İstanbul'da tatilde olan dört kişilik bir ailenin "gıda zehirlenmesi" şüphesiyle hastaneye kaldırılması ardından üç ve altı yaşındaki çocukları hayatını kaybetti, anne ve baba yoğun bakımda tedavi altında. İstanbul İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Abdullah Emre Güner, X platformundan 13 Kasım akşamı yaptığı açıklamada, "Fatih ilçesinde bir otelde konaklayan Böcek ailesinin fertlerinin gıda zehirlenmesi şüphesiyle hastaneye kaldırılması ve iki evladımızın hayatını kaybetmesi bizleri derinden üzmüştür" dedi ve olayla ilgili olarak İl Sağlık Müdürlüğü tarafından soruşturma başlatıldığını duyurdu.

Anadolu Ajansı'nın aktardığı bilgiye göre Almanya'dan Türkiye'ye tatile gelen aile 11 Kasım'da İstanbul Ortaköy'de bir seyyar satıcıdan midye aldı, ayrıca bir restoranda yemek yedi. Aynı gün başlayan mide bulantısı ve kusma şikayetlerinin devam etmesi üzerine ailenin 12 Kasım'da çevredeki hastanelere gittiği, tedavi sonrası taburcu edilerek otele döndükleri öne sürüldü.

Hafta başında da Rize'de bir mevlitte dağıtılan tavuklu yemeği yiyen 94 kişi gıda zehirlenmesi nedeniyle hastaneye kaldırılmış, Rize Sağlık Müdürü Gökhan Demiral "Hayati tehlike arz eden bir durum gözükmüyor" demişti.

Gıda zehirlenmesiyle ilgili bilmeniz gerekenleri derledik.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), temiz olmayan su veya gıdanın tüketilmesinin sebep olduğu hastalıkları "gıda kaynaklı" (foodborne) hastalıklar olarak tanımlıyor.

Tanımlanmış gıda kaynaklı hastalık sayısı 200'den fazla. Gıda zehirlenmesi zararlı bakteri, virüs ve parazitlerle kontamine olmuş gıdaları tükettiğimizde meydana geliyor. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), gıdaların şu gibi durumlarda insan vücudu için zehirli hale gelebileceğine dikkat çekiyor:

  • Gıdalar yeterince pişirilmez veya tekrar tekrar ısıtılırsa.
  • Elleri yıkamamış veya kendini hasta hisseden biri tarafından hazırlanırsa.
  • Yiyecek doğru/uygun sıcaklıkta saklanmazsa - örneğin, buzdolabı veya dondurucunun dışında çok uzun süre bırakılırsa.
  • Hayvanlar veya böcekler gıdalarla temas ederse.
  • "Son Tüketim" tarihinden sonra tüketilirse.

Uzmanlar, herhangi bir gıdanın güvenilir bir şekilde hazırlanmaması veya saklanmaması durumunda gıda zehirlenmesine neden olabileceğine dikkat çekiyor.

Belirtiler genellikle enfeksiyona neden olan yiyeceği yedikten sonraki birkaç saat içinde başlayabileceği gibi, bazen birkaç gün içinde de başlayabiliyor.

Gıda zehirlenmesinden korunmak için Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) şunları tavsiye ediyor:

  • Bakterileri yok etmek için kırmızı ve beyaz eti, yumurtayı iyice pişirin.
  • Çapraz kontaminasyonu önlemek için çiğ ve pişmiş gıdaları ayrı tutun.
  • Her gıda türü için temiz gereçler, kesme tahtaları ve yüzeyler kullanın.
  • Gıdaları hazırlamadan önce ve hazırlama sırasında ellerinizi iyice yıkayın.
  • Kolay bozulabilen gıdaları, bakteri üremesini yavaşlatmak veya durdurmak için 5°C'nin altında buzdolabında saklayın.

Bristol Üniversitesi'nden bulaşıcı hastalıklar alanında kıdemli öğretim üyesi Dr. Tristan Cogan, "İlk alacağınız önlem pişmiş ve çiğ gıdaları mutfağınızda ve sakladığınız yerde ayrı tutmanız" diyor.

Gıda zehirlenmesi belirtileri birkaç günde geçer. Ancak NHS'e göre şu durumlarda doktora başvurmak gerekir:

  • Kan kusmak veya öğütülmüş kahveye benzeyen kusmuk
  • Yeşil kusmuk (yetişkinler); sarı-yeşil kusmuk (çocuklar)
  • Ani, şiddetli baş ağrısı
  • Mavi, gri, soluk veya lekeli cilt, dudaklar veya dil
  • Nefes almakta zorluk çekme veya hızlı, kısa nefes alma
  • Kafası karışıklığı veya her zamanki gibi tepki vermeme

Uzmanlar, hamile kadınlar, küçük çocuklar, bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve ileri yaştakilerin gıda zehirlenmesine daha açık olduğunu belirtmektedir.