İznik’in tarihi çok eski dönemlere dayanır ve Anadolu’nun kültürel mirasını en güçlü biçimde yansıtan yerleşimlerden biridir. Antik çağda “Nikaia” adıyla bilinen şehir, Büyük İskender’in komutanlarından Antigonos tarafından kurulmuş, ardından Lysimakhos tarafından yeniden inşa edilerek görkemli bir kent haline getirilmiştir. Roma dönemine gelindiğinde İznik, yalnızca askeri bir merkez değil aynı zamanda siyasi ve dini bir odak noktası olmuştur.