Depreme karşı dayanıklılığı ve içinde yaşayanların can güvenliğinin olmadığı riskli yapıların tespitine yönelik işlemler 4 aşamada yapılıyor. İstanbul'da meydana gelen ve en büyüğü 6,2 büyüklüğünde olan depremlerin ardından riskli yapıların dönüşümü konusu yeniden gündeme geldi. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'a göre, riskli alan içinde ya da dışında, ekonomik ömrünü tamamlamış ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı tespit edilen yapılar "riskli yapı" olarak kabul ediliyor ve bunlara ilişkin işlemler Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca yürütülüyor.

Riskli yapıların dönüşüm süreci
Riskli yapıların yıkılarak yenisinin yapılmasıyla ilgili dönüşüm süreci, yapı sahiplerinin "tespit başvurusu" ile başlıyor, ardından "risk tespiti", "riskli yapıların yıktırılması" ve son olarak "yıkım sonrası uygulama" ile devam ediyor.

İlk adım: Tespit başvurusu
Muhtemel afet anında yıkılma ve ağır hasar görme ihtimali bulunan, içinde yaşayanların can güvenliği için risk taşıyan binaların tespiti için ilk adımı yapı malikinin atması gerekiyor. "Riskli yapı tespiti"nin, Başkanlığın burada yer alan lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlara yaptırılması gerekiyor. Başvuru ise, yapı maliklerinden veya kanuni temsilcilerinden biri tarafından buradan e-Devlet şifresi ile yapılabiliyor.

İkinci aşama: Risk tespiti
Lisanslandırılan kurum ve kuruluşlarca başvuru sonrası hazırlanan riskli yapı tespit raporu, İstanbul, Ankara ve İzmir'de ilçe belediyelerine, diğer illerde ise Kentsel Dönüşüm Müdürlüklerine bildiriliyor. Belediyeler ve il müdürlüklerinin eksiklik ya da yanlış tespiti halinde raporlar ilgilisine, "riskli yapı" şeklindeki şerh bildirimi ise ilgili tapu müdürlüğüne iletiliyor. Yapı malikleri, tebligat tarihinden itibaren 15 gün içerisinde itiraz edebiliyor. 90 günden fazla olmamak üzere belirlenen süre içinde yapı yıktırılıyor.

Üçüncü aşama: Riskli yapıların yıktırılması
Kesinleşen "riskli yapı" kararı sonrası, yıkım için yapı maliklerine 90 günden fazla olmamak üzere süre veriliyor. Bu süre sonunda da riskli yapıların maliklerince yıktırılmaması halinde ilgili kurum ve kuruluşlardan, riskli yapılara elektrik, su ve doğal gaz vermemeleri isteniyor. Yıktırılmayan yapılar, Başkanlık ya da il müdürlükleri tarafından yıkılıyor.

Dördüncü aşama: Yıkım sonrası uygulama
Riskli yapı yerine yapılacak yeni uygulamalar tüm maliklerle yapılacak istişareler sonucunda belirleniyor. Maliklerin oybirliği ile karar verilememesi halinde, yeni uygulamalar sahip oldukları hisseleri oranında maliklerin salt çoğunluğu ile karar veriliyor. Anlaşmayan maliklerin hisseleri, açık artırma usulü ile satılıyor. Yıkım sonrası süreç, yeni yapı uygulamaları ve gerekli izinlerin alınması ile devam ediyor.