Savunma planlarını 2023'te belirgin şekilde yenileyen NATO, bu planların uygulanmasını sağlamak için gerekli unsurların elde edilmesi konusunda anlaştı. Brüksel'de yapılan NATO Savunma Bakanları Toplantısı'nda alınan kararlar, İttifak'ın devasa bir silahlanma sürecine gireceği anlamına geliyor.

NATO, Rusya kaynaklı tehdidin yüksek seviyede olması nedeniyle caydırıcılığını artırma ve savunma kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor, ancak hangi alımları yapacağı gizli nitelikte. Bununla birlikte mevcut kaynaklara yüzde 30'luk bir ekleme yapılmasının gündemde olduğu belirtiliyor. Bazı kaynaklara göre alınan kararlar NATO'nun Soğuk Savaş'tan bu yana en önemli silahlanma adımı niteliğinde.

Üye ülkeler tarafından yapılacak askeri alımlar geniş yelpazeye yayılacak. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, toplantı sonrasında yaptığı açıklamada, "İddialı yeni kabiliyet hedefleri üzerinde anlaştık ve bu çok önemli. Bu hedefler müttefiklerin önümüzdeki yıllarda hangi kabiliyetlere yatırım yapmaları gerektiğini tam olarak tanımlıyor: Hava savunması, savaş uçakları, tanklar, insansız hava araçları, personel, lojistik ve çok daha fazlası. Tüm bunlar caydırıcılığımızı ve savunmamızı güçlü ve bir milyar insanımızı güvende tutmak için gerekli." dedi.

Bu süreçte hava savunma sistemleri ve uzun menzilli silah sistemlerinin öncelikli alımlar arasında yer alması bekleniyor.

Alımlar, olası bir Rus saldırısına nasıl, nerede ve hangi unsurlarla karşı konulacağının detaylandırıldığı bölgesel planlar temelinde yapılacak. NATO'nun 2023'te belirlediği üç bölgesel güvenlik planı var. Bunlardan ilki ABD'nin Norfolk kentindeki NATO Müşterek Kuvvet Komutanlığının öncülüğünde Atlantik ve Avrupa'nın kuzeyini kapsıyor. İkincisi, Hollanda'daki Brunsum NATO üssünün sorumluluğunda Baltıklar'dan Alp Dağları'na kadar uzanan Orta Avrupa bölgesi. Üçüncüsü ise İtalya'nın Napoli kentindeki NATO üssünün sorumluluğundaki Akdeniz'den Karadeniz'e kadar olan bölgeyi içeriyor.

NATO, planlar dahilinde yüksek hazırlık seviyesindeki yaklaşık 300 bin askerin en fazla 30 gün içinde çatışma bölgesine intikal etmesini amaçlıyor. Belirlenen yetenek artırma hedeflerine mümkün olan en kısa zamanda ulaşılması öncelik. Bununla birlikte süreç her ülke için aynı olmayacak.

Yeni hedefler, mevcut hedeflere ulaşılmakta bile zorluk çekildiği dikkate alındığında, NATO açısından zorlu bir sınama olarak görülüyor. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, toplantı öncesinde yaptığı açıklamada, İttifak'ın yeni hedeflerine ulaşabilmek için ülkesinin mevcut unsurlarına ek olarak 60 bin kadar ek aktif askere ihtiyaç duyacağını söyledi.

Hollanda Savunma Bakanı Ruben Brekelmans, ülkesinin orta vadede savunmaya en az %3.5 harcama yapması gerektiğini hesapladıklarını belirtti.

ABD, üye ülkelerin gayrisafi yurt içi hasılalarının %2'si olarak belirlenmiş olan savunma harcamaları hedefinin %5'e yükseltilmesini istiyor. Aradan geçen 14 yıla rağmen %2 hedefi, NATO'nun 32 üyesinden 24'ü tarafından tutturulmuş durumda.

Türkiye, mevcut güvenlik ortamında yüzde 2 oranının artırılması yaklaşımına tam olarak katılıyor. Türk yetkililer, belirlenen kabiliyet hedeflerine ulaşabilmesi için %2'nin olabildiğince üzerine çıkılması gerektiğinin altını çiziyor. Türkiye, kolektif yükün kendisine düşen kısmını en iyi şekilde yerine getirmeyi sürdüreceği mesajını veriyor.