Şarkı söylemek neden sağlığa iyi geliyor?

Yılın bu zamanında neşeli şarkılar söyleyen korolar her yerde karşınıza çıkar. Özellikle Avrupa'da Noel zamanı alışveriş merkezlerini, tren istasyonlarını, huzurevlerini ve sokakları neşeli şarkılarla çınlatanlar, farkında olsalar da olmasalar da aynı zamanda kendi sağlıklarını da destekliyorlar.

Şarkı söylemenin, özellikle de birarada yapıldığında, çok çeşitli faydalar sağladığı ortaya çıktı. Bunlar arasında beyni ve kalbi korumak da var. Ayrıca insanları birbirine yakınlaştırabilir, bedenlerimizi hastalıklarla savaşmaya hazırlayabilir ve hatta ağrıyı azaltabilir. Cambridge Müzik Terapisi Araştırma Enstitüsü'nde araştırmacı Alex Street, "Şarkı söylemek bilişsel, fiziksel, duygusal ve sosyal bir eylemdir" diyor.

Psikologlar uzun zamandır birlikte şarkı söyleyen insanların güçlü bir sosyal uyum duygusu geliştirebildiklerine hayret ediyor. Araştırmalar, birbirlerini hiç tanımayan kişilerin bir saat boyunca birlikte şarkı söyledikten sonra son derece sıkı bağlar kurabildiğini gösteriyor.

Şarkı söylemenin akciğerler ve solunum sistemi için faydaları da var. Örneğin bazı araştırmacılar akciğer hastalığı olan kişilerin durumunu şarkı ile iyileştirmeye çalışıyor.

İnsanların kalp atış hızını ve kan basıncını iyileştirdiği ortaya çıktı. Hatta grupça veya korolarda şarkı söylemenin, aynı müziği dinlemenin yapamayacağı şekilde bağışıklığımızı güçlendirdiği tespit edildi. Biyolojik açıdan bakıldığında, şarkı söylemenin doğrudan ses tellerine ve boğazın arkasındaki kaslara bağlı olan vagus sinirini harekete geçirdiği düşünülüyor.

Şarkı söylerken uzun süreli ve kontrollü nefes verme aynı zamanda endorfin salgılanmasını sağlıyor. Bu da keyif, sağlık ve ağrı kontrolü ile ilişkilendiriliyor. Şarkı söylemek ayrıca beynimizin her iki tarafındaki geniş bir nöron ağını harekete geçirerek dil, hareket ve duygularla ilgili bölgeleri de aktif hale getirir. Bu, nefes almaya odaklanmayla birleştiğinde, ki bu şarkı söyleyebilmek için gereklidir, stresi azaltır.

Ancak tüm şarkı türleri eşit derecede faydalı değil. Örneğin, bir grubun veya koronun parçası olarak şarkı söylemenin, tek başına şarkı söylemeye kıyasla ruh sağlığında daha olumlu etkiler yarattığı bulunmuş. Şarkı söylemenin belki de en dikkat çekici faydası, beyin hasarını onarmaya yardımcı olması. Doktorlar da farklı sağlık sorunlarıyla yaşayanların yaşam kalitesini artırmanın bir yolu olarak şarkı söylemeyi öneriyor.

Araştırmacılar, korolara katılmanın, uzun süreli kronik hastalıklarla yaşayanların ruh sağlıklarına faydalarına da dikkati çekmek istiyorlar. Alex Street, şarkı söylemenin bu kişilerin yapamadıklarından ziyade yapabildiklerine odaklanmalarını sağladığını belirtiyor.

Şarkı söylemek, altta yatan sağlık sorunları olan kişiler için riskleri de beraberinde getirebilir. Grup halinde şarkı söyleme eylemi havaya büyük miktarlarda virüs yayabildiğinden, Covid-19 pandemisinin ilk aşamalarında virüsün hızla yayılmasıyla ilişkilendirildi. Ancak şarkı söylemenin belki de en dikkat çekici faydası, beynin kendi hasarını onarmasına yardımcı olmada rol oynaması.

Uzun yıllar boyunca Giffords yürümeyi, konuşmayı, okumayı ve yazmayı yeniden öğrendi. Terapistler de sözel akıcılığı yeniden kazanmasına yardımcı olmak için çocukluk şarkılarını kullandılar. Araştırmacılar benzer yaklaşımları felç geçirenlerin konuşmalarını geri kazanmalarına yardımcı olmak için kullandılar, çünkü şarkı söylemek, genellikle akut felçten zarar gören iki beyin yarım küresi arasında yeni bağlantıyı teşvik etmek için gereken ve saatler süren tekrarı sağlayabilir.

Ayrıca, şarkı söylemenin, sürekli dikkat gerektirmesi ve kelime bulma ve sözel hafızayı uyarması gibi beyne yüklediği yoğun talepler nedeniyle bilişsel gerileme yaşayan kişilere de yardımcı olabileceğine dair teoriler var. Helsinki Üniversitesi'nde nöropsikoloji profesörü olan Teppo Särkämö, "Yaşı ileri olan yetişkinlerde şarkı söylemenin bilişsel faydaları konusunda kanıtlar giderek artıyor" diyor.

Alex Street'e göre, ister sosyal ister nörokimyasal düzeyde olsun, şarkı söylemenin güçlü etkilerini ortaya koyan tüm araştırmalar, şarkı söylemenin insan yaşamının evrensel bir parçası olmasının altını çiziyor. Ancak insanların şarkı söylemek gibi faaliyetler aracılığıyla birbirleriyle değil teknolojiyle daha fazla zaman geçirmeleri onu endişelendiriyor.

Bu haber, BBC gazetecileri tarafından hazırlandı ve kontrol edildi. Bir pilot proje kapsamında çevirisi için yapay zekadan da faydalanıldı.