İsrail, yıllar süren inşaat sürecinin ardından 2024 yılı itibariyle Kudüs Dağları'nın derinliklerinde yer alan gizli yeraltı sığınağını faaliyete geçirdi. Bu sığınak, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun İran’a karşı başlattığı saldırılar sonrası, Cumartesi akşamı Güvenlik Kabinesi'ni toplamak için kullanılacak. Haberi, İsrail'in Kanal 13 televizyonu, resmi kaynaklara dayandırarak duyurdu.

Sığınak, İsrail’in Savaş Yönetimi İçin Donatıldı

Binyamin Netanyahu ve güvenlik kabinesinin savaş durumunda ülkeyi yönetebilmesi amacıyla donatılan bu yeraltı sığınağı, İsrail'de "Modern Nuh'un Gemisi" olarak da bilinen 'Ulusal Yönetim Merkezi' olarak adlandırılıyor. Bu sığınak, fiziksel, dijital ve kimyasal saldırılara karşı korunma sağlıyor.

Şin Bet 2024'te Tamamladı

Ağustos 2024'te İsrail basınında yer alan haberlere göre, Şin Bet, İsrail iç istihbarat servisi tarafından hazırlanan ve aktif hale getirilen bu sığınak, Netanyahu’nun da dahil olduğu üst düzey isimlerin savaş süresince uzun süre kalabileceği şekilde tasarlandı. Sığınak, Tel Aviv'deki Savunma Bakanlığı karargahına doğrudan bağlı iletişim altyapısına sahip.

Gizli Konum ve Hızlı Erişim

Kudüs’ün altına inşa edilen bu yeraltı sığınağının yüzde 90'ı yerin altında olup, yalnızca dev asansörlerle erişilebiliyor. Bu asansörlerin inişi, İsrail basınında bilim kurgu filmi hissi yarattığı şeklinde tanımlanıyor. İçerisi ise dış dünyadan tamamen izole, mobil erişimin mümkün olmadığı, dış bağlantıların tamamen kesildiği steril bir ortam olarak tasarlanmış. Sığınak, klasik savaş tehditlerinin yanı sıra biyolojik, kimyasal, nükleer ve siber saldırılara karşı da korunmuş.

Klasik Sığınaklardan Daha İleri Düzey

Ocak 2024’te hükümet tarafından paylaşılan bir fotoğrafın, Kudüs'teki bu yeraltı sığınağında çekildiği öne sürüldü. İsrail basını, bu karenin, uzun süredir konuşulan Ulusal Yönetim Merkezi’nden ilk görsel ipucu olabileceğini belirtti. Bu merkezin, Tel Aviv'deki klasik sığınaktan daha ileri düzeyde olduğu ifade ediliyor.

Savaş Anında Ülke Yönetimi Buradan Yapılacak

Yedioth Ahronoth’a daha önce konuşan ve ismi açıklanmayan bir kaynak, İran saldırısından önce sığınağı ziyaret ettiğini belirterek, "İnsana hem şaşkınlık hem sıkışmışlık hissi veriyor. Ama Netanyahu ve diğer liderler buradan, alev topuna dönmüş bir ülkeyi yönetecekler" ifadelerini kullanmıştı.

Netanyahu’nun Değişken İkamet Yeri

İsrail basınının istihbarat yetkililerine dayandırdığı haberlere göre Netanyahu, sığınak tamamlanmadan önce 7 Ekim 2023'ten itibaren ikamet yerini sürekli değiştiriyordu. Kudüs’teki Gaza Street ve HaPortzim'deki evlerinin yanı sıra, Sezarrea’daki özel villası, milyarder arkadaşı Simon Falic’in Talpiot’taki nükleer saldırıya dayanıklı villası ve yakın çevresine ait başka evler ve oteller bu süreçte kullanıldı.

İsrail’in Toplu Sığınakları

İsrail başbakanlık ofisinin dün yayınladığı resmi verilere göre, İran’ın karşı misillemesinde ülke genelinde en az 30 nokta vuruldu, 24 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 600 kişi de yaralandı. Ölenlerin çoğunun saldırı anında sığınak dışında olduğu belirtiliyor.

İsrail’de tercih edilen sığınak türü, evlerde yer alan korumalı özel odalardır (İbranice’de 'mamad' olarak biliniyor). Ancak bu sistem, 1993 sonrası inşa edilen konutlarda yasal zorunluluk haline geldiği için, hala birçok evde bu odalar bulunmuyor. 1969’dan itibaren binalarda ortak bodrum sığınakları zorunlu hale gelmişti. 1970-80'lerde ise bazı yüksek katlı apartmanlarda her katta ortak sığınaklar yapılmaya başlandı.

İsrail basınına göre, evde ya da binada korumalı alan bulunmuyorsa, ikinci en iyi seçenek kamu sığınaklarıdır. Okullar, belediye sığınakları ve metro istasyonları gibi yerler, İç Cephe Komutanlığı tarafından öneriliyor. Araçla seyahat ederken saldırı anında en güvenli yer, bir tünelin iç duvarlarına sığınmak olarak belirtiliyor.

Kudüs Belediyesi verilerine göre, şehir genelinde okullarda 452, şehir genelinde dağınık halde 190 kamu sığınağı, 57 yer altı otoparkı ve hareket kısıtlılığı olan kişiler için erişilebilir 18 yer üstü sığınağı bulunuyor. Tel Aviv Belediyesi de yüzlerce kamu sığınağının yerini internet sitesinde yayınlıyor. Hayvan sahipleri, hayvanlarını ağızlık takarak bu sığınaklara getirebiliyor.