Savaşın giderek tırmandığı bir dönemde ABD basını, Rusya'nın Orta Doğu’daki Amerikan savaş gemileri ve uçaklarının konumlarını içeren istihbaratı İran'a sağladığını öne sürdü. Yani Moskova, Tahran'a doğrudan silah değil ama Amerikan hedeflerini vurabilmesi için “hedefleme istihbaratı” veriyor.
İddia doğru ise Rusya'nın İran'a sağladığı bu hedefleme istihbaratı tam olarak ne anlama geliyor? Haberdeki en kritik vurgulardan biri ise; “ABD'nin önemli rakiplerinden birinin savaşa dolaylı katılımına dair ilk işaret...” Bu istihbarat paylaşımı, Washington ile Moskova’yı Orta Doğu üzerinden doğrudan karşı karşıya getirir mi? Washington, Rusya'nın doğrudan sahaya bu şekilde müdahil olmasına ne yanıt verir? Putin'in savaşa dolaylı yoldan müdahil olmasının arkasındaki asıl stratejik hesap nedir?
CNN TÜRK Dış Haberler Editörü Enver Kaptantoğlu: “Haberin önemli noktalarını ben not aldım. ‘İran'a istihbaratı Rusya sağlıyor.’ diyor. Detayına baktığımızda hedefleme bilgileri Orta Doğu’daki Amerikan savaş gemileri ve uçaklarının konumlarını içeriyor. Washington Post'un iddiasına göre Amerikan askeri varlıklarının konumunu aktarıyor İran'a diyor.
Haberin ilerleyen safhalarında Çin’in İran'a yardım ediyor gibi gözükmediği yorumunda bulunuyor. Bu yüzden Rusya'nın devrede olduğunu belirtiyor.
Analistler, istihbarat paylaşımının komuta ve kontrol altyapısı, radarlar ve Kuveyt'te altı askerin öldürüldüğü geçici yapılar da dahil olmak üzere İran'ın Amerikan güçlerine yönelik saldırılarının modeline uyduğunu söylüyor.
Komuta kontrol altyapısı derken özellikle Bahreyn ve Katar’daki üslerden bahsediliyor ki burada Katar’da bütün bölgeyi izlediği radar var. Amerika'nın en büyük komuta kontrol merkezi de Bahreyn’de.
Uzmanlar, İran'ın yalnızca birkaç askeri sınıf uydusu olduğunu ve kendi uydu ağına sahip bile olmadığını belirtiyor. Dolayısıyla böyle bir dış yardım ile istihbarat yardımı alabilir iddiasında bulunuyor Washington Post Gazetesi.
Rusya için aslında sınırlı, daha çok seçici bir istihbarat hattı desteği iddiası gündemde. Daha yoğun ve güçlü bir şekilde var diyebiliriz.
Washington Post burada iddialarını ABD’li yetkililere dayandırıyor. Rusya'nın İran’a Orta Doğu’daki ABD askeri varlıklarının özellikle uçak gemileri gibi konumlarının istihbaratını sağladığını söylüyor. Kremlin’in açıklamasında da bu iddia ile ilgili İran’dan askeri destek talebi gelmediği belirtilmişti.
Doğrudan hedef alma noktasında bir etki oluşturabilir. Bunun maliyetini hem ABD açısından hem İran açısından okumak gerekir. ABD savaş gemisinin hedef alınması senaryosunda bunun ekonomik büyük bir maliyet yaratacağı açık. Aynı zamanda prestij kaybı da büyük olur ve bunun İran tarafında farklı bir yansıması söz konusu olur. Böyle bir istihbarat desteği ortaya çıkarsa ve teyit edilirse, bu çatışmanın farklı coğrafyalarda etkilerinin görülmesi beklenebilir.




