Bozuk yiyeceklerden etkilenmeyen demirden bir mideniz mi var, yoksa en ufak şey bile karnınızı ağrıtmaya yetiyor mu? Gıda Standartları Kurumuna (FSA) göre Birleşik Krallık'ta her yıl 1 milyon gıda zehirlenmesi vakası bildiriliyor. Yaz aylarında da vaka sayısı artıyor. Bunun nedeni, bakterilerin sıcak havalarda daha hızlı üremesi olabilir ama FSA, pişirilmemiş gıdalar ya da çapraz bulaşmaya maruz kalmış mangal yiyeceklerinin bir sonucu olabileceğini de düşünüyor. Fakat sebebi ne olursa olsun, bazı insanların diğerlerine kıyasla daha çok gıda zehirlenmesine uğradığı açık. Peki, bunun nedeni ne?

Bağışıklık Sistemindeki Farklar

Bristol Üniversitesi'nden bulaşıcı hastalıklar alanında kıdemli öğretim üyesi Dr. Tristan Cogan, "Herkesin bağışıklık sistemi farklı. Bazıları bir bakteriye daha önceden maruz kalmış ve bir tür bağışıklık geliştirmiş olabilir" diyor. Reading Üniversitesi'nden gıda mikrobiyolojisi uzmanı Dr. Kimon Andreas Karatzas da, "Bağışıklık seviyenizi etkileyebilecek başka faktörler de var. Bunlara genetik olanlar da dahil" diyor ve ekliyor: "Midedeki asidite kişiden kişiye değişir ve daha asitli mideler daha çok sayıda mikrop öldürebilir ve koruma sağlayabilir."

Risk Grupları

Hamile kadınlar, küçük çocuklar, bir tedavi nedeniyle bağışıklık sistemi zayıflayanlar ve ileri yaştakiler gıda zehirlenmesine daha açık. Başlıca nedeni de bağışıklık sistemlerinin düşük olması ve gıda kaynaklı patojenlere karşı koruma sağlayamaması.

Cogan'a göre "Yaş da büyük rol oynuyor". "Bağışıklık sistemleri pek iyi durumda olmayan çok küçük ve ileri yaştaki insanlar büyük ihtimalle daha çok hasta olacaktır. Ayrıca 10'lu yaşların sonu ve 20'li yaşların başında daha çok gıda zehirlenmesi görüldüğünü biliyoruz. Bunun nedeni de muhtemelen evin yeni terk edilmiş, ilk kez yemek pişiriliyor olması ve neyi, nerede yediğiniz konusunda yeni deneyimlere açıklık."

Daha Riskli Gıdalar

Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmetleri NHS'e göre "her tür gıda, gıda zehirlenmesine yol açabilir" diyor. Ancak Karatzas, tavuk ve kabuklu deniz ürünleri gibi bazı gıdaların daha sık zehirlenmeye yol açtığını söylüyor. İlginç bir şekilde, salatalar besleyici değerleri anlamında çok önemli olsa da, gıda zehirlenmesinde başlıca sorumlulardan biri.

Bakterilerin Zararlılığı

Cogan, "Gıda zehirlenmesine verilen tepkiler arasındaki büyük fark bakterinin türüne bağlı" diyor. "E.coli gibi zehirli bakteriler diğerlerine kıyasla daha zorlu. Bazı bakteriler birkaç gün hasta edecektir. Bazıları ise vücudunuzdaki farklı organlara saldırır ve daha ağır hastalıklara yol açar."

Korunma Önerileri

Dr. Cogan, gıda zehirlenmesinden korunmak için pişmiş ve çiğ gıdaları mutfağınızda ve sakladığınız yerde ayrı tutmanız gerektiğini belirtiyor. Yıkanmamış sebzeleri hazırlamadan önce yıkamanız gerektiği de önemli bir nokta.

Gıda Zehirlenmesi Belirtileri

İngiltere'deki Ulusal Sağlık Hizmetleri'ne göre gıda zehirlenmesi belirtileri şunları içerir:

  • Bulantı ve kusma
  • İshal
  • Karın ağrısı
  • Yüksek ateş
  • Genel olarak kendini iyi hissetmemek
    Belirtiler genellikle enfeksiyona neden olan yiyeceği yedikten sonraki birkaç saat veya birkaç gün içinde başlar.

Gıda Zehirlenmesi Durumunda Ne Yapmalı?

Cogan, gıda zehirlenmesi durumunda bol su içilmesi gerektiğini ve hastalık geçene kadar okula ve işe gitmemeyi öneriyor. "Çoğu vakada vücudunuz enfeksiyonu birkaç günde yenecektir. Suyu vücudunuda tutamıyorsanız ve susuz kalmışsanız doktora gidin."