İstanbul Boğazı'ndaki iki köprü ve ülke genelindeki yedi otoyolun özelleştirileceği iddialarına ilişkin tartışma sürüyor. CHP'li Deniz Yavuzyılmaz, 29 Ocak'ta hükümetin köprüler ve otoyolları özelleştirmek için hazırlık içerisinde olduğunu iddia etti. Partinin Kamu Denetimi ve Yolsuzluklarla Mücadeleden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Yavuzyılmaz, köprü ve otoyolların işletme hakkının 25 yıllığına devredilmesinin söz konusu olabileceğini söyledi.

ABD merkezli yayın kuruluşu Bloomberg, 5 Şubat'ta yayımladığı haberinde özelleştirme ile ilgili fizibilite çalışmalarının başladığını, sürecin yönetilmesi için küresel danışmanlık şirketi EY'nin (eski ismiyle Ernst & Young) yetkilendirildiğini, BTY Construction isimli şirketin de danışmanlık yapacağını kaydetti. Bloomberg haberine hükümet yetkililerinden bir yalanlama gelmedi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, CHP'nin 12 Şubat'ta verdiği bir soru önergesine yanıtında 2026 Orta Vadeli Program'da hedeflenen özelleştirme gelirinin bu projelerle ilgisi olmadığını söyledi ancak özelleştirme haberi ile ilgili bir yorumda bulunmadı. İBB'nin AKP Grup Başkan Vekili Faruk Gökkuş ise köprülerin özelleştirileceğini doğruladı. Gökkuş 9 Şubat'taki İBB Meclisi toplantısında "Evet, köprüleri özelleştireceğiz. İnandığımız ekonomik sistem neyse, biz onu size rağmen uygulamaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.

Deneyimli gazeteci Çiğdem Toker, işletme hakkı devirlerinin genellikle 25 yıl için yapıldığını, bunun bütçeye kısa süreli gelir sağlamanın yanında, kamu yararına aykırılık ve çok katmanlı hukuki tartışmaları da beraberinde getirdiğini söyledi. Boğazdaki iki köprü ve yedi otoyolun mevcut gelirlerini hesaplayan Yavuzyılmaz, şirketlerin özelleştirme ihalesini 25 yıllık gelirin altında alması durumunda büyük kâr elde edeceğini, buna karşılık kamu zararı olacağını savunuyor.

Emekli Mülkiye Başmüfettişi Mahmut Esen ise güvenilir resmî veriler olmadan yapılacak herhangi bir hesaplamanın gerçekçi sonuç vermeyeceğini belirtiyor. Otoyol ve köprülerin özelleştirileceğinin kamu özel işbirliği modeli çerçevesinde "işletme hakkı devri" olarak yapılması öngörülüyor. Model olarak işletme hakkı devirleri çoğunlukla 25 yıllığına yapılıyor. Bu süre boyunca köprü ve otoyol gelirleri ihaleyi alan şirkete aktarılıyor. Otoyol ve köprüleri şu anda Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) işletiyor.

KGM verilerine göre 2024 yılında 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nün ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün yıllık net kârı yaklaşık 112 milyon dolar olarak kaydedildi. Bahsi geçen yedi otoyolun yıllık net kârı ise 488 milyon dolara yakın. Yavuzyılmaz, bu özelleştirmeyle birlikte KGM bünyesindeki binlerce işçi ve memurun zorunlu olarak kurum dışına itileceğini savunuyor.

Yavuzyılmaz özelleştirmenin faturasının halka kesilme ihtimalinin olduğunu, köprülerdeki araç geçiş ücretlerine zam yapılması gerekeceğini belirtiyor. Kamu tarafından işletilen iki köprünün güncel araç geçiş ücreti 59 TL. Özel sektör tarafından işletilen İstanbul'un üçüncü köprüsü Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün araç geçiş ücreti ise 95 TL. Toker, özelleştirmenin olası bir devirde zam yapılması ihtimalinin yüksek olduğunu düşünüyor. Ayrıca imtiyaz devri halinde uluslararası tahkim ihtimalinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtiyor.