Plastik kaplar yiyecek saklamak ve ısıtmak için güvenli mi?
Birçoğumuz için plastik kaplar günlük hayatımızın bir parçası. Yiyecek ve içecekleri saklamak, dondurmak, ısıtmak ve taşımak için kullanıyoruz. Fakat bazı bilim insanları, plastikteki kimyasalların sağlığımıza zarar verme potansiyeline sahip olmasından endişeli.
Araştırmalar, plastik ürünlerin yapımında kullanılan binlerce maddeden bazılarının tükettiğimiz yiyecek ve içeceklere "sızabileceğini" gösteriyor. Ancak üreticiler ve çoğu gıda güvenliği kurumu, plastik gıda kaplarının amaçlandığı şekilde kullanılmasının güvenli olduğunu söylüyor. Yine de bazı uzmanlar, önlem olarak yiyecekleri plastik kaplarda ısıtmaktan kaçınmayı öneriyor.
İngiltere'de Gıda Standartları Kurumu (FSA) tarafından oluşturulan kurallar, gıda ile temas eden plastikte hangi maddelerin kullanılabileceğini ve kullanılamayacağını belirliyor. Bu kurallara göre, üreticilerin zararlı seviyelerde gıdaya kimyasal madde salan malzemeler kullanması yasak.
Plastik kaplardan yiyeceklere geçen kimyasallar hakkında İngiltere Plastik Federasyonu'na (BPF) göre, gıda ambalajlarında kullanılan en yaygın plastik türlerinden biri polipropilen. Bu madde cips paketlerinden bisküvi ambalajlarına kadar her şeyde bulunabiliyor. Birçoğumuzun kullandığı paket servis yemek kapları genellikle bu veya polietilen adı verilen başka bir plastikten yapılmaktadır.
Gıda Ambalaj Forumu'nun genel müdürü ve baş bilim sorumlusu Dr. Jane Muncke, "Plastiklerin kimyasal bileşimi inanılmaz derecede karmaşık" diyor. Kimyasallar üretim sırasında birbirleriyle reaksiyona girerek değişmekle kalmıyor, aynı zamanda bilinmeyen maddeler de de karışıma dahil oluyor.
Bazı kimyasalların plastikten yiyecek ve içeceklere geçtiği ve bazılarının vücudumuz tarafından emildiği tartışılmaz bir gerçek. Asidik yiyecekler (domates sosu gibi) veya yağlı yiyecekler (lazanya gibi) diğerlerine göre plastik kaplardan daha fazla kimyasal madde emme eğilimindedir.
Plastiklerde geçmişten beri bulunan iki kimyasal madde özellikle tartışmalı. Plastiği yumuşatmak için kullanılan ftalatlar ve çok sert plastik üretmek için kullanılan bisfenol A (BPA). Her ikisinin de hormonlara müdahale ettiği, normal büyüme ve doğurganlığı etkileyebileceği, bağışıklık sistemimizi olumsuz etkileyebileceği ve kanser riskimizi artırabileceği biliniyor.
Avrupa Birliği Komisyonu BPA'nın sağlığa riskleri konusundaki kanıtların artması sonucu 2024'te "gıda ile temas eden malzemelerde" BPA'yı yasakladı.
Washington'daki Ulusal Sağlık Araştırma Merkezi Başkanı Dr. Diana Zuckerman, "Plastiklerin bileşimi sürekli değişiyor" diyor. Belirsizlik göz önüne alındığında, Zuckerman özellikle sıcak yemekler ve mikrodalgada yemek ısıtmak için cam veya seramik kaplar öneriyor.
Tüm uzmanlar plastik kapların oluşturduğu sağlık riskleri konusunda hemfikir değil. İngiltere Kanser Araştırma Kurumu'ndan Dr. Rachel Orritt, plastik kullanımının kansere neden olduğuna dair mevcut kanıtların yetersiz olduğunu söylüyor.
"Yiyecekler bu kaplarda saatlerce ısıtılsa bile, kanser riskini artırmaz."
İlgili Konular: Diyet & Beslenme, Sağlık, Çevre
İlgili haberler: Küresel plastik anlaşması müzakereleri çöktü: Ülkeler neden uzlaşamıyor?
Geri dönüşüm yaparken nelere dikkat etmeliyiz?