ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılarla başlayan savaş bir haftayı geride bırakırken, çatışmanın nasıl ilerleyeceği belirsizliğini koruyor. İlk hafta İran’da 1332, İsrail’de 11 kişi hayatını kaybederken 6 ABD askeri öldü. ABD ve İsrail, İran’ın hava savunma sistemleri ve füze rampalarının önemli bölümünü vurduklarını açıklasa da operasyonların maliyeti hızla artıyor.
Uzmanlara göre savaş üç farklı yönde ilerleyebilir:
- Uzun Süreli Hava Saldırıları: ABD ve İsrail’in İran’ın askeri altyapısını hedef aldığı uzun süreli hava saldırılarının sürmesi.
- Bölgesel Savaş: Çatışmanın Irak ve Lübnan’daki İran yanlısı grupların devreye girmesiyle bölgesel bir savaşa dönüşmesi.
- Dolaylı Müzakere: Artan maliyetler nedeniyle tarafların gerilimi düşürerek dolaylı müzakere sürecine yönelmesi.
Ayrıca Hamaney sonrası İran’da yeni liderin kim olacağı da savaşın gidişatını etkileyebilecek önemli faktörlerden biri olarak görülüyor.
Çatışmanın ilk günlerinde İran’ın balistik füze ve kamikaze dronlarla gerçekleştirdiği yoğun misilleme saldırıları günler geçtikçe zayıfladı. ABD ve İsrail tarafı İran’ın hava savunma sistemlerinin ve füze rampalarının önemli bölümünün vurulduğunu belirtirken, operasyonların maliyeti Washington ve Tel Aviv için hızla yükseliyor.
İlk senaryo, ABD ve İsrail’in İran’ın askeri altyapısını hedef aldığı uzun süreli bir hava savaşını sürdürmesidir. Bu senaryoda, ABD’nin B-2 bombardıman uçakları ve sığınak delici ağır mühimmat kullanarak yeraltı tesislerini hedef alması bekleniyor.
İkinci senaryo, çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşmesidir. İran’a yakın milis gruplar Irak’ta ABD üslerini hedef alırken, Hizbullah’ın İsrail’e yönelik roket saldırıları yeni bir cephe açıyor.
Üçüncü ve daha sınırlı ihtimal, tarafların artan maliyetler nedeniyle çatışmanın dozunu düşürmesi ve kontrollü bir gerilim sürecine yönelmesidir. Bu durumda taraflar saldırıların yoğunluğunu azaltarak dolaylı müzakere kanallarına yönelebilir.
Hamaney sonrası İran’ın yeni liderinin belirlenmesi, çatışmanın yönünü belirleyebilecek bir faktördür.




