Uzmanlara göre Macaristan’da Orban’ın kaybı sadece Avrupa değil, ABD ve Rusya açısından da önemli sonuçlar doğuruyor. Özellikle Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının Ukrayna’ya aktarılması gibi konularda Orban’ın vetosunun kalkması, savaşın seyrini etkileyebilir. ABD’nin ise İran politikasında daha net “yapabilirlik sinyalleri” vermesi gerektiği vurgulanırken, NATO’nun doğrudan müdahale ihtimalinin sınırlı olduğu belirtiliyor.

Macaristan’da Viktor Orban’ın seçim kaybı uluslararası dengelerde geniş yankı uyandırırken, uzmanlar bu sonucun yalnızca Avrupa değil, ABD ve Rusya açısından da kritik sonuçlar doğuracağını belirtiyor. Dr. Hayati Ünlü, Orban’ın kaybının küresel etkilerine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“Her şeyden önce Orban'ın kaybetmesi önemli ama sadece ABD için değil Rusya için de büyük bir kayıp. Onun da altını çizmek lazım. Çünkü özellikle Rusya'nın dondurulmuş fonlarının Avrupa tarafından bir şekilde Ukrayna’ya verilmesini bugüne kadar Orban veto ediyordu. Şimdi bu Ukrayna'daki savaşın kaderini de geleceğini de etkileyebilir. Bu önemli bir dinamik. Oradaki savaşın geleceğinin bir şekilde etkilenmesi. Biz İran savaşına da bunun etkilerini, yansımalarını görürüz.”

ABD’NİN STRATEJİSİ VE KARARLILIK TARTIŞMASI
Ünlü, ABD’nin uluslararası politikadaki yaklaşımına ilişkin değerlendirmesinde, Washington’un daha net ve “yapabilirlik” sinyalleri vermesi gerektiğini ifade etti:

“NATO ayrı bir tartışma konusu. Hocamın dediği gibi burada ABD'nin davranışı, kararlılığı gerçekten önem arz edecek. Şimdi bugüne kadar biz Amerika'nın sadece uluslararası bağlamda güveninin zedelendiğini değil, İran nezdinde de aslında ABD eylemlerinin böyle bir karşılık bulmayacağını, Trump'ın blöflerinin karşılık bulmadığını gördük. Dolayısıyla burada ABD uzun süredir şunu aslında sinyalini vermeye çalışıyor ama Trump bunu sağlıklı olarak aktaramadığı için… Siz öncelikle blöf yaparsınız, karşıdaki aktörün davranışını etkilemeye çalışırsınız. Bu başarılı olmazsa belli oranda kararlılık sinyalleri gönderirsiniz. Ama İran bu blöfü de yemedi aslında. Dolayısıyla burada artık son aşama. Eğer gerçekten savaş istemiyorsanız ama karşı tarafın kararlarını, davranışını etkilemek istiyorsanız artık son aşama yapabilirlik sinyali gönderirsiniz. Yani burada ABD'nin artık yapabilirlik sinyallerini gönderme zamanı diye düşünüyorum. Yapar mı, yapmaz mı ayrı konu.”

ASKERİ GERİLİM VE “YAPABİLİRLİK” SENARYOSU
Ünlü, ABD’nin olası adımlarına ilişkin değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

“Bunun ilk ayağı belki de Amerika’nın düşürülen uçağı bağlamında değerlendirilebilir. Bu da İran’ın net bir karşı cevap verdiğini gösterdi. Bundan sonra da bu yapabilirlik adımlarını en azından ortaya koyması lazım ki hem İran’a karşı net cevap versin hem de Avrupalı aktörleri, diğer batılı aktörleri ikna etsin.”

NATO FAKTÖRÜ VE SINIRLI MÜDAHALE ALANI
NATO’nun olası bir çatışmadaki rolüne de değinen Ünlü, ittifak içi sınırların altını çizdi:

“NATO kapsamı biraz farklı. NATO ülkelerinin girmemesinin bir numaralı sebebi zaten ABD gibi bir NATO ülkesine doğrudan bir saldırı yok. Saldırıyı ilk başlatan ABD. Dolayısıyla burada ABD'nin NATO ülkelerini ikna edebilecek net bir argümanı yok.”

AVRUPA SENARYOSU VE OLASI GERİLİM ZEMİNİ
Ünlü, olası yeni kriz senaryolarına ilişkin değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

“Böyle bir şey çıkabilir mi? İşte bugünlerde tartıştığımız, belki İsrail eksenli, İran bağlamında İran’a suçu atabilecek belli terör operasyonları Avrupa’da ortaya çıkarsa belki bunun zemini oluşturulabilir. Ama buna kimse dünyada inanmaz, fakat bunun girişiminde bulunabilirler.”