ABD Başkanı Trump’ın imzaladığı kararname ile ülke sanayisini canlandırmak, dış ticaret açığını azaltmak ve yabancı yatırımları çekmek için başlattığı vergi hamlesinin dünya ve Türkiye’deki yankıları sürüyor.

ABD’nin yüzde 10’luk vergi diliminde kalan Türkiye, gelişmeleri yakından takip ederken birçok sektörde ABD’li alıcıların Türk ürünlerine karşı ilgisinin artacağı yönünde bir beklenti oluşmaya başladı. Ancak ABD’ye dış ticarette fazla veren deri konfeksiyon gibi bazı sektörlerde ‘yeni bir vergi hamlesi’ olabileceği endişesi yaşanıyor. İhracatçı, olası bir vergi artışına karşı Türkiye’nin ‘yüksek’ diyalog başlatması gerektiğine vurgu yapıyor.

Bir yanda da ABD’nin yüksek vergi uyguladığı Çin, Vietnam, İtalya, Portekiz gibi tedarikçi ülkelerin üretimlerini Türkiye’ye kaydırması bekleniyor. Böylece söz konusu ülkeler, ‘menşei taktiği’ ile Türkiye üzerinden ABD pazarına girme yoluna gidecek. Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten, bu konuya işaret ederek “Özellikle İtalyan üreticilerin Türkiye’de işbirliği yaparak malı tekrar ABD’ye satma girişimleri olacağına dair sinyaller alıyoruz” dedi.

ABD pazarına özel ürünler sunan Art Design Yönetim Kurulu Başkanı Turgay Terzi ise, önemli bir noktaya dikkat çekti. Çin ve Vietnam firmalarının Amerika pazarını kaybetmemek için Türkiye’yi bir mobilya üreticisi gibi kullanarak Türk menşeli ürünleri Amerika’ya satma yolu­na gidebileceğine işaret eden Terzi, “Bunlar özellikli değil maliyet odaklı ve fonksiyonel ürünler olur. Bu da ‘Türkiye mobilyası’ markasına destek olmak yerine bizi geçici bir fasoncu pozisyonuna düşürür” diye konuştu.

Ticaret Bakanlığı verilerine göre, ABD ile Türkiye’nin ticaret hacmi 2024 yılında yüzde 4.7 artarak 35.2 milyar dolar olarak gerçekleşti. Türkiye’nin 2024 yılı ihracatında ABD’nin payı yüzde 6.2 olurken, en fazla ihracat yapılan ülkeler arasında ABD ikinci sırada yer aldı. 2024 yılı karşılıklı dış ticarette ABD’nin 2.4 milyar dolarlık fazlası var. Türkiye, Trump’ın ilk döneminde belirlenen 100 milyar dolar ticaret hedefine ulaşmak üzere çalışmalarını yürütüyor. Türkiye ve ABD arasında 100 milyar dolar ticaret yapılmasına ilişkin hedef Donald Trump ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2018 yılı Aralık ayında yaptıkları görüşme sonrası gündeme gelmişti.

Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Toygar Narbay, ABD Başkanı Trump’ın imzaladığı kararname ile Türkiye’nin hazır giyim alanında güçlü rakipleri olan Çin, Vietnam, Sri Lanka, Kamboçya, Hindistan ve Bangladeş gibi ülkelere gümrük vergilerinin artırılmasını olumlu bir gelişme olarak yorumladı. Narbay’a göre, bu kararname ile hazır giyim sektöründe üretim havzalarının yeniden şekillenmesi ve Türk hazır giyim endüstrisinin bundan olumlu olarak etkilenmesi bekleniyor.

Narbay, “Hazır giyim sektörü için önemli bir fırsat kapısı aralandı. Ülke ve sektör olarak bu süreci doğru politikalar ile yönetebilir, kamu destekleri ile sektörün rekabetçiliğini geri kazanmasını sağlayabilirsek mevcut yatırımlar ile 5 milyar dolarlık ilave bir ihracat yapabilir, 145 bin kişilik ilave istihdam oluşturabiliriz” dedi.

Türkiye’nin ABD’ye ayakkabı ihracatının 30-35 milyon dolar seviyesinde olduğunu açıklayan Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten, “Meksika ve Çin, ABD için önemli ayakkabı üreticileri. Hatta Çin en büyük tedarikçisi. Buralara tarife uygulayacak. İtalya’nın ABD’ye ayakkabı ihracatı 2 milyar euro, Portekiz’in 40 milyar euro. Özellikle İtalyan üreticilerin Türkiye’de işbirliği yaparak malı tekrar ABD’ye satma girişimleri olacağına dair sinyaller alıyoruz. Türkiye’nin üretim altyapısı güçlü olduğu için modellerini, kalıplarını göndererek burada üretip made in Türkiye etiketiyle ABD pazarına satabilirler” diye konuştu.

ABD’nin vergi artışlarını özellikle dış ticaret açığının yüksek olduğu ülkeler üzerinde yoğunlaştırdığını söyleyen İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (İDMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Güven Karaca, “ABD dış ticarette açık verdiği sektörlere yönelik gümrük vergisi uygulamaları yapıyor. Bize karşı da vergi hamlesi yaparsa özellikle deri konfeksiyon sektörümüz biter” dedi.

Şimdilik Türkiye’nin yüksek vergi dilimi uygulanan ülkeler arasında olmadığına işaret eden Karaca, “Bunun devamlılığı için öncelikle Türkiye’nin ABD tarafından hedef alınan ülkeler arasında yer almaması gerektiği vurgulanmalı, iki ülke arasındaki ticari ilişkinin karşılıklı fayda sağlayan ve sürdürülebilir bir yapıya sahip olduğu ABD tarafına anlatılmalı” dedi.

Olgun Sağlam, “Tüketim toplumunun çok fazla olduğu bu coğrafyada, biz mobilyacıların da bu pazardaki pastadaki payını artırmaya yönelik çalışmaları devam ediyor. Mobilyacıların bu coğrafyada daha fazla satış yapabilmesi için pazarda bilfiil olması gerekiyor. Trump’ın açıkladığı vergi oranları Çin’deki üreticilerin bu pazarda daha fazla ürün satmalarını engelleyecek, biz ve bizim gibi ülkelerin de bu pazarda daha fazla söz sahibi olduğu bir süreci yaşıyor olacağız” dedi.

İTO Başkanı Şekib Avdagıç, Türk iş dünyasının ülkenin yüzde 10’luk tarife grubunda olmasını değerlendirebileceğine işaret ederek, “Bunun için de iş dünyamızın Trump’ın gümrük vergilerini geç kalmadan analiz edip ürün ve rekabet stratejilerini buna göre belirlemesi gerekiyor. İş dünyamız Trump vergilerinin Türkiye’yi pozitif ayrıştırmasını fırsata dönüştürmeli” dedi.

TÜGİAD Başkanı Gürkan Yıldırım, ihracat açısından bakıldığında ABD’nin Çin ve AB’ye uygulayacağı yüksek vergilerin bu bölgelerden yapılan ithalatı azaltabileceğini aktararak, “Bu durum, Türkiye’nin bazı sektörlerde ABD pazarına ihracatını artırma potansiyeli yaratacak. Özellikle, bu bölgelerden tedarik sağlayan sektörler için Türkiye alternatif bir tedarikçi olarak öne çıkabilir” dedi.