İran'da binlerce kişinin öldüğü sokak eylemlerinde göstericilerin bir bölümü, 1979'da devrilen Pehlevi hanedanına ait semboller taşırken, yapılan değerlendirmelerde devrilen şahın ABD'de yaşayan oğlu Rıza Pehlevi'nin ülkede iktidar şansı olmadığı belirtiliyor. Son ayaklanmada Pehlevilerin adı öne çıksa da kamuoyunda İran'ın bir önceki hanedanı olan Kaçarlar da merak konusu oldu. İran’ı 19. yüzyıl boyunca yöneten Kaçar hanedanı, 1925’te Pehlevi darbesiyle iktidardan düşürülse de hanedan üyeleri hayatlarını devam ettirebildi.

Ahmed Şah Kaçar, Kaçar hanedanın son şahı olarak tarihe geçti.

SÜRGÜNE GİTTİLER
Kaçar hanedanının fiili sonu, son şah Ahmed Şah Kaçar’ın 1925’te tahttan indirilmesiyle başladı. Ahmed Şah, iktidardan uzaklaştırıldıktan sonra Fransa’ya gitti ve 1930 yılında Paris’te hayatını kaybetti. Bu ölümle birlikte Kaçarlar için “iktidar” dönemi kesin olarak kapandı. Aile, İran’dan Avrupa’ya ve Amerika’ya uzanan bir coğrafyada dağınık bir biçimde varlığını sürdürdü. Ahmed Şah’tan sonra Kaçar ailesinden hiçbir isim İran’da siyasi bir güç iddiasında bulunmadı.

AİLE LİDERİ YOK
1925’ten sonra Kaçar hanedanının resmi ya da fiili bir lideri kalmadı. Buna rağmen, aile içinde sembolik olarak “hanedanın başı” kabul edilen bazı isimler oldu. Bu durum, iktidar iddiası taşımayan, daha çok soya dayalı bir temsil anlayışıyla şekillendi. 20. yüzyılın ikinci yarısında Ahmed Şah’ın kardeşi Hamid Mirza Kaçar, aile içinde en çok bilinen figürlerden biri olarak öne çıktı. İngiltere’de yaşayan ve mühendis olan Hamid Mirza Kaçar, 1988 yılında hayatını kaybetti. Onun ardından ise hanedan içindeki temsil tartışmaları daha da belirsizleşti ve Kaçar ailesi tek bir isim etrafında toplanmadı.

AKADEMİSYENLER, SANATÇILAR
Günümüzde Kaçar hanedanına mensup kişiler hâlâ hayatta olsa da, bu isimlerin hiçbiri İran siyasetinde yer almıyor, monarşi iddiası taşımıyor ya da örgütlü bir hanedan hareketi yürütmüyor. Kaçar ailesinin yaşayan fertleri bugün ağırlıklı olarak İran, Fransa, İngiltere ve ABD’de bulunuyor. Aile mensuplarının bir bölümü akademisyen, sanatçı, mimar ya da özel sektörde çalışan sıradan yurttaşlar olarak yaşamlarını sürdürüyor. Zaman zaman verdikleri röportajlarda, Kaçar soyadının günlük hayatta daha çok tarihsel bir merak unsuru olarak algılandığını dile getiriyorlar.

STATÜLERİ YOK
İran’da yaşayan Kaçar soyundan gelenler ise İslam Cumhuriyeti'nde herhangi bir özel statüye sahip değil. Aile üyeleri ne baskı görüyor ne de ayrıcalıklı bir konumda bulunuyor. Çoğu, soyadını kamuoyunda öne çıkarmamayı tercih ediyor. Kaçar kimliği, bugün İran’da daha çok tarih kitaplarında ve akademik çalışmalarda karşılık buluyor.

Kaçar hanedanı 18 yüzyıl boyunca iktidarda kaldı.

PEHLEVİLER GÜNDEMDE
İran’da zaman zaman Pehlevi hanedanı üzerinden yürütülen monarşi tartışmalarında Kaçarların adının neredeyse hiç geçmemesi de dikkat çekiyor. Uzmanlara göre bunun temel nedenleri arasında Kaçar ailesinin bilinçli olarak siyasetten uzak durması, ailenin kendi içinde dağınık bir yapıya sahip olması yer alıyor.