Washington, bugün Azerbaycan ve Ermenistan arasında önemli bir barış anlaşmasına ev sahipliği yapacak. Anlaşma, Zengezur Koridoru’nun açılmasını ve AGİT Minsk Grubu’nun lağvedilmesini içeriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, bugün Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ı Beyaz Saray’da ağırlayacak. Görüşmenin ana gündem maddelerinden biri, Zengezur Koridoru projesi. Taraflar bu görüşmede koridorla ilgili bir anlaşma imzalayabilir.

Zengezur Koridoru Nedir?
Zengezur Koridoru, Ermenistan’ın güneyindeki Syunik bölgesinden (Azerbaycan’da Zengezur olarak adlandırılır) geçerek Azerbaycan’ı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne, oradan da Türkiye’ye bağlayacak bir kara ve demiryolu projesidir. Proje, Azerbaycan’ın batı bölgeleri ile Nahçıvan arasında doğrudan ulaşım sağlamayı ve geniş anlamda Azerbaycan’ı Türkiye’ye bağlamayı hedefliyor.

Azerbaycan ve Ermenistan Arasında Anlaşma Var mı?
2020’deki İkinci Dağlık Karabağ Savaşı, Rusya’nın arabuluculuğunda imzalanan ateşkes anlaşmasıyla sona erdi. Anlaşmanın 9. maddesi, Azerbaycan ile Nahçıvan arasında ulaşım yollarının açılmasını öngörüyor ve Ermenistan’ın bu bağlantıların güvenliğini garanti etmesi gerektiğini belirtiyor. Azerbaycan, bu maddeyi Zengezur Koridoru için bir mutabakat olarak görüyor. Ancak Ermenistan, metinde “Zengezur” adının geçmediğini ve Bakü’nün önerdiği koridor projesinin bu kapsamda olmadığını savunuyor.

Ermenistan, “Barış Kavşağı” adını verdiği alternatif bir proje öneriyor. Bu proje, Hazar Denizi’ni Akdeniz ve Basra Körfezi’ne bağlayarak Ermenistan, Türkiye, Azerbaycan, İran ve Gürcistan arasında ticaret, enerji ve insan akışını kolaylaştırmayı amaçlıyor.

ABD’nin girişimleri sonucu taraflar koridor konusunda uzlaştı. Anlaşmaya göre koridor, “Trump Uluslararası Barış ve Kalkınma Koridoru” adını taşıyacak, yönetimi ABD’ye verilecek ve inşaat ile işletme hakları ABD’li taşeron şirketlere devredilebilecek.

Bölge Ülkelerinin Tutumu

  • Türkiye: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Zengezur Koridoru’nun Azerbaycan, Ermenistan ve Türkiye’nin yanı sıra bölge ülkelerine fayda sağlayacağını belirtti.
  • İran: İran, Zengezur Koridoru’na karşı çıkıyor. Tahran, projenin Ermenistan’la kara bağlantısını kesebileceğinden ve bölgedeki jeopolitik dengeleri değiştirebileceğinden endişeli.
  • Rusya: Rusya, Azerbaycan ile Nahçıvan arasında ulaşım yollarının açılmasını genel olarak destekliyor.

Zengezur Koridoru Neden Önemli?
Zengezur Koridoru, 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'nın Azerbaycan tarafından kazanılmasının ardından Azerbaycan ve Ermenistan arasında imzalanan ateşkes antlaşmasının 9. maddesi gereğince Azerbaycan ile Nahçıvan arasında bağlantıyı kuracak olan koridordur.

Zengezur Koridoru, Ermenistan’a kendisinin ördüğü jeopolitik kuşatmadan çıkış yolu sunuyor. Türkiye ve Azerbaycan’la ilişkilerini düzelterek Kafkasya’da doğmakta olan süreçten yararlanması için jeopolitik bir olanak sunuyor.

Zengezur Koridorunun Açılmasıyla Birlikte:

  • Türk dünyasıyla iş birliği ve ticaret artacak.
  • Orta Asya’ya kesintisiz gitmek mümkün hale gelecek.
  • Bölgesel barışı ve iş birliği ortamını güçlendirecek.
  • Tarihi ipek yolunun canlanmasına katkı sağlayacak.