Kimi insanlar bilgindir, bilim dünyasına kazandırdıkları eserleriyle iz bırakır. Kimi insanlar bilgedir, ozanca duygu ve sezişleriyle gönüllere dokunur. Bilginler derinlikli tespit ve çözümlemeleriyle, belge ve bilgileriyle insanlığa yeni ufuklar açar; bilgeler duygu süzgecinden geçen coşkunlukla yol gösterir. Kimi insanlar hem bilge, hem bilgindir. Bayram Durbilmez de Türk Dünyasının bana göre genç bilge ve bilginlerindendir.

Bilgeliği genlerinden, bilginliği soyadı gibi dur durak bilmeyen çalışkanlığından, ozanlığını da Babası Yozgatlı Âşık Türkmenoğlu olarak tanınan Bahri Durbilmez'den ve babasının dedesi Yozgatlı Âşık Şifaî gibi ocaklı bir aileden almıştır.

1968’de, Yozgat’ta doğan Durbimez’in sözlü kültürün canlı olduğu bir çevrede doğup büyümesi, onun halk bilimi ve edebiyat araştırmalarına yönelmesini sağlamış, Kayseri Erciyes Üniversitesi Edebiyat Fakültei TDE Bölümünde Prof. Dr. Tuncer Gülensoy’un bitirme tezi olarak yaptırdığı “Sorgun ve Yöresi Ağızları” adlı çalışması da Türk Halk Edebiyatı alanında uzmanlaşmaya başlamasının kapısını aralamıştır.

Gülensoy’un danışmanlığında Erciyes Üniversitesi’nde yaptığı “Kars’ta Âşıklık Geleneği ve Âşık Murat Çobanoğlu” konulu yüksek lisans tezi ile 1993’te bilim uzmanı olan Bayram Durbilmez, Fırat Üniversitesi’nde Prof. Dr. İsmail Görkem danışmanlığında yaptığı “Muhyiddin Abdal Dîvânı” adlı doktora tezi onun âşık edebiyatı ve Alevî, Bektaşî merkezli tasavvuf edebiyatı alanlarındaki ilk akademik çalışmaları olarak dikkat çekmiştir. 2010'da "Türk Halk Bilimi Doçenti", 2018'de de “Türk Halk Bilimi Profesörü” olan Bayram Durbilmez, halen Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde Türk Halk Bilimi öğretim üyesidir. Âşık, tekke ve sözlü edebiyat geleneği üzerinde ortaya koyduğu eserleri ve çalışmalarıyla Türk dünyasının farklı ülke ve bölgelerinin kültürel zenginliklerini karşılaştırmalı olarak ele almış ve değerlendirmiştir.

Türk Halk Edebiyatının bel kemiğini oluşturan âşık edebiyatı ve tasavvuf edebiyatı alanında yetkinliğini kanıtlayan onlarca eserinden ilk akla gelenler: Âşık Edebiyatı ve Taşpınarlı Halk Şairleri, Âşık Hasretî’nin Atışma Sanatı Üzerine Bir İnceleme, Derviş Tarzı Türk Edebiyatı ve Sıdkı Baba Dîvânı, Âşık Türkmenoğlu- Hayatı, Sosyo-Kültürel Çevresi, Âşık Edebiyatındaki Yeri, Şiir Sanatı ve Şiirlerinden Örnekler’dir.

Ayrıca, Murat Çobanoğlu, Karacaoğlan Geleneğinde Bir Âşık: Mehmet İkramî, Meydânî, Ozan Gürbüz Değer, Kayserili Halk Şairlerinin Şiirlerinde Kıbrıs, adlı kitaplarıyla da bilim dünyasına önemli katkılarda bulunmuştur.

“Prof. Dr. Bayram Durbilmez’e Armağan -55. Yaş Anısına-” (2 cilt) ve “40. Sanat Yılında Ozanların Gönül Dilinden Prof. Dr. Bayram Durbilmez’e Şiirler (İnceleme-Metinler)” adlı iki armağan kitabı yayımlanmıştır.

Edebiyat dünyasına şiirleriyle adım atmış, Şiirleri çeşitli dillere çevrilmiş, çok sayıda ödüle lâyık görülmüş nadir şairlerden olan Durbilmez, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Töre, Yeni Orkun, Ötüken, Bizim Külliye, Bay (Kosova), Türkçem (Kosova), Bayatı (Azerbaycan), İtil (Tataristan), Kardeşlik (Irak), Turnalar (KKTC) gibi dergilerde şiirleri yayımlanmış, Ozantürk mahlasıyla yazdığı şiirler dolayısıyla Türkiye’de ve başka ülkelerde araştırmalara konu olmuş ve bazı şiirleri bestelenmiştir.

Şiirle akademik çalışmalarını birlikte yürüten bir bilim ve sanat adamı olan Durbilmez, ilk gençlik yıllarından itibaren şiire emek veren ve amacına ulaşan bir şair olup halk şiiri, klasik şiir ve modern şiirin nazım biçimleriyle şiirler yazıp bilim, sanat ve fikir adamı kimliğinin çizgilerini şiirlerine yansıtan âşık tarzı şiirlerinde “Durbilmez” ve “Ozantürk” mahlaslarını kullanan Bayram Durbilmez, Konya’da yapılan Türkiye Âşıklar Bayramı’na katılarak "Cinaslı Şiir" dalında Türkiye birincisi olan şiirlerinde âşık tarzı, klasik, ve çağdaş şiir özelliklerini bir arada yansıtabilen ve halk şiirine daha yakın duran ender şairlerdendir.

TRT Avaz başta olmak üzere, kimi televizyon kanallarında yaşayan âşıklarla ilgili seri programlar yapmış, Huzura Hasret, Öze Çağrı, Yârnâme, Birnâme, Turnalar, Türk Dünyası Şiirleri, Sürmeli Yâr adlı şiir kitaplarıyla dikkat çekmiş, ayrıca, Azerbaycan’da Sürmeli Yârim, Özbekistan’da Ishq Shamoli adlı şiir kitapları yayımlanmıştır.

Yüreğindeki Türk Dünyası sevgisi ve aklındaki akademik birikim onu Türk Dünyası ve Türk kültür coğrafyasının ortak kültür değerleri üzerine çalışmaya yönlendirmiş, Azerbaycan ve Kazakistan’da konuk öğretim üyesi olarak görevler almış, Türk cumhuriyetlerinin ve akraba topluluklarının tamamında araştırmalar, incelemeler yapmış, Seminerler, konferanslar vererek Bildiriler sunmuştur.

Mitoloji ve destan araştırmalarında da söz sahibi olmaya başlayan Bayram Durbilmez, Gelenekli Türk Anlatıları 1, Türk Dünyası Kültürü 1-2, Türk Kültür Coğrafyası, Halk Bilimi ve Edebiyat Araştırmaları gibi çalışmalarıyla Türk Halk Bilimi ve Anonim Türk Edebiyatı alanlarında da yetkin olduğunu kanıtlamış, âşık edebiyatı, tekke edebiyatı, mitoloji, destan ve Türk Dünyası araştırmalarında, karşılaştırmalı edebiyat alanında hem Türkiye’de hem de Türk cumhuriyetlerinde sıkça atıf yapılan çalışmalar ortaya koymuştur.

Araştırma ve inceleme çalışmalarından dolayı pek çok ödülle onurlandırılan Prof. Dr. Bayram Durbilmez’in aldığı ödüllerden bazıları: Türk Dünyası Kültürüne Hizmet Ödülü (1994), Kayseri Kültürüne Hizmet Ödülü (2002), Folklor Araştırmaları Kurumu Türk Halk Kültürüne Hizmet Ödülü (2003), Âşıklık Geleneğine Hizmet Ödülü (2004), Motif Vakfı Halkbilimi Teşvik Ödülü(2005), Türklük Bilimine Hizmet Ödülü (2006), Yazarlar Birliği Kayseri Şubesi İnceleme Ödülü (2007), Kıbrıs Türk Mukavemet Teşkilatı’nın 50. Yıldönümü Şeref Madalyası (2009), Tübitak Yayın Teşvik Ödülü (2009, 2010, 2013,2016, 2023), Yozgat Folkloruna Hizmet Ödülü (2015), UAESEB- Dede Korkut Başarı Ödülü (2018), Karacaoğlan Hizmet Ödülü (2019), Kayseri Gazeteciler Cemiyeti- Kayseri Kültür ve Turizm Derneği Kayseri Kültürüne Hizmet Ödülü (2019), UAESEB- Bilge Tonyukuk Türk Eğitimine Hizmet Ödülü (2020), Dünya Âşıklar Derneği- Türk Dünyası Âşık Edebiyatına Hizmet Ödülü (2022), NEVÜ En Yüksek Atıf Alan Akademik Makale Sahipleri Ödülü (2023), Türk Dünyasına Hizmet Ödülü (2024) (Almanya)’dır.

Güçlü bir akademik ve kültürel etki alanına sahip, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları, Türk Halk Bilimi, Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı, Alevilik Bektaşilik Araştırmaları, Karşılaştırmalı Edebiyat, Türkiye Dışındaki Türk Halk Bilimi, Türk Halk Edebiyatı gibi edebiyatın hemen hemen her alanıyla haşır neşir olmuş hem bilim hem sanat insanı olan Durbilmez, durmak bilmeden hem akademisyen hem de sanat insanları yetiştirmeye devam etmektedir. Yolu açık olsun.

(Alptekin 2015: 70).

(Bilgehan 2017d: 8-14).

(Özkan 2004: 62)