Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) blog sayfasında yayımlanan "Reel Sektörün Döviz Talebi Gelişmeleri" başlıklı analiz, 2021 Ocak-2025 Mayıs dönemindeki döviz akımı gelişmelerinin, firmaların döviz gelirlerini biriktirme eğiliminin zayıfladığına işaret ettiğini belirtti. Analiz, Piyasalar Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Süleyman Kutalmış Özcan, Yapısal Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü Müdürü Kadir Gürci ve diğer uzmanlar tarafından hazırlandı.

Analizde, firmaların ithalat ödemeleri, finansal yükümlülükler ve kur oynaklığına karşı korunma ihtiyacı gibi nedenlerle döviz talep edebildiği ifade edildi. Bu talebi etkileyen unsurların belirlenmesinin finansal istikrar açısından önemli olduğu vurgulandı.

Öne Çıkan Bulgular:

  • Yabancı para mevduatların toplam mevduat içindeki payı, 2023 yılı Haziran ayında %60,7 seviyesinden, 2025 yılı Haziran ayına kadar %35 seviyesine düşecektir.
  • Reel sektörün yavaşlayan döviz talebi, özellikle net ihracatçı firmalardan kaynaklanmaktadır.
  • Net ithalatçı firmaların döviz akımı ise negatif ve yatay seyretmektedir.
  • Son bir yılda reel sektör net döviz satıcısı konumuna gelmiştir.
  • Parasal sıkılaşma döneminde net ithalatçı firmaların döviz alımlarının payı %65 seviyesine yükselmiştir.

Sonuç:
Analiz, döviz akımının firma gruplarına göre incelendiğinde, net ihracatçıların döviz arzına katkısının sürdüğünü ve net ithalatçıların uzun dönem ortalamasına yakın bir döviz talebi sergilediğini göstermektedir.