesi temel ilkeler olarak öne çıkmaktadır.

Sonuç olarak, yapay zeka sistemlerinin askeri alanda kullanımı, hem teknik açıdan hem de hukuki açıdan önemli sorunları gündeme getirmektedir. Uluslararası hukukun temel ilkelerine uygun bir denetim sağlanmadan bu sistemlerin kullanılması, insani ve hukuki sorunlara yol açabilir.