2’nci kez Türkiye’de yapılacak NATO Zirvesi’ne 100 günden az bir zaman kala Ankara’da hazırlıklar hızlandı. Zirvenin yapılacağı bölgede havadan ve karadan özel önlemler alınacak. Bu kapsamda zirveye katılacak liderlerin kullanacağı güzergâhlar, kalacakları otellerin bulunduğu bölgelerdeki işyerleri, dernekler, yurtlar, konaklama yerleri mercek altına alındı.

Öte yandan İran’a yönelik savaşta NATO ülkelerinden beklediği desteği göremediğini söyleyen ABD Başkanı Trump, ittifaktan ayrılabilecekleri mesajını verdi. Trump’ın açıklamaları ittifakın geleceğine dair soru işaretlerini arttırırken temmuz ayında Ankara’da yapılacak ‘2026 NATO Zirvesi’nin örgütün kaderini belirleyeceği değerlendiriliyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı savaşın müzakere masasına mı yoksa kara harekâtına mı evrileceği belirsizliğini korurken Ortadoğu’yu yeniden şekillendireceği iddia edilen çatışmalar NATO’nun da masaya yatırılmasına sebep olabilir.

Daha önce başta Avrupa ülkeleri olmak üzere ‘destek görmemekten’ yakınan ABD Başkanı Donald Trump, dün sert bir çıkış yaparak ABD’nin NATO’dan ayrılabileceği sinyalini verdi. İngiliz The Telegraph gazetesine konuşan Trump, İran savaşının ardından ittifak üyeliğini yeniden gözden geçirip geçirmeyeceği sorusuna, “Yeniden gözden geçirmenin de ötesinde olduğunu söyleyebilirim. NATO beni hiçbir zaman cezbetmedi. Onların kâğıttan kaplan olduğunu hep biliyordum, bu arada Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de bunu biliyor.” cevabını verdi.

Trump, NATO’nun ABD’ye destek vermemesini eleştirerek, bunu “anlaşılması zor” olarak niteleyerek, yardımın “otomatik olarak” gelmiş olması gerektiğini savundu. Ukrayna’daki savaşın “bir test” olduğunu belirten Trump, ABD’nin kendi sorunu olmamasına rağmen NATO’ya yardım ettiğini ancak buna karşılık müttefiklerinden aynı desteği göremediğini vurguladı.

ABD Başkanı Trump, 28 Mart’ta da İran’la savaş sürecinde Körfez ülkelerinin kendilerine destek verdiğini ancak NATO ülkelerinin yardıma gelmediğini kaydederek, “Onlar bizim yanımızda değilse biz neden onların yanında olalım ki?” diye konuşmuştu.

Trump’ın İngiliz medyasında çıkan röportajından saatler önce de ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Fox News kanalına verdiği demeçte NATO’yu hedef aldı. Savaşta NATO’daki müttefiklerinden bekledikleri desteği göremediklerini aktararak çatışmaların ardından bu ittifakı yeniden değerlendirmeleri gerekeceğini belirten Rubio, “Onlardan hava saldırıları yapmalarını istemiyoruz. Askeri üslerini kullanmaya ihtiyacımız olduğunda cevap ‘Hayır’ oluyor. O zaman neden NATO’dayız?” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Trump, mart ayı boyunca yaptığı açıklamalarda NATO müttefiklerine yönelik sert eleştirilerde bulunarak ittifakın geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik gerilimi ve İran bağlantılı gelişmeler üzerinden Avrupa ülkelerinin yeterince sorumluluk almadığını savunan Trump, NATO’nun rolü ve ABD-Avrupa güvenlik ilişkileri konusunda eleştirilerde bulundu.

7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek tarihi zirvede; savunma kabiliyetlerinin güçlendirilmesi ve modernizasyon, siber ve enerji güvenliği, kritik altyapıların korunması, transatlantik ilişkilerin geleceği ve savunma harcamalarında yük paylaşımı gibi başlıkların ele alınması bekleniyordu. Ancak ABD’nin “Destansı Öfke” olarak adlandırdığı operasyon kapsamında İran’a yönelik savaş başlatması ve bu süreçte Trump’ın NATO müttefiklerinden beklediği desteği bulamaması, zirvenin gündemini kökten değiştirdi. Trump’ın ‘Destansı Öfkesinin’ doğrudan NATO’ya yönelmesi, ittifak içinde yeni bir krizin de fitilini ateşledi.

Zirveye 96 gün kala Ankara’da da zirve hazırlıkları hız kazandı. Liderler zirvesinin Beştepe’de, NATO Savunma ve Dışişleri Bakanları toplantılarının ise yeni yapılan Ay-Yıldız Karargah’ta yapılması planlanıyor.

Zirveye NATO üyesi ülkelerin liderlerinin yanı sıra partner ülkeler ve geniş heyetler katılacak. Toplam katılımın yaklaşık 6 bin kişiyi bulması bekleniyor.

ABD öncülüğünde NATO, Doğu Avrupa’ya genişledi. Bosna ve Kosova müdahaleleriyle NATO ilk kez aktif askeri operasyonlar yürüttü. ABD’ye yönelik 11 Eylül saldırılarının ardından NATO tarihinde ilk kez 5’inci madde işletildi. Avrupa ülkeleri ABD’ye destek verdi. Rusya-Ukrayna savaşı ve artan küresel rekabet, NATO’nun önemini yeniden arttırdı.