Cadena SER ve El País için 40dB tarafından hazırlanan Nisan ayı barometresi, aşırı sağcı Vox partisinin beş ay süren kesintisiz yükselişinin ardından ilk kez duraklama sinyalleri verdiğini ortaya koydu.

Madrid merkezli analizlere göre, özerk bölgelerde hükümet kurma sürecindeki tıkanıklık ve parti içi krizler Vox’un seçim beklentilerini olumsuz etkilemeye başladı. Her ne kadar Vox, son seçimlere kıyasla en çok büyüyen parti olmaya devam etse de, üst üste gelen beş yükselişin ardından bir “yorgunluk” belirtisi gösteriyor. Bugün seçim yapılsa Vox oyların %18,7’sini alarak üçüncü parti konumunu koruyacak, ancak bu oran geçen aya göre 0,1 puan düşmüş durumda.

40dB direktörü Belén Barreiro, bu düşüşü şu sözlerle açıklıyor: “Belirsizlik dönemlerinde seçmenler kendilerine daha fazla güven veren partilere yöneliyor.”

Ankete göre Vox’un yükseliş trendinin kırılması dikkat çekici bir gelişme. Ekim ayından bu yana sürekli artış gösteren parti, Nisan ayında ilk kez yavaşladı. Bunun başlıca iki nedeni öne çıkıyor: Birincisi, Halk Partisi’nin (PP) aşırı sağa kayan seçmenleri geri kazanması; ikincisi ise Vox’un sandığa gitmeyen seçmenlerden aldığı desteğin azalması.

Mart ayında Vox oylarının %17’si PP’den geliyordu. Bu oran bir ayda 4 puan düşerek %12,8’e geriledi. Ayrıca 2023 seçimlerinde oy kullanmayan ancak şimdi Vox’a oy vereceğini söyleyen seçmen oranı da 2 puan azaldı.

Buna rağmen Vox hâlâ en sadık ve en mobilize seçmen tabanına sahip parti konumunda. Her 10 seçmenden 9’u bugün seçim olsa yine Vox’a oy vereceğini belirtiyor. Ayrıca Vox, geleneksel iki büyük partiden (PP ve PSOE) en fazla oy çeken parti olmayı sürdürüyor ve 2023’te oy kullanmayanlar arasında da en çok tercih edilen seçenek olarak öne çıkıyor.

Anket, Castilla y León seçimlerinin ardından ve parti içi tartışmaların yoğun olduğu bir dönemde, 24-25 Mart tarihlerinde gerçekleştirildi.

PSOE ve PP oylarını artırdı

Nisan barometresi, PP ve PSOE arasındaki güç dengesinin değişmediğini ancak her iki partinin de oylarını 1’er puan artırdığını gösteriyor. Alberto Núñez Feijóo liderliğindeki PP %31,1 ile birinci sıradaki yerini korurken, Pedro Sánchez’in başında bulunduğu PSOE %28,6 ile ikinci sırada yer alıyor.

Her iki parti de 2023 seçimlerine kıyasla oy kaybı yaşamış durumda: PP yaklaşık 2 puan, PSOE ise toplamda 3 puan geride.

Öte yandan sol blok içindeki liderlik tartışmaları, Sumar ve Podemos’a destek olarak yansımıyor. Yolanda Díaz liderliğindeki Sumar %6’nın altında kalırken, Podemos %3’ün altına düşerek parlamentoda temsil edilemeyebilir.

Sağ blok hükümete daha yakın

Bloklar bazında bakıldığında, sağ ve aşırı sağın oluşturacağı bir ittifak hükümet kurmaya en yakın seçenek olarak öne çıkıyor. PP ile Vox’un toplam oy oranı %50’ye yaklaşarak mutlak çoğunluğa çok az farkla ulaşıyor.

Buna karşılık, milliyetçi ve bağımsızlık yanlısı partiler hesaba katılmadan sol blok (PSOE ve Sumar) %37’de kalıyor. Bu da sağ blok ile arasında yaklaşık 13 puanlık bir fark olduğu anlamına geliyor.

Seçim 2027'de yapılacak.