Zincir marketlerde emek sömürüsü büyürken emekçinin talepleri de yükseliyor. A101 emekçisi Polat eziyet koşullarını anlattı. Sosyal İş üyesi Bahadırlı, “Marketlerdeki değişim tüm emekçilere de umut olacaktır” dedi.

18.10.2026 04:08

Giriş: 18.10.2026 04:08

Güncelleme: 18.10.2026 04:27

A- A A+

Fotoğraf: BirGün

Metin YETİM

İktidara yaslanıp emeği ezerek büyüyen zincir marketler şube sayılarını devamlı katlıyor.

Bu marketlerden, son dönemde Carrefour'u Sabancılardan satın almasıyla gündeme gelen A101'de emekçiler, 20 saati aşan molasız ve ayakta geçen mesailerden, envanter eksikliğinin çalışanların ücretlerinden kesilmesinden, mobbing ve ağır sömürü koşullarından şikayet ediyor.

Sosyal İş sendikasının A101'de başlattığı örgütlenme çalışması, market önü eylemleri ile sürüyor.

A101’in ülkenin dört bir yanında 13 bin 500’ü aşkın mağazası, 70 bin çalışanı var. Üç yıldır bu sektörde çalışan A101 emekçisi Gül Polat, bir yandan müşterilerin ürünlerini kasadan geçirirken iktidarın A101’lerdeki sömürüyü bilerek görmezden geldiğini şu ifadelerle anlattı: “Hükümet tarafından denetim yapılmıyor. Bu şirketlerin sahipleri zaten onlara yakın.” Sosyal İş Sendikası Mağaza Market Komisyonu Üyesi Saliha Bahadırlı, “Mağaza ve marketlerde bir şeyler değişirse diğer çalışanlara da önayak olacaktır. Ve bunu toplumsal bir mücadeleye dönüştürmek istiyoruz” dedi.

‘8 AY HAFTADA 7 GÜN ÇALIŞTIM’

Toplam bir buçuk yıla denk gelen fazla mesai ücretinin ödenmediğini aktaran Polat, çalışma koşullarını şöyle anlattı: “Market yönetimleri buna zorundaymışız gibi davranıyor. Ama bu yasal değil. İlk işe başladığında 8 ay boyunca haftalık izinlerimi kullanamadan 7 gün çalıştırıldım. Sonraki 6 ay boyunca gene izinli günlerimde işe gelmek zorunda kaldım. Bazı günler sabah 5'te girip akşam gece 2 buçukta çıkıyordum. Bugün mesaiye 08.00’de başladım gece 23.00'te evde olacağım. 3 yıldır yıllık iznimi kullanamadım. Gerçekten insani değil çalışma koşulları. Bunu kaldırabilecek çok az sayıda insan var.”

Mağazalarda bilerek az personelin çalıştırıldığını söyleyen Polat, “3 kişinin yapması gereken işi tek başıma yapıyorum. Kendi molalarımı bile kullanamıyorum işten dolayı” diye ifade etti.

HASTAYKEN ÇALIŞMA VE ENVANTER BASKISI

Polat, parakende mağaza sektöründe çalışan emekçilerin en büyük sorunlarından birinin envanter sayımındaki eksiklerin çalışanların ücretlerinden kesilmesi olduğunun altını çizerek “Sayım envanterinden kesinti yapıyorlar. Ürünler eksik geliyor onu işçiye yüklüyorlar. Bu aslında insanları hırsızlıkla suçlamanın başka bir versiyonu” diyerek ifade etti. Kasadan çıkan eksik paranın da emekçilerin ücretlerinden kesildiğini aktaran Polat, “Eksik mi var, açık mı var, personellerden alıyorlar” dedi.

Düzenli olarak mobbinge uğradığını anlatan Polat işten ayrılamama nedenlerini şu şekilde aktardı: “İş değiştirmeyi düşünsem, içeride 3 yıllık tazminatım var. Bir buçuk senelik fazla mesai ücretim de içeride. Bir süreden sonra tükenmişlik sendromu oluyor insanda. İşe bile gelmek istemiyorsun ama gelmek zorundasın.” Polat, hasta olduğu günler doktor raporu alamadığını dile getirerek, “Mağazada kimse yok, tek olduğunu biliyorsun. Gelmek zorunda kalıyorum. Envanter sayımı oluyor. Envanterdeki gelen açık için bile azar işitiyorum” dedi.

TORBA İŞKOLU ENGELİNİ BİRLİKTE AŞACAĞIZ

Sosyal İş üyesi Bahadırlı, zincir marketlerde çalışan emekçilerin örgütlenmesi önündeki engelleri şöyle anlattı: “Bu alanda çalışan emekçiler 10 No'lu işkolunda örgütlenmek zorunda. Buiş kolunda market işçileri, özel sektör öğretmenleri, tiyatro sanatçıları, ofis çalışanları var. Örgütlenmeyelim diye yapılmış bir şey. Toplu iş sözleşmesi gibi sendikal hakların savunulması için yüzde 1’lik iş kolu barajının aşılması ve sendikal yetkiyi elde etmek gerekiyor. 10 No’lu iş kolunda 4 milyondan fazla insan çalışıyor. Yetki için 40 bin üyeye ihtiyaç var.”

Bahadırlı, sendikaya üye olmak isteyen çalışanların mobbinge uğradığını ve işten çıkarılmakla tehdit edildiğini aktararak “Ben kendi adıma umutluyum. Dört buçuk milyon insanı örgütlemeye çalışmak gerçekten büyük bir iddia ve biz bu iddiamızın arkasındayız” diye konuştu.