Kripto para borsaları, hep iddia edilen “yeni, özgür finans sistemi” olmaktan çıktı; suçluların ve organize suç örgütlerinin milyarlarca dolar para akladığı gölge bankacılık sistemine dönüştü. Araştırmacı Gazeteciler Uluslararası Konsorsiyumu'nun (ICIJ) yaklaşık 10 ay süren soruşturması, dijital cüzdanlar üzerinden yapılan on binlerce işlemde uyuşturucu kartellerinden insan kaçakçılarına, siber suçlulardan Kuzey Kore hacker gruplarına kadar uzanan kirli fon transferlerini deşifre etti. Binance, OKX, Coinbase, Kraken, Bybit, KuCoin ve benzeri kripto borsaların kara para aklama ve “temizleme” operasyonlarının omurgasını oluşturduğu ifade edilmekte.

ICIJ’nin soruşturması, kripto para piyasalarının küresel ölçekte kara para aklama ve organize suç gelirlerinin merkezi haline geldiğini gözler önüne serdi.

408 MİLYON DOLAR
ICIJ’nin verilerine göre Kamboçya merkezli Huione Group adlı finans kuruluşundan, bilinçli olarak kara para aklandığı şüpheleri bulunan fonlar, insan kaçakçılığı, büyük dolandırıcılık ve sanal suçlardan elde edilmiş gelirler, 2024 Temmuz–2025 Temmuz döneminde 408 milyon dolar tutarında kripto paraya dönüştürülerek doğrudan Binance müşteri hesaplarına aktarıldı. Aynı dönemde, OKX ve Huione platformları da en az 226 milyon dolarlık kaynağı belirsiz kripto para aldı. ABD Hazine Bakanlığı tarafından “kara para aklama riskli” olarak işaretlenen Huione, bu kararın ardından 161 milyon dolarlık para transferi daha gerçekleştirdi.

AMERİKA'DAN ASYA'YA UZANIYOR
ICIJ araştırmasında kripto borsaların yanı sıra “kripto-nakit dönüştürme” hizmeti sunan düzinelerce şirket ve “nakit hizmet” servisleri de incelendi. Bu firmalar da kripto paraları kimlik sormadan nakde çevirirken paranın kökeni araştırılmıyor. Araştırmaya göre bu servisler, suçluların “elektronik para”yı fiziki nakit haline dönüştürmesine aracılık ediyor. Aklanmış fonlar ise Kuzey Kore hacker gruplarından, Çin ve Rus organize suç çetelerine, Meksika’nın ünlü uyuşturucu karteli Sinaloa Cartel’ne kadar uzanan geniş bir suç ağından geliyor. Suçlular bu yöntemle milyonlarca doları saniyeler içinde gönderebiliyor, izini sürmek ise neredeyse imkansız hale geliyor.

DENETİMSİZ PARA TRANSFERLERİ
Kripto borsaları, bankalar gibi sıkı kimlik doğrulama ya da anti-kara para aklama (AML) prosedürlerine tabi değil. ICIJ’ye göre, borsalar geleneksel bankalara kıyasla daha gevşek kurallarla çalışıyor. Uzmanlar, kripto borsaların gelir kaynağı olan işlem ücretlerinden vazgeçmek istemediği için “suçluları sistem içinde tuttuğunu” ifade ediyor. Kripto para firma yöneticileri arasında açıkça “suçluları atarsanız gelir kaybedersiniz” diyen isimler bile bulunuyor. Diğer yandan kripto-nakit dönüştürme hizmetleri küresel denetim boşluğunda çalışıyor ve bu hizmetler sayesinde kimliksiz nakit para elde etmek kolaylaşıyor.

KONTROLSÜZ GÖLGE EKONOMİ
Gazetecilerin soruşturmalarında ortaya çıkan kişisel mağduriyetler de çarpıcı boyutlarda. Kanada’dan Japonya’ya, ABD’den Avrupa’ya kadar uzanan kurbanlar, kriptoya yatırdıkları hayat birikimlerini kaybettiklerini ya da dolandırıcılık faillerine karşı adalet mekanizmalarından yanıt alamadıklarını ifade ediyorlar. Bu durum, sadece “para kaybı” değil; ekonomik yıkım ve küresel finansal suçlarda kanuni güçsüzlük anlamına da geliyor. ICIJ tabloyu “suçlular için mükemmel, mağdurlar için umutsuz olan bir gölge ekonomi” olarak tanımlıyor.