ABD’de Pentagon’a yakın savunma medya organlarında yayımlanan yeni analizler, Türkiye’nin yeniden F-35 programına alınması gerektiğini vurguluyor. Defense One dergisinde yer alan makaleye göre, Washington’un Türkiye’yi program dışında bırakmaya devam etmesi, NATO içi savunma entegrasyonunu ve Avrupa-Atlantik güvenlik mimarisini zayıflatacak. Pentagon kaynakları, Türkiye’nin S-400 sistemini aktif etmemesini “iyi niyet göstergesi” olarak değerlendirirken, “yaratıcı diplomatik çözümlerle” Ankara’nın geri dönüşünün hem ABD hem de NATO için stratejik kazanç yaratacağını belirtiyor.
Pentagon kaynakları, Türkiye’nin yeniden F-35 programına alınmasının NATO savunma işbirliği ve entegrasyonu için “kritik bir adım” olacağını vurguluyor.
NATO ENTEGRASYONU İÇİN KRİTİK
Pentagon'a yakınlığıyla bilinen savunma yayın organı Defense One’ın, ABD Savaş Bakanlığı'na dayandırdığı analizde, ABD ordusundaki birçok yetkilinin Türkiye’nin F-35 programına dönüşünün hem NATO entegrasyonu hem de Avrupa savunma işbirliği açısından “kritik” olduğunu savunduğu belirtildi. Makale, Donald Trump–Recep Tayyip Erdoğan görüşmesinde Suriye ve Ukrayna kadar savunma işbirliğinin de ele alındığını ifade etti.
KONUŞULAN S-400 FORMÜLÜ
Analizde, Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasına yol açan S-400 krizi için “toprak dışına çıkarma çözümü” olarak adlandırılan yeni bir formülün Pentagon'da değerlendirildiği iddia edildi. Buna göre Ankara, S-400 sistemini deaktif ederek Türkiye'nin güçlü ilişkilere sahip olduğu ülkelere gönderebileceği olasılığı da tartışılıyor. Sistemin bakımının Türk personel tarafından gerçekleştirilebileceği ve bu sayede silahların mülkiyetinin halen Türkiye'de kalabileceği de bu seçenek içinde Pentagon koridorlarında dile getiriliyor.
Washington’daki savunma çevrelerine göre Türkiye’nin pasif halde tuttuğu S-400 sistemleri, krizin diplomatik yollarla çözülebilmesi için “kilit unsur” konumunda. Sorunun, 2026 yılında Türkiye'de gerçekleşecek NATO Zirvesi öncesinde çözüme kavuşturulabileceği iddia ediliyor.
DİPLOMATİK ÇIKIŞ
Yazıda, Rusya’nın Güney Kafkasya’daki etkisinin azalması ve İran’ın bölgesel olarak zayıflaması nedeniyle bu planın uygulanabilir olduğu da ifade edildi. Pentagon uzmanlarının analizine göre, “İlgili ülkeler bu formülle hem ABD hem NATO nezdinde puan kazanır, Türkiye ise F-35 programına geri döner” ifadesiyle formül dile getiriliyor. Pentagon’a yakın yorumcular, bunun taraflar arasında da “kazan-kazan” niteliğinde bir diplomatik çıkış olabileceğini iddia ediyorlar.
YENİ DÖNEMİN BAŞLANGICI
Pentagon uzmanlarına göre, Türkiye altı yıldır pasif halde tuttuğu S-400’leri aktif etmemekle “iyi niyet gösterdi.” Uzmanlar ayrıca “ABD, artık yaratıcılığa dayalı bir çözümle Türkiye’yi yeniden F-35 programına dahil etmenin yollarını aramalıdır” cümlesini de dile getiriyorlar. Uzmanlar 2026 yılında Türkiye'de gerçekleşecek NATO Zirvesi öncesinde, transatlantik savunma ilişkilerinde böylesine bir formülün “yeni bir dönemin başlangıcı olabileceği” vurgusunda da bulunuyorlar.





