Kaşgarlı Mahmut 11. yüzyılda yaşamış ve Karahanlı soyundan gelmiştir. Dil bilimleri ile uğraşmış olan Kaşgarlı Mahmut ilk Türkçe sözlük olarak kabul edilen Divan-u Lügati't Türk eserini yazmıştır.
Kaşgarlı Mahmud, Karahanlı soyundan gelen asil bir ailenin oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Türk dilleriyle ilgili yaptığı çalışmalar ile tanınmış olan Kaşgarlı Mahmud’un 11. yüzyılda yaşadığı bilinmektedir. Kaşgarlı Mahmud, Kaşgar'ın 45 kilometre güney batısında bulunan Opal kasabasında doğmuş, bazı kaynaklara göre ise Isık göl yakınındaki Bars kulda dünyaya gelmiştir. Kesin olan bilgi, Kaşgarlı Mahmut’un döneminin en önemli şahsiyetlerinden biri olduğudur. Arapça ve Farsçayı öğrenmiş, Hamidiye ve Saciye medreselerinde iyi eğitim almıştır.
Kaşgarlı Mahmud, Orta Asya'yı gezmiş ve Anadolu'ya gelerek Bağdat'a kadar ilerlemiştir. 15 yıl boyunca Türklerin yaşadığı bütün şehirleri gezmiş ve bu geziler yazdığı eserlere önemli bir kaynak olmuştur. 1057 yılında Bağdat’a yerleşmiştir.
Kaşgarlı Mahmud, günümüze kadar ulaşan birçok eser kaleme almıştır. Bunlardan en önemlisi Divan-ı Lügati't Türk eseridir. Bu eser, 1072 yılında yazılmaya başlanmış ve 1074 yılında tamamlanmıştır. Kaşgarlı Mahmud, eserini Bağdat’ın Abbâsi Halifesi olan El-Muktedi Billah’a sunmuş ve yayımlatmıştır. Divan-ı Lügati't Türk, ilk Türkçe sözlük olma özelliği taşıdığı için büyük bir öneme sahiptir. Kaşgarlı Mahmut'un diğer eseri ise Kitabu Cevahir-ün Nahv Lügati't Türk olarak bilinir ve bu eser Karahanlı Türkçesi ile yazılmıştır.
Kaşgarlı Mahmut, 1105 yılında 97 yaşında ölmüştür. Naaşı Mahmudiye mezarlığında yer alır ve burası Kaşgar’a ortalama 45 km uzaklıktadır. 97 yıllık hayatı boyunca dil bilimleri ile uğraşmış ve iyi bir eğitim almıştır. Kaşgarlı Mahmut, Türkoloji alanında da öncüler arasında yer alır. Divan-ı Lügati't Türk eseri, Araplara Türkçeyi öğretmek ve sevdirmek amacı ile yazılmıştır. Kitabu Cevahir-ün Nahv Lügati't Türk eseri ise günümüzde orijinali bulunmamakla birlikte önemli bir eser olarak kabul edilmektedir.





