ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni güm­rük tarifeleri kapsa­mına giren ve ABD pazarını kaybetmek istemeyen ülkeler, üretimde menşei arayışını sür­dürüyor. Her ne kadar tarife­ler konusunda başta Çin olmak üzere birçok ülke ile ‘bekleme’ dönemi yaşansa da Trump’ın her an yeni bir çıkış yapma ihtimali, bu arayışı Türkiye gibi ülkelere yönlendiriyor.

Avrupalı firmaların ardından şimdi de Çinli üreticiler, ürünlerini Türkiye menşei ile satmanın yollarına bakıyor. Geçtiğimiz haftalarda Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın “Bazı firmalarımızın telefonları çalmaya başladı. ABD’li firmalar fiyat, üretim ve kapasite bilgisi istiyor” açıklamasını yapmış, benzer şekilde ayakkabı sektöründen de Avrupalı firmaların telefonla arayarak ‘üretim’ yoklaması yaptığı yönünde bilgiler gelmişti.

Endüstriyel Mutfak, Çamaşırhane, Servis ve İkram Ekipmanları Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TUSİD) Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Topuz da Çinli firmaların kendileri ile bağlantı kurarak vergi muafiyeti elde etmek için made in Türkiye menşei ile üretmek istediğini belirtti. Topuz, “Çin’den yatırım gelirse buna açığız ama mal gelirse bu yerli üreticiye tehdit olur” dedi. Ev ve Mutfak Eşyaları Sanayicileri ve İhracatçıları Derneği (EVSİD) Yönetim Kurulu Başkanı Talha Özger ise Çinli firmalarla üçüncü ülkelerde kazan-kazan formülü ile işbirliği yapılabileceğine dikkat çekti.

“Ne Çinli, ne Avrupalı ürünü Türkiye’ye sokturmayız”

Sektör olarak artık AB standartlarının üstünde mal yap­tıklarını anlatan TUSİD Baş­kanı Bekir Topuz, şu an Türkiye’de yapılan 5 yıldızlı otellerin yüzde 100’ünün Türkiye’de imal edilen ürünlerle donatılabildiğini söyledi. Topuz, “Eskiden bulaşık makinesini ithal alalım gibi algı vardı. Tüm sanayicilerimizin malları kaliteli ve üst seviye olduğu için Türkiye’ye artık ithal bir ürün gir­mesi mümkün değil. Ne Çinli ne de Avrupalı ürünleri Türkiye’ye sokturmayız. Çinli yatırımcı da gelirse benim üreticimle aynı şartlarda olacak” yorumunu yaptı.

“Savaş biterse Ukrayna’da işler 4 kat artar”

ABD’nin tarife uygulama­larının ihracat anlamında sektöre yapacağı katkıyı da değer­lendiren Bekir Topuz, ABD’ye ihracatın geçen yıl yüzde 27 artışla 285 milyon dolara ulaştığını söyledi. Topuz, son gelişmelerle birlikte bu yıl ise ih­racatta en az yüzde 50 artış beklediklerini kaydetti. Topuz, TÜSİD olarak 2022 yılın­dan bu yana ihracatçılar birliği ile birlikte ABD’ye sürekli fuar yaptıklarını anlattı. Sektör olarak milli katılım ile ABD’de 6, Meksika’da ise bir fuara katıldıklarını belirten Topuz, “Çok yoğun baskı yapıyoruz. Tüm enerjimizi oraya verdik. Bunun sonucunda da geçen yıl yüzde 27 artış gerçekleştirdik ve ihracat 210 milyon dolardan 285 milyon dolara yükseldi. Bu rakam ABD’yi ihracat yaptığımız ülkeler sıralamasında 5’inciliğe yükseltti” dedi.

Son dönemde Türkiye’nin etrafında yaşanan savaşların bitmesine ve bazılarında ise barış umutlarının giderek artmasına işaret eden Topuz, özellikle Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın sona ermesinin sektöre çok önemli et­kiler yaratabileceğini belirtti. Özellikle savaşta ciddi zarar gören Ukrayna tarafının büyük bir yenilenmeye gideceğini be­lirten Topuz, “Rusya-Ukrayna barışı o bölgeye yapılan ih­racatı, en yüksek dönemine göre en az 3-4 katına çıkarır. Bunun yanında olası bir barışla Rusya ile problemli para akışının dü­zelmesi de ihracata da olumlu yansır. Benzer şekilde Suri­ye’de de birçok şehir yeniden inşa edilecek. ABD’nin kaldıracağını açıkladığı yaptırımlar ticaretin önünü açacak, ticaret hacmini büyütecek. Bu iki bölgenin yoluna girmesiyle ih­racatın patlayacağını tahmin ediyoruz” diye konuştu.

Bu yıl ihracat hedefi 6 milyar doları geçmek

Endüstriyel mutfak sektörü­nün 5.7 milyar dolarlık bir ihra­cat yarattığını kaydeden Bekir Topuz, bu yılın ilk 4 ayında 1.76 milyar dolarlık ihracat rakamına ulaştıklarını belirtti. Yılın ilk iki ayındaki düşüşten sonra ihracatın tekrar toparlandığını ve geçtiğimiz yılın rakamlarına çok yaklaştığını ifade eden Topuz, “Sektör olarak yüksek sezona girdik. Önceki aylarda alınan siparişlerin yüklemesi yeni yapılmaya başladı ve ih­racattaki bu yükselişin devam edeceğini tahmin ediyoruz. Biz endüstriyel mutfak tarafında bir sıkıntı görmüyoruz ve özellikle yılın ikinci yarısına yöne­lik olarak çok umutluyuz. Yıl­sonunda da geçen seneye göre yaklaşık yüzde 10’luk bir artış yakalayıp 6 milyar doları geçeriz diye tahmin ediyoruz” dedi.

Fas’ta Türk ürünleri hızla artıyor

Türk mutfak sektörünün dünya mutfak sektörü ihra­catından yaklaşık yüzde 2.16 pay aldığını ve dokuzuncu sı­rada olduğunu söyleyen Topuz, şunları anlattı: “Endüst­riyel mutfak sektörü olarak iyi durumdayız. Bunun en önem­li sebeplerinden birisi sundu­ğumuz kalite. Ürün kalitemiz artık Avrupa standartlarının üzerine çıktı, bu kaliteye göre sunduğumuz fiyatlar da oldukça iyi. Bir diğer önemli konu Türkiye’nin konumu. Dört saatlik uçuş mesafesinde yaklaşık 80 tane ülkeye ulaşabiliyoruz, konteynerlerimiz bir haftada Dubai’ye kadar gidebiliyor.
Ayrıca dünyada gastronominin merkezi Türkiye. Bizim İç Anadolu’dan Ege’ye, Karadeniz’den Trakya’ya kadar çok farklı mutfaklarımız ve çok farklı ürünlerimiz var. Bu­ralardaki farklı yemek grupları içinde farklı pişirme cihazları, farklı tencereler ve farklı tavalar üretebiliyoruz.” 2030 yılında Dünya Kupası’nın oynanacağı Fas’a da dikkat çeken Topuz, bu ülkenin en büyük ithalatı Türkiye’den yaptığını, ancak bu turnuva sayesinde çok daha büyük bir potansiyelin oluştuğuna işaret etti. Topuz, “Fas mutfak sektöründeki toplam ithalatının yüzde 18’ini Türkiye’den yapıyor” dedi.

“Anti-damping gelirse 400 bin kişi işsiz kalır”

Sektörün ana sorunlarından birinin paslanmaz çelikteki ek vergiler ve gündemdeki anti-damping soruşturması olduğunu dile getiren TUSİD Başkanı Bekir Topuz, geçen yıl paslanmaz çelik fiyatları nedeniyle ihracatta yüzde 20 kayıp yaşadıklarına işaret etti. “Yüzde 12 ek vergi olmasaydı ihracat pazarlarımızda fiyatı yüzde 5 aşağı çekip daha fazla ihracat yapabilirdik” diyen Topuz, “Şimdi de bir süredir devam eden ve yaz aylarında sonuçlanması beklenen anti-damping soruşturması var. Biz burada Ticaret Bakanlığımızın 50 bin imalatçının ve 1 milyon kişilik bir istihdamın yanında olacağına ve tek bir firmanın kazancı için koca sektörü zora sokmayacağına inanıyoruz.
Eğer soruşturmadan olumsuz bir sonuç çıkarsa bu bizim sektörümüz biter, her şey terse döner” diye devam etti. Paslanmaz çeliğe gelen ek vergiler nedeniyle ihracatta yaşanan düşüş yanında ithalatta artış yaşandığına işaret eden Topuz, “Paslanmaz ile ilgili bir milyon kişi çalışıyor ve 50 bin de firma var. Sadece mutfakçı olarak bakmamak lazım buna. Asansörcü de davlumbaz yapan da paslanmaz kullanıyor. Tüm bu alanlar dikkate alındığında en az 300-400 bin kişilik istihdam kaybı olur” dedi.

Doğru kümelenen mutfakçılar dünyayı ağırlayacak

Türkiye endüstriyel mutfak sektörü, ihracatta çıta yükseltmeye hazırlanıyor. Dünyanın önemli alıcılarını İstanbul’da ağırlamaya hazırlanan sektör, tüm paydaşlarını aynı masa etrafında toplayarak ‘doğru kümelenme’ modeli ile sinerji yaratmayı hedefliyor. Sektörün tüm paydaşları 27- 31 Mayıs tarihlerinde 26’ncı kez düzenlenecek HOSTECH by TUSİD fuarı için güç birliği yaptı.

Fuarda nitelikli alıcılarla bir araya gelecek olan sektör, aralarında Hindistan, Küba, Fas gibi ülkelerin de olduğu 140 ülkeden 35 bin ziyaretçiye ev sahipliği yapacak. 5.7 milyar dolarlık ihracatı bulunan endüstriyel mutfak sektörü, fuarın da yaratacağı katkı ile bu yıl 6 milyar dolarlık ihracat bekliyor. HOSTECH by TUSİD, otel, restoran, gastronomi ve mutfak ekipmanları alanında Türkiye’nin en büyük Avrupa’nın ikinci büyük fuarı konumunda bulunuyor. Fuara katılacak 33 firmadan bin 200 alıcıyı dernek olarak getireceklerini açıklayan Bekir Topuz, fuar bütçelerini 2 milyon dolar olarak aktardı.

“Bu fuar düğünümüz olacak”

Ev ve Mutfak Eşyaları Federasyonu (EVFED) Yönetim Kurulu Başkanı Güçlü Kaplangı da HOSTECH by TUSİD için “Bu fuar sadece bizlere, bizim sektörümüze değil, ülkemizin ekonomisine çok büyük fayda sağlayacak. Bu fuar bizim düğünümüz olacak” değerlendirmesini yaptı. EVSİD Yönetim Kurulu Başkanı Talha Özger de fuarın 26’ncı kez yapılabiliyor olmasının çok büyük bir başarı olduğunun altını çizdi. Sektörde yer alan herkesin yıllardır tüm müşteri portföyünü ortaya koyduğunu ve 18 bin firmalık bir dataya ulaşıldığını kaydeden Özger, “Bu çok büyük bir data. HOSTECH by TUSİD Türkiye’ye örnek olan bir fuar. Hep beraber birlik olursak Türk mutfak eşyaları sektörünü tüm dünyada tanıtabilecek güce sahibiz” dedi.