Küresel istihbarat gelişmelerine yer veren Intelligence Online yayın organının elde ettiği bilgilere göre Rusya’nın güvenlik kurumları arasındaki rekabet, Ukrayna cephesindeki sınırlı ilerleme, savaş ekonomisinin yarattığı baskı ve yaklaşan seçimler dolayısıyla yeniden yükseldi. Gerilimin merkezinde Federal Güvenlik Servisi FSB, askeri istihbarat kurumu GRU, Kremlin’in iç dengeleri ve Savunma Bakanlığı bulunuyor.

FSB Askeri Karşı İstihbarat Başkanı Ivan Tkaçev’in, Aleksandr Bortnikov’un yerine geçmek için kurum içinde güç topladığı belirtiliyor.

FSB BAŞKANLIĞI İÇİN MÜCADELE

Rus güvenlik bürokrasisindeki gerilimin odağında 2008’den bu yana FSB’nin başında bulunan Aleksandr Bortnikov’un yerine kimin geçeceğine ilişkin mücadele yer alıyor. Elde edilen bilgilere göre 2025’te FSB Askeri Karşı İstihbarat Dairesi Başkanlığına getirilen General Ivan Tkaçev, kurumun gelecekteki başkanlığı için öne çıkan isimlerden biri. Tkaçev’in devlet petrol şirketi Rosneft’in Başkanı Igor Seçin’e yakınlığı, olası atamayı ayrıca siyasi gruplar arasındaki güç mücadelesinin parçası da kılıyor. Polonya merkezli Doğu Araştırmaları Merkezi OSW, Tkaçev’i Seçin’e yakın güvenlik görevlileri grubu içinde gösteriyor ve bu grubun 2016’da dönemin Ekonomi Bakanı Aleksey Ulyukayev’in tutuklanması sürecinde rol oynadığını belirtiyor. Kurum üzerinde büyük bir baskı olduğu da iddia ediliyor.

UKRAYNA OPERASYONLARI BASKI OLUŞTURDU

Ukrayna bağlantılı olduğu ileri sürülen sabotaj ve suikastların Rusya içinde engellenememesi ise FSB üzerindeki baskının temel nedeni durumunda. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e Şubat ayında verilen raporda da FSB’nin art arda düzenlenen gizli operasyonları önleyemediği yönünde vurgu yapıldığı basına sızmıştı. Savaş boyunca Rus generallerin, askeri teknoloji uzmanlarının ve sivillerin bombalı saldırılarla öldürülmesi FSB, GRU ve askeri karşı istihbarat arasındaki sorumluluk tartışmasını büyüttü. Ukrayna birliklerinin 2024’te Kursk sınırını aşması da sınır güvenliğinden sorumlu FSB Sınır Muhafızları ile ordu arasındaki koordinasyon eksikliğini gündeme getirdi.

Rusya Savunma Bakanlığı’ndaki geniş tutuklama dalgası, FSB ile kurmay komuta kademesi arasında yıllardır süren şiddetli rekabeti yeniden açığa çıkardı.

SAVUNMA BAKANLIĞINDA TASFİYE SAVAŞI

Gerilimin ikinci büyük noktası ise Savunma Bakanlığı'ndaki yolsuzluk soruşturmaları. Eski Savunma Bakanı Sergey Şoygu’nun görevden alınmasının ardından çok sayıda general, bakan yardımcısı ve üst düzey bürokrat rüşvet ve zimmet suçlamalarıyla tutuklandı. FSB ile Rusya Soruşturma Komitesi, yıllardır Savunma Bakanlığına karşı biriktirdikleri dosyaları yeniden açarak Şoygu çevresine karşı geniş bir tasfiye yürüttü. Bakanlığa ise ekonomist Andrey Belousov atandı. FSB’nin savaş ekonomisi üzerindeki denetimi artarken mevcut durumun orduda büyük bir tepkiye yol açtığı da sızan bilgiler arasında.

SEÇİMLER GÜVENLİK KURUMLARININ SINAVI

Rusya’da 450 milletvekilinin belirleneceği seçimler, Ukrayna savaşının başlamasından bu yana yapılan ilk Devlet Duması seçimi olacak. Oylamanın işgal altındaki Ukrayna bölgelerinde oluşturulan 11 seçim çevresinde de yapılması planlanıyor. Kremlin, Birleşik Rusya’nın üstünlüğünü korumayı hedeflerken savaş karşıtı adayların ve muhalif partilerin seçim sürecinden uzaklaştırıldığına ilişkin haberler artıyor. Boris Nadejdin’in adaylığının engellenmesi ve “yabancı ajan” ilan edilmesinin ardından Rusya’dan ayrılması, güvenlik kurumlarının seçim sürecindeki rolünü daha da görünür hale getirdi. Kremlin kaynakları Eylül seçimleri yaklaştıkça yeni gözaltılar, bilgi sızıntıları ve kurum içi görev değişikliklerinin yaşanabileceğini de dile getiriyorlar.