Küresel piyasalarda, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıkladığı karşılıklılık esaslı tarifelerin ardından oluşan satış baskısı güç kazanarak yeni haftaya taşındı.

Trump'ın izlediği korumacı ticaret politikası küresel anlamda belirsizlik kaynağı olmaya devam ederken, bu yönde atılan ve atılacak karşı misilleme adımları risk algısının tarihi şekilde yüksek kalmasına neden oluyor. ABD'nin attığı tarife adımlarına ilk tepkiler gelirken, cuma günü Çin, ABD'nin karşılıklı tarifeler kapsamında ülkeden ithal ürünlere getirdiği yüzde 34'lük gümrük vergisi artışına karşı aynı oranda ek tarife uygulayacağını duyurdu.

Analistler, Trump'ın tarife açıklaması sonrası endekslerdeki düşüşün 2020'den bu yana görülen en yüksek oranlara çıktığına işaret ederek, Çin'in misillemesiyle küresel ticaret savaşlarının şiddetleneceğine dair korkularla piyasada kayıpların derinleştiğini söyledi. ABD endekslerindeki geçen hafta takip edilen iki günlük sert düşüş 6 trilyon doların üzerinde kayba neden olurken, haftanın ilk işlem gününde Asya endeksleri öncülüğünde derin satış baskısı yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.

Analistler, ABD'nin ticaret partnerlerine getirdiği karşılıklılık esaslı tarifelerin etkisiyle küresel ticaret ve imalat stratejilerindeki olası değişimlerin varlık fiyatlamalarını zorlaştırmaya devam ettiğini belirterek, gelecek dönemde merkez bankalarının para politikalarında izleyecekleri yol haritalarının da yeniden şekillenebileceğini söyledi. ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, Trump'ın karşılıklı tarifeleri açıklamasının ardından cuma günü ilk kez konuştu. Tarifelerin beklenenden önemli ölçüde daha yüksek olduğunu dile getiren Powell, olası ekonomik etkilerini değerlendirmenin zor olduğunu vurguladı.

Yatırımcıların son tarife açıklamaları sonrası görece riskli varlıklardan başta devlet tahvilleri olmak üzere güvenli liman varlıklara yöneldi. Artan risk algısının etkisiyle tahvil piyasalarında alış yönlü bir seyir öne çıkarken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 6 baz puan gerileyerek yüzde 3,94'e indi. Dolar endeksi 102,9 seviyelerine gerilerken, altının ons fiyatı şu sıralarda yüzde 0,5 azalışla 3 bin 23 dolardan alıcı buluyor. Cuma gününü yüzde 5,6 azalışla 65,7 dolardan tamamlayan Brent petrolün varil fiyatı ise şu sıralarda 63,8 dolara inerek Nisan 2021'den bu yana en düşük seviyesinde işlem görüyor.

Asya borsalarında negatif bir seyir izlenirken, Çin'in misilleme adımları sonrası ilk işlem gününde derin satış baskısı etkili oluyor. Cuma günü Çin yönetimi ABD'nin "karşılıklı tarifeler" kapsamında getirdiği yüzde 34'lük tarife artışına karşı aynı oranda ek tarife uygulayacağını duyurdu ve bazı nadir toprak elementlerinin ihracatına kısıtlama getirdi. Çin Ticaret Bakanlığı, belirli nadir metallerin ihracat kontrol listesine alınacağını bildirdi. 27 ABD şirketi de ihracat kontrolü veya yasağı listelerine eklendi.

Gelişmelerle New York Borsası'nda cuma günü Nasdaq endeksi yüzde 5,82, S&P 500 endeksi yüzde 5,97 ve Dow Jones endeksi yüzde 5,50 geriledi. Avrupa borsaları da negatif seyir izlerken, Trump tarifelerine ilişkin olası misilleme açıklamaları yakından takip ediliyor. Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin, Trump'ın gümrük vergilerine karşı birleşik bir cephe oluşturmaya çalışarak ABD ithalatına yönelik ilk karşı yaptırımları onaylaması bekleniyor.

Bu gelişmelerle birlikte, piyasalardaki satış baskısının devam etmesi bekleniyor. Cuma günü, Almanya'da DAX 40 yüzde 4,95, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 4,26, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 4,95 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 6,53 düştü.