Nepal'de hükümetin sosyal medya platformlarını engellemesi ve yolsuzluk iddialarının ardından gençlerin önderliğindeki protestolar sonucu Başbakan KP Sharma Oli istifa etti. Kendilerini Z Kuşağı diye tanımlayan binlerce eylemci, pankartlarla sokağa çıkıp, başkent Katmandu'da yürüdü. Protestolar hızla şiddet olaylarına ve ölümlere sahne oldu. Polisle çatışmalar sonucu en az 22 kişi öldü, 100'den fazla kişi de yaralandı.

Nepal Genelkurmay Başkanı ise olayların devam etmesi haline "ordu da dahil tüm güvenlik kurumlarının kontrolü ele geçirmeye kararlı olduğu" uyarısında bulundu. Protestolar sırasında hükümet ve parlamento binaları da ateşe verildi. İnsan hakları kuruluşu Uluslararası Af Örgütü ölümlerle ilgili "kapsamlı, bağımsız ve tarafsız soruşturma" çağrısında bulundu.

Af Örgütü, protestoculara karşı gerçek mermi kullanıldığını belirtirken, BBC News Nepalce'ye konuşan doktorlar da eylemcilerde gerçek mermi yaraları olduğunu aktardı. Eylemciler parlamento binası ve diğer hükümet binalarına girmeye çalışırken, güvenlik güçleri gözyaşartıcı gaz ve basınçlı su kullandı. Protestocular ayrıca, çeşitli önde gelen siyasetçilerin evlerine saldırıp, yağmaladı. Bunlar arasında Oli ve daha önceki başbakanlardan Sher Bahadur Deuba'nınki de var. Siyasi parti merkezleri de hedef alındı.

Nepal hükümeti geçen Perşembe günü, belirledikleri kuralla uymadıkları gerekçesiyle 26 sosyal medya platformuna girişi engellemeye başladı. Yasaklanan platformlar arasında WhatsApp, Facebook, Instagram ve YouTube da bulunuyordu. Pazartesi günü protestolardaki ölümlerin ardından toplanan kabine gece saatlerinde sosyal medya yasağının kaldırıldığını duyurmuştu. Hükümet; sahte haberler, nefret söylemi ve internet üzerinden dolandırıcıkla mücadele için sosyal medya platformlarının kurallara bağlanması gerektiğini savunuyordu.

17 milyon kişinin sosyal medya platformlarını kullandığı Nepal'deki engellemenin, bu servislere büyük derecede bağımlı olan işletmelere ve iletişime ciddi bir etkisi oldu. Sosyal medya engellemeleri, bu geniş kapsamlı protestoları tetikleyen unsur olsa da, ülkedeki gençler arasında artan yolsuzluk ve nepotizm olarak gördükleri duruma karşı büyüyen bir öfke vardı.

Protestolar, daha önce ülkede görülenlere pek benzemiyor. Sosyal medyada tetiklendi ve önderliğini gençler yapıyor. Eylemciler kendilerini Z kuşağı (1997- 2012 arası doğanlar) olarak tanımlıyor. Protestoları yöneten merkezi bir lider kadrosu yok ama bir dizi gençlik kollektifi itici güç olarak ortaya çıktı. Nepal'in en büyük şehirleri başkent Katmandu, Pokhara ve İtahari'deki kolej ve üniversite öğrencilerine eylemlere katılım çağrısı yapıldı. Eylemlerin organizatörleri protestocu öğrencilere üniformalarını giymeye ve kitaplarını taşımaya teşvik ediyor.

Eylemcilerin iki net talebi var: Hükümetin sosyal medya yasağını kaldırması ve yetkililerin yolsuzluklara son vermesi. Çoğu öğrenci eylemciler sosyal medya engellemesini ifade özgürlüğünün ihlali ve siyasetçiler arasındaki yaygın yolsuzluk iddialarıyla ilişkilendiriyor. Protestolar, Z Kuşağı'nın büyüyen öfkesinin bir sembolü haline geldi.

Nepal İletişim Bakanı Prithvi Subba, polisin güç kullanmak zorunda kaldığını söyledi. Güvenlik güçleri asayişi yeniden sağlamaya çalışırken, protestocuların öldürüldüğü ve yaralandığı haberleri geldi. Doktorlar, yaralılarda gerçek ve plastik mermi yaralanmaları olduğunu söyledi. Eylemcilerin polisle çatıştığı diğer şehirlerden de şiddet haberleri geldi. Ülkenin doğusundaki İtahari kentinde iki eylemcinin polisin ateşi sonucu öldüğü bildirildi.

Z Kuşağı'nın öncülüğündeki protestocular geri adım atma işareti vermiyor. Başbakanın istifasıyla eylemciler amaçlarından birine ulaşmış oldu ancak uzmanlar gençlerle anlamlı bir temas kurulmazsa eylemlerin daha da büyüyebileceği uyarısında bulunuyor. İstifa eden başbakanın yerini kimin alacağı da henüz bilinmiyor.