Sualtı volkanlarını görmediğimizden aklımıza da gelmiyor olabilirler, ama yakın gelecekte patlayabileceklerine ilişkin bilim insanlarının uyarıları, bazı kişilerin dikkatini çekti.

Bu uyarılardan biri ABD'nin Oregon eyaleti kıyılarına yaklaşık 500 mil uzaklıktaki Axial Denizaltı dağıyla ilgili. Uzmanlar dağın ısındığını ve önümüzdeki bir yıl içerisinde patlayabileceğine dair işaretler verdiğini söylüyor. Yunanistan'ın Santorini Adası'nda son dönemde meydana gelen depremler de bilim insanlarını, adanın volkanik kraterini ve yakınındaki sualtı volkanı Kolombo'yu araştırmaya yöneltti. İkisinde de yakın zamanda patlama beklenmese de, bir gün patlayabilirler.

Okyanusun derinliklerinde saklı volkanlar sıcak kül, gaz ve erimiş kayaların (magma) çıkmasını sağlayan, Dünya'nın yüzeyindeki ağızlardır. Volkanlar genelde Vezüv ya da Etna gibi turuncu lav püskürten dev dağlar olarak düşünülür. Fakat uzmanlara göre dünyadaki volkanların üçte ikisi suyun altında.

Bu sualtı volkanları, depremleri ve tsunamileri tetikleyebiliyor ve bazen büyük bir etkiye yol açabiliyor. 2022'de Tonga'daki Hunga-Tonga Hunga-Ha'apai volkanının patlaması sonucu Büyük Okyanus'ta tsunami oluşmuş, dalgalar Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya ve Kuzey ile Güney Amerika'nın batı kıyılarına ulaşmıştı. Üç kişi öldü, yüzlerce ev hasar aldı ve Tonga'nın dünyayla iletişimi beş hafta boyunca kesildi çünkü suyun altındaki bir internet kablosu kopmuştu.

Sualtı volkanları genelde Dünya'nın en dış yüzeyini oluşturan büyük tektonik plakaların birbirlerinden ayrıldığı ya da yakınlarından geçtiği yerlerde oluşuyor. Bu tektonik plakalar tüm küreyi kaplıyor, dolayısıyla sualtı volkanları Atlantik Okyanusu'ndan Büyük Okyanus'a ve Akdeniz'e kadar dünyanın her yerinde bulunabiliyorlar.

Uzmanlar, Axial volkanının bacalarındaki volkanik faaliyetleri görüntülemeyi başardı. Britanya Ulusal Oşinografi Merkezi'nden (NOC) sualtı volkanları uzmanı Dr. Isobel Yio, magmanın suyla etkileşiminin, volkanik patlamaları karadaki patlamalardan farklı kıldığını söylüyor.

Uzmanlar, sualtı volkanlarının tehdit oluşturabileceğini söylüyor. "Sualtı volkanları konusunda, herhangi bir diğer tipteki volkandan daha kaygılı olmamız gerektiğini düşünmüyorum" diyor Dr. Yeo. Bunun yanı sıra, bir volkanın su altında kırılıp, tsunami üretebileceğini de vurguluyor.

Axial Deniz Dağı'nın gözlemlenmesinde yer alan isimlerden Prof. Kelley, volkanın ısının daha önceki patlamalardaki seviyeyi şimdiden geçtiğini tespit ettiğini belirtiyor. Bunun da bir yıl içinde patlayabileceği anlamına geldiğini ve okyanus basıncı gibi bir dizi neden sayesinde karada büyük ihtimalle hissedilmeyeceğini söylüyor. Yeni teknolojinin sualtındaki volkan sistemlerinin daha iyi gözlemlenmesini sağlayacağını düşünüyor.

"Gezegenimizin inanılmaz derecede önemli bir parçası, kesinlikle hakkında daha çok şey bilmemiz gerekiyor" diyor.