Türkiye’nin önerisi üzerine 25 Ekim, her yıl Dünya Makarnası Günü olarak kutlanıyor. Her yıl başka bir ülke ev sahipliği yaptığı kutlamalarda 2025 yılında görev Türkiye’nin oldu. Bu kapsamda tüm makarna dernekleri ve sektörün duayenleri 24-25 Ekim tarihlerinde TMSD ve MÜSAD işbirliği ile İstanbul’da bir araya geldi. Sektörle ilgili teknolojik gelişmeler ile sektörün geleceği üzerinde durulacak toplantılarla sektör paydaşları görüş alışverişinde bulundu.

Küresel makarna sektöründe Türkiye, üretim ve ihracatıyla ikinci sırada yer alıyor. Türkiye’deki toplam 23 makarna tesisi, toplamda 50 bin kişiye istihdam sağlıyor. Yıllık 3 milyon ton makarna üretim kapasitesine sahip olan Türk makarna sektörü, 1.5 milyon ton ihracat ve 700 bin ton iç tüketim olmak üzere toplam 2.2 milyon ton üretim gerçekleştirmektedir. Toplam 2 milyar dolarlık büyüklüğe sahip Türk makarna sektöründe yatırımlar devam ederken, çözüm bekleyen sorunlar da mevcuttur.

Makarna sektöründe hem yeni yatırımlar hem de kapasite artışına yönelik yatırımlar devam ediyor. Bu yatırımlar sektörün geleceğine olan güveni gösterirken ihracatta yaşanan daralma ve iç piyasada kişi başı tüketimlerin henüz istenilen orana gelmemesinden dolayı sektör yoğun çalışıyor. Ayrıca sektörün en büyük sorunlarının birinin döviz kurlarının düşük seyretmesi olduğu bildirilirken, Türk makarna sektörünün kendi makarnalık durum buğdayını kullanarak ihracat yapabilmesi için döviz kurlarının da enflasyonla paralel olması gerektiğine vurgu yapılmaktadır.

“Durum buğdayının gen merkeziyiz”
Makarnalık durum buğdayı üretiminde dünyanın en büyük 3’üncü üreticisinin Türkiye olduğu bildirilmiştir. Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği (TMSD) Başkanı Aykut Göymen, “Yıllık 4 milyon tonluk bir üretimimiz var. Bu yıl 6-7 milyon ton ile Kanada birinci, İtalya ise ikinci sırada yer alıyor” dedi. Göymen, Türkiye’nin makarnalık durum buğdayında 2023 yılında 1 milyon tonun üzerinde makarnalık buğday ihraç ettiğini, 2024 yılında bu ihraç miktarının 300 bin ton civarında gerçekleştiğini ve bu yıl yaklaşık 150 bin tonluk bir buğday ihracatı söz konusu olduğunu ifade etti.

“Makarna yatırımları hem ülkemizde hem de dünyada devam ediyor”
Bu yıl yüzde 7 düşen ihracata rağmen Türk makarna sektörünün hem ihracatı hem de iç piyasada tüketimini artırmaya odaklı çalıştığına dikkat çeken Başkan Göymen, “Ülkemizde toplam makarna üretimi 3 milyon tona ulaştı. Halen makarna sektörüne yatırımlar devam ediyor. Sektörde olan firmalar kapasite yükseltirken diğer tarafta Şanlıurfa 1 ve Mardin’de 2 tane olmak üzere 3 yeni makarna tesisi kuruluyor.” dedi.

Sektörde atıl kapasitenin dörtte bir oranında olduğunu kaydeden Aykut Göymen, “Yeni pazarlar bulmak için çok uğraşıyoruz, zaten 165 ülkeye ihracat yapıyoruz.” diye belirtti. Türkiye, kişi başı makarna tüketimde 8’inci sıradadır. İç piyasada tüketimi artırmak için sektör yoğun çalışmaktadır.

Makarnanın sağlıklı bir ürün olarak ön plana çıkması gerektiğinin altını çizen Başkan Göymen, “Türkiye’de şu anda bizim yediğimiz tüm ürünler marka ayrımı yapmaksızın makarnalık durum buğdayından üretilmiştir.” şeklinde konuştu.

“Suriye’ye ihracatımızdaki sorunu çözemiyoruz”
Suriye’ye aylık ihracatın 10 bin tonlarda iken şu an 500 tonun üzerine çıkamadığını belirten Göymen, bunun sebebinin vergiler olduğunu ifade etti. “Makarnanın temel gıda maddesi olduğunu anımsatan Aykut Göymen, bu durumu bir hata olarak değerlendirdi.”

Başkan Göymen, Avrupa Birliği’nde 20 bin ton yıllık kotanın sektörün büyüklüğü yanında çok az bir miktar olduğunu ve ABD’de uygulanan yüzde 60’lık anti damping vergisinin de ABD’ye olan ihracatı neredeyse imkansız hale getirdiğini bildirdi.