Paramiliter grup Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (RSF) Sudan'ın kilit kenti Faşir'i hükümet güçlerinden almasının ardından kentte insani bir felaket yaşanmasından korkuluyor. Birleşmiş Milletler (BM) kentte "yargısız infazlar"ın yaşandığına dair güvenilir bilgiler geldiğini söylüyor. Yale Üniversitesi İnsani Yardım Araştırma Laboratuarı da "toplu halde infaz edilen ceset yığınlarına" ilişkin uydu görüntülerini gündeme getirdi.

Toplu katliamların yanı sıra, 18 aydır RSF tarafından kuşatma altında tutulması nedeniyle şehirde mahsur kalan yüz binlerce sivil uzun süredir açlık krizi yaşıyor. RSF daha önce sivilleri öldürdüğü ve Arap olmayan etnik grupları hedef aldığı yönündeki suçlamaları reddetmişti. Ancak paramiliter grubun lideri General Muhammed Hamdan Dagalo, Faşir'in ele geçirilmesi sırasında askerlerinin işlediği ihlallerle ilgili soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Darfur bölgesindeki Faşir'in RSF kontrolüne geçmesi, Sudan'da Nisan 2023'ten bu yana on binlerce kişinin ölümüne ve yaklaşık 12 milyon kişinin yerinden edilmesine neden olan iç savaşta önemli bir dönüm noktası olabilir. Kuşatmanın başlamasından bu yana şehir içinde 130 bini çocuk olmak üzere 250 bin sivilin yardımlardan mahrum kaldığı tahmin ediliyor.

BM'nin çocuk ajansı UNICEF, Faşir'in çocuklar için "yetersiz beslenme, hastalık ve şiddetin her gün can kaybına mal olduğu bir merkez" haline geldiği uyarısında bulundu. Kurumun İcra Direktörü Catherine Russell, "Yıkıcı bir trajediye tanık oluyoruz; UNICEF'in hayat kurtaran beslenme hizmetleri engellenirken Faşir'deki çocuklar açlıktan ölüyor" dedi.

Yiyecek kıt ve fiyatlar çok yükseldi. Uluslararası yardım örgütleri "açlığın bir savaş silahı olarak kullanılmasını" kınadı. Sudan son yılların en kötü kolera salgınını da yaşıyor. UNICEF'in bildirdiğine göre, Temmuz 2024'ten bu yana 96 binden fazla şüpheli vaka ve 2.400 can kaybı bildirildi.

Faşir'in kontrolü için verilen mücadele, 2023 yılında iki taraf arasında patlak veren daha geniş çaplı iç savaşın parçası. General Abdülfettah el-Burhan'ın liderliğindeki Sudan ordusu ülkenin kuzey ve doğusunun büyük bölümünü kontrol ediyor. Dagalo liderliğindeki RSF, Darfur'un neredeyse tamamını kontrol ediyor ve bu durum, ulusal ordunun kontrolü altındaki son şehir olarak nitelendiriliyor. Sudan'da devam eden çatışmalar her iki tarafın da vahşetini sergiliyor.

Faşir'in kontrolü, değerli kaynaklar için verilen bir mücadele. BM uzmanları, altın madenciliğinin çatışmanın "birincil finansman kaynağı" olduğunu belirtti. RSF lideri Dagalo, Darfur'da kârlı bir altın madenini kontrol ediyor ve ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından soykırım yapmakla suçlandı.

Mart ayında Sudan ordusu, Birleşik Arap Emirlikleri'ni (BAE) Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) götürerek BAE'nin RSF'ye verdiği destekle "soykırımın suç ortağı" olduğunu iddia etti. BAE, bu iddiaları reddetti ve davayı "reklam kampanyası" olarak nitelendirdi.