Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) İstanbul'da düzenlediği Mesleki Eğitim Zirvesi'nde MESEM programını protesto eden Türkiye İşçi Partisi (TİP) üyesi 16 öğrenci tutuklandı. TİP'li 17 öğrenci 1 Aralık'taki protesto sırasında gözaltına alınmıştı. Buna ek olarak Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası genel başkanı dahil dört üyesinin "ters kelepçeyle" gözaltına alındığını duyurdu. TİP bu yıl MESEM'lerde 85 çocuğun hayatını kaybettiğini söyleyerek farklı illerde protesto çağrısı yapıyor. Milli Eğitim Bakanlığı'na (MEB) göre MESEM, meslek sahibi insan ihtiyacını karşılamaya yönelik bir program. 1 Aralık'ta başlayan zirvede konuşan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, liselere 2025-2026 eğitim öğretim yılında kayıt yaptıran öğrencilerin yaklaşık yüzde 43'ünün mesleki ve teknik eğitim veren okulları tercih ettiğini söyledi. Çeşitli sendikalar ve muhalefet partileri ise programa tepki gösteriyor. İşçi haklarını savunan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi'ne göre bu yılın başından Kasım ayı sonuna kadar geçen sürede 85 çocuk işçi hayatını kaybetti. Bunun, çocuk işçi ölümleri bakımından, kayıtların tutulmaya başlandığı 2011'den beri en yüksek seviye olduğu belirtiliyor.

Çocuk işçilerin ölümüyle gündeme gelen MESEM nedir, neden eleştiriliyor? İstanbul'da düzenlenen Mesleki Eğitim Zirvesi'nin ilk gününde konuşan Bakan Yusuf Tekin, 2024-2025 eğitim öğretim yılı itibarıyla Türkiye genelinde, 408 meslek eğitim merkezinde 420 bin öğrenci olduğunu söyledi. Liselere 2025-2026 eğitim öğretim yılında kayıt yaptıran öğrencilerin yaklaşık yüzde 43'ünün mesleki ve teknik eğitim veren okulları tercih ettiğini de ekledi. Milli Eğitim Bakanı, 2014'ten itibaren mesleki ve teknik eğitimde "radikal dönüşümleri" hayata geçirdiklerini belirtti. Bunlar arasında, sektörde saha tecrübesi olan kişilerin okullarda eğitim vermesi, müfredatın sektörle birlikte belirlenmesi, öğrencilerin iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanması ve asgari ücretin belirli oranında harçlık ödenmesi gibi uygulamaları sıraladı. Bakanlık programı ortaokullar için daha da genişletecek adımlar atıyor.

Zirve sırasında MESEM'i protesto eden TİP üyesi 17 öğrenci gözaltına alındı. Bu öğrencilerin 16'sı hakkında tutuklama kararı verildi. Bakırköy Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilen kararda öğrenciler "görevi yaptırmamak için direnme ve mala zarar verme" ile suçlanıyor. TİP ise karara tepki gösteriyor. Partinin sosyal medya platformu X hesabından yapılan açıklamada, "Memlekette milyonlarca çocuğu açlığa mahkum edenler, gençleri geleceksizliğe sürükleyenler, liselileri MESEM'lerde ölüme gönderenler; işlenen suçların üzerini 16 TİP'li genci tutuklayarak örtebileceğini sanıyorsa yanılıyor" ifadeleri yer aldı. TİP Başkanı Erkan Baş, kararla ilgili açıklamasında, Yusuf Tekin'e seslenerek, "MESEM'lerde patronlara emanet ettiğin çocuklar ölüyor, hala çıkıp utanmadan bu ucube sistemi övüyorsun, milletin damarına basıyorsun" dedi. Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası da yaptığı yazılı açıklamada, "14-15 yaşında öğrenciler okulda olması gerekirken MESEM adı altında fabrikalarda, atölyelerde, sanayi havzalarında ölüyor. Milli Eğitim Bakanlığı eleştirilere kulak tıkıyor" ifadelerini kullandı.

Zirvedeki konuşmasında eleştirilere de yanıt veren Tekin, "Bu ülkenin çocuklarını, çocuklarımızın gelişimini, sağlıklarını, güvenliklerini en az bize bu eleştirileri yöneltenler kadar düşünüyoruz" dedi. MESEM programları, öğrencilerin mesleklerini işbaşında öğrenirken işyerlerinin de işgücü ihtiyacını karşılamaya yönelik bir sistem olarak tanımlanıyor. MESEM'e kayıt olabilmek için en az ortaokul mezunu olmak gerekiyor. Eğitim dört yıl sürüyor ve öğrenciler haftanın dört günü bir işyerinde pratik eğitim için çalışıyor, bir gün de okulda teorik eğitim alıyor.