Vance, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile birden fazla telefon görüşmesi yaptı, Körfez ülkeleriyle savaş hakkında temaslarda bulundu ve İran ile dolaylı iletişim süreçlerine dahil oldu. Olası barış görüşmelerinde ABD’nin baş müzakerecisi olması bekleniyor.

ABD ve İsrailli kaynaklara göre Vance, İsrail’in savaş öncesi sürecin nasıl ilerleyeceğine dair fazla iyimser değerlendirmelerine baştan beri şüpheyle yaklaşıyordu. Şu anda ise savaşın birkaç hafta daha süreceğini düşünüyor.

Vance’in danışmanları, İsrail’de bazı çevrelerin onu yeterince “şahin” bulmadığı için zayıflatmaya çalıştığını düşünüyor. İsrailli yetkililer ise bu iddiaları reddediyor.

Başkan Donald Trump, dün yapılan kabine toplantısında Vance’in rolünü resmileştirdi. Vance’ten İran konusunda bir güncelleme isteyen Trump, onun Steve Witkoff ve Jared Kushner ile birlikte müzakereler üzerinde çalıştığını belirtti.

Detaylar

Beyaz Saray yetkililerine göre Vance’in yönetimdeki üst düzeyi ve yurt dışındaki uzun süreli savaşlara karşı geçmişteki eleştirel tutumu, onu İran açısından Witkoff ve Kushner’a kıyasla daha kabul edilebilir bir muhatap haline getiriyor. Bu nedenle Witkoff’un, Vance’i baş müzakereci olarak önerdiği ifade ediliyor.

Üst düzey bir ABD yetkilisi, “İranlılar Vance ile anlaşamazsa, kimseyle anlaşamazlar. Alabilecekleri en iyi seçenek o” dedi.

Bir Beyaz Saray yetkilisine göre Vance, doğrudan görüşmeler başladığında aktif rol almaya hazır.

Son durum

Trump, İran ile müzakereler için verdiği süreyi uzattı. Bu süreçte Pakistan, Mısır ve Türkiye arabuluculuk yaparak yüz yüze görüşmeleri organize etmeye çalışıyor. İranlı yetkililer ise hâlâ “üst düzey liderlikten” onay beklediklerini iletti. Görüşmeler gerçekleşirse, Vance’in İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ile aynı masaya oturabileceği belirtiliyor. Öte yandan, diplomasi başarısız olursa ABD yönetimi büyük bir askeri tırmanışı da değerlendiriyor.

Arka plan

Kaynaklara göre savaş öncesinde Vance, yönetim içinde en şüpheci isimlerden biriydi. Savaşın süresi, amacı ve ABD’nin mühimmat stoklarına etkisi konusunda ciddi soru işaretleri dile getirdi. Ancak Trump savaş kararı aldıktan sonra Vance, hızlı sonuç almak için yoğun ve güçlü askeri güç kullanımı gerektiğini savundu. Danışmanlarına göre Vance, İsrail’i destekliyor ancak savaş ilerledikçe ABD ile İsrail’in hedefleri arasında fark oluşabileceğinden endişe ediyor.

Dikkat çeken söz

Irak Savaşı gazisi olan Vance, Tahran’a yönelik saldırılardan iki gün önce şu ifadeyi kullandı: “Geçmişte yapılan hataları tekrarlamaktan kaçınmalıyız. Ama aynı zamanda geçmişten alınan dersleri abartarak yanlış sonuçlara varmaktan da kaçınmalıyız.”