Prof. Dr. Erhan Afyoncu, Osmanlı maliye evrakına ait bir belgeyi tanıtarak, bu belgenin sanat eseri niteliğinde olduğunu belirtti. Belge, Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi'nde bulunuyor ve 1733 yılı Mart ayından itibaren Osmanlı maliyesinin en büyük bürosu olan Başmuhasebe Kalemi tarafından tutulmuş. Bu belge, Anadolu eyaletine ait bir Atik Malikane defterinden bir sayfa.

Afyoncu, bu defterlerin eyalet merkezli tutulduğunu ve Malikane mukataalarının tevcih, kasr-ı yed ve intikal kayıtlarını içerdiğini ifade etti. Ayrıca, muaccele miktarlarındaki değişim ve mukataaların hisselere ayrılma durumunun da takip edilebileceğini vurguladı.

Osmanlı İmparatorluğu'nun askeri gücü ile fethettiği toprakları, Avrupa'dan ve çevresindeki devletlerden çok üstün bürokrasisi ile yönettiğini belirten Afyoncu, bilgisayar teknolojisinin olmadığı bir dönemde devlet idaresinin sistematik defter serilerine sahip bürokratlar sayesinde mümkün olabildiğini söyledi.

Bu belgelerin, devlet gelirlerinin kimlere, ne zaman ve nasıl verildiğini uzun dönemler boyunca takip edebilmek için oluşturulduğunu aktaran Afyoncu, Atik Malikâne defterlerinin, maliye bürosu Başmuhasebe Kalemi tarafından tutulduğunu da ifade etti. Eyaletlere göre düzenlenen ve bir gelirin ortalama 40-50 yıllık sahiplerini takip etmeye olanak tanıyan bu defterlerin, o dönemin bürokratları için pratik ve kullanışlı olduğunu vurguladı.