Kolajen günümüzün en büyük sağlık muammalarından birisi. Farklı şekillerde yararı görülebilen kolajeni siz nasıl kullanıyorsunuz? Yaşlanma karşıtı takviyelerin shot olarak içildiği partiler bile yapılıyor artık. Ardından sert bir tekila içilse de cildin gençleşmesi için kolajenin yeterli olacağı düşünülüyor. Oysa kolajenin gerçekten ne olduğu, nasıl alınması gerektiği ve takviyelerin işe yarayıp yaramadığı, sağlık çevrelerinde hâlâ tartışılan konular.

Kolajen aslında vücutta en fazla bulunan proteinlerden. Cildimizin ve kas-iskelet sistemimizin yapısal bütünlüğünü korumaya yardımcı olan yapıyı oluşturuyor. Özetle kolajen cildimizin dolgun, eklemlerimizin ve kemiklerimizin güçlü, saçlarımızın ve tırnaklarımızın sağlıklı kalmasına yardımcı oluyor.

Kolajen miktarımız, 20'li yaşlarımızın ortalarından sonlarına doğru yılda ortalama %1 oranında doğal olarak azalmaya başlar. Düşüş hızı güneşe maruz kalma, beslenme ve stres seviyeleri gibi faktörlere bağlıdır. Ancak azalan kolajeni takviyelerle yenileyebileceğimizi söyleyen güvenilir bir bilimsel açıklama var mı? Eğer öyleyse, bunu vücudumuza almanın en iyi yolu nedir?

Kimberlie Smith yaklaşık altı ay önce kolajen almaya başladı. 33 yaşındaki kadın kolajeni 2024 yılında yaşadığı "travmatik bir yılın" ardından kullanmaya başlamış. Oğlu prematüre doğmuş ve üç çocuk annesi kadın stresin bir sonucu olarak cildinin "büyük bir darbe" aldığını söylüyor. Her gün içtiği tropikal aromalı jelde balıklardan elde edilen deniz kolajeni kullanıyor. Kimberlie, "Cildim kesinlikle daha parlak ve berrak görünüyor, ayrıca kullanmaya başladığımdan beri saçlarım hiç bu kadar iyi görünmemişti" diyor.

Londra Harley Street'te danışman dermatolog olarak görev yapan Emma Wedgeworth, ağızdan kolajen almanın etkisi olduğunu gösteren bazı araştırmalar olsa da kendisinin bu konuda şüpheci olduğunu söylüyor. Ona göre kolajenin vücudumuzdaki yolculuğu -ki bu pek de kolay bir yolculuk değil- ve tam olarak ihtiyacımız olan yere ulaşması fikri tam bir muamma. Başlangıç olarak, tamamen parçalanmadan bağırsaktan geçmesi gerekiyor. Kolajen büyük bir molekül, bu nedenle ilaç şirketleri artık onu daha küçük parçalara ayırmaya başladı (Kolajen peptitler). Artık daha küçük formda olan bu kolajenin bağırsak duvarından geçip kan dolaşımına karışma şansı daha yüksek olsa da, hala kat etmesi gereken uzun bir yol var. Etkili olması için cilde ulaşması gerekiyor ancak vücuttaki diğer organları desteklemek için kolayca yer değiştirebilir.

"Bu konuda çok az güvenilir kanıt var, ancak cildimizin 'en hızlı hücre döngüsüne' sahip organ olması nedeniyle, bu kolajen peptitleri diğer organlardan daha fazla kullanma olasılığının daha yüksek olabileceğine dair bir teori var." İşte o zaman cilt hücrelerindeki kolajende bir artış görülebilir.

Üç farklı kolajen takviyesi türü var: Deniz (balıktan), sığır (inekten) ve vegan. Dermatolog, bu üçü arasından, eğer kolajeni ağızdan alıyorsanız deniz ürününü öneriyor. Bunun nedeni, daha fazla tip 1 kolajen içermesidir. Beş tür arasında en yaygın olanı ve cilt hücrelerimize yapı kazandırmanın yanı sıra kemiklerimizin, tendonlarımızın ve bağ dokularımızın sağlığında çok önemli bir rol oynar.

Ali Watson, kolajen almaya başladıktan sonra bırakamayacağını ve köpeğine de vermeyi bırakamayacağını düşünüyor. "Cildim daha fazla parlıyor, saçlarım daha kalın ve tırnaklarım daha güçlü hissediyor" diyor.

Mid Cheshire NHS Trust'ta danışman dermatolog olan Profesör Faisal Ali, tüketicilerin ve hekimlerin karşılaştığı sorunlardan birinin, takviye araştırmalarındaki çelişkili bilgi miktarı ve çatışan çıkarlar olduğunu söylüyor. Endüstri tarafından finanse edilen çalışmalar kolajen takviyelerinin cildin nemini, elastikiyetini ve kırışıklıklarını önemli ölçüde iyileştirdiğini öne sürerken, ilaç şirketlerinden fon almayan çalışmalar cilt üzerinde herhangi bir etki olmadığını ortaya koydu.

Ali, lazerle kolajen uyarımı ve mikroiğneleme gibi özel teknikler kullanarak potansiyel olarak kolajen üretimini artırabileceğimize inanıyor. "Cildiniz için yapabileceğiniz en iyi şey," diyor Ali, "iyi bir güneş kremi kullanmaktır. Güneşin cildimizin yaşlanması üzerinde büyük bir etkisi olduğunu biliyoruz. Bunlar kolajen takviyelerinden çok daha büyük bir etkiye sahip olacaktır."