Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İsrail'in Somaliland'i tanıma kararı almasından sadece dört gün sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelecek. Somali'nin toprak bütünlüğü ve egemenliği konusunda önemli mesajların verilmesinin beklendiği görüşmede, enerji alanındaki işbirliğini daha da derinleştirecek adımların atılması bekleniyor. Türkiye'nin Somali karasularında hidrokarbon sondaj çalışmasına 2026'da başlayacağı kaydediliyor.

İletişim Başkanlığı'ndan dün akşam yapılan açıklamada, Somali Cumhurbaşkanı'nın Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın daveti üzerine bugün Türkiye'ye geleceği kaydedildi. İki liderin Türkiye ile Somali arasındaki ilişkileri tüm boyutlarıyla gözden geçirecekleri ve işbirliğinin daha da derinleştirilmesi için atılabilecek adımları değerlendireceklerinin belirtildiği açıklamada, "Yapılacak görüşmelerde ayrıca, Somali'nin terörle mücadelesindeki son durum, Somali Federal Hükümeti'nin ulusal birliği sağlama yönünde attığı adımlar ve bölgesel gelişmeler de ele alınacaktır" ifadelerine yer verildi.

Şeyh Mahmud-Erdoğan görüşmesi, İsrail'in, Somali'den 1991'de ayrılan ancak hiçbir ülkenin şu ana kadar tanımadığı Somaliland'i 26 Aralık günü bağımsız bir devlet olarak tanımasından sadece dört gün sonra gerçekleşmesi nedeniyle önem kazanıyor.

İsrail'in bu kararının Somali'yi olduğu kadar 2011'den bu yana Afrika'nın bu en yoksul ülkesine büyük yardımlar ve yatırımlar yapan Türkiye'yi de hedef aldığı, Ankara-Tel Aviv arasındaki gerilimin yeni bir boyutunu oluşturduğu değerlendirmeleri de yapılmıştı. Şeyh Mahmud-Erdoğan görüşmesinin de ağırlıklı olarak bu konuya odaklanması, liderlerin Somali'nin toprak bütünlüğünün korunması açısından Ankara-Mogadişu işbirliğinin nasıl şekillenmesi gerektiğini ele almaları bekleniyor.

Erdoğan'ın dün telefonla görüştüğü Kuveyt Veliaht Prensi Şeyh Sabah Halid el-Hamad el-Sabah'a "İsrail'in bölgeyi istikrarsızlaştırma" çabası kapsamında Somaliland'a tanıma kararı aldığını kaydetmesi ve Somali'nin toprak bütünlüğünün desteklenmesi gerektiğini ifade etmesi, Ankara'nın bundan sonraki süreçte hem bölge hem de uluslararası düzeyde bu konuyu gündeminde tutacağı mesajını vermesi açısından önemli.

Türkiye, Somali'yle yoğun bir askeri işbirliği programı yürütüyor. İki ülke arasındaki askeri işbirliği anlaşması kapsamında Türkiye'nin Mogadişu'da terörle mücadele ve diğer askeri kabiliyetlerin geliştirilmesi amacıyla eğitim sağladığı bir üssü bulunuyor. 2024'te imzalanan yeni bir anlaşma, Türk deniz kuvvetlerinin Somali kıyılarını 10 yıl boyunca korumasını içeriyor. Somali topraklarında uzay çalışmalarının yapılmasına olanak sağlayacak bilimsel bir tesis kurulması da taraflar arasında ele alınan işbirliği başlıkları arasında.

İsrail'in Somaliland "İbrahim Anlaşmalarına" katılımı karşılığında tarım, sağlık, teknoloji ve ekonomi alanlarında işbirliği yapacağı resmi kurumlar tarafından açıklandı. Ancak İsrail'in ilgisinin daha çok stratejik boyutta olduğu, Kızıldeniz'e giriş noktasında ve tam Yemen'in karşısından yer alan Somaliland ile ilerde askeri ve güvenlik işbirliği arayışında olabileceği kaydediliyor.

Somali - Etiyopya barış süreci Erdoğan-Şeyh Mahmud görüşmesinde İsrail'in Somaliland kararının bölgesel etkilerinin ayrıntılı olarak ele alınması, özellikle Somali ile Etiyopya arasında Ankara'nın girişimiyle olgunlaştırılan barış sürecinin etkilenmemesi konusunun değerlendirilmesi bekleniyor. Etiyopya ile Somali arasındaki ilişkiler, Etiyopya'nın 2024'te Somaliland ile kritik bir mutabakat muhtırası imzalamalarının ardından sıcak çatışma eşiğine gelmişti.

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) çatısı altında kurulan Milli İstihbarat Akademisi'nin bu sene çıkardığı bir rapora göre, Somali'nin 30 milyar varile yakın petrol rezervi ve 5,5 trilyon metreküplük (TCM) kanıtlanmamış doğal gaz kapasitesi bulunuyor. Türkiye'nin deniz kaynaklarının yanı sıra Somali'nin karada bulunan rezervlerine de yatırım yapmak istediği biliniyor.