Türkiye'de intiharlar son yıllarda artıyor mu?

Türkiye'de 2024 yılında 4 bin 460 kişi intihar nedeniyle yaşamını yitirdi. Resmi istatistiklere göre Türkiye'de son yıllarda intiharın neden olduğu ölümlerde artış yaşanıyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 yılında yayımlanan son verilerine göre 2020'deki 3.710 olan intihar sayısı, 2021'de 4.194'e, 2022'de 4.218'e çıkmış, 2023'te ise 4.089'a inmiş.

Kaba intihar hızı ise bu dönemde 4.45, 4.98, 4.96 ve 4.79 olarak seyretmiş. 2024'te dikkat çeken bir artış görülüyor. O yıl, intihar sayıları 4.089'dan 4.460'a, kaba intihar hızı ise 5.22'ye çıkmış.

Koç Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Mehmet Keskin, intihar sayıları artarken nüfusun da arttığını, bu yüzden kaba intihar hızının konuyla ilgili daha bilgi verici olduğunu söylüyor. Türkiye Psikiyatri Derneği Genel Başkan Yardımcısı ve Süleyman Demirel Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Gülin Özdamar Ünal, “Bir artış eğilimi var diyebiliriz” diyor. İntihar girişimleriyle ilgili net bir sayı vermek ise mümkün değil; ancak uzmanlar, intihara teşebbüslerin sayısının ölümlü sayılara göre çok daha fazla olduğunu belirtiyor.

Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) verilerine göre her yıl dünya çapında 720 binden fazla insan intihar sonucu hayatını kaybediyor. Kurum intiharı, halk sağlığı alanında çözüm gerektiren ciddi bir halk sağlığı sorunu olarak tarif ediyor.

TÜİK verileri, intihar edenlerin yaş gruplarında gençlerin öne çıktığını gösteriyor. 2024 verilerine göre Türkiye'de intihar edenlerin yüzde 13.7'si 25-29, yüzde 13.1'i 20-24, yüzde 12.4’ü 30-34, yüzde 8.9’u ise 15-19 yaş aralığındaydı.

Prof. Dr. Keskin, gençlerin intiharlarının neden yüksek olduğunu şöyle yorumluyor: "Gençlerin risk algıları daha düşük. Tez canlılar ve yaşamda karşılaşılan birtakım sıkıntılara karşı anında tepki verme isteği olabiliyor. Türkiye'de uyuşturucu madde kullanımı konusu da önemli. Ayrıca gençlerde büyük bir umutsuzluk içindeler. Umutsuzluk, intiharı etkileyen en önemli konulardan biri."

Prof. Dr. Keskin, son dönemdeki artışa rağmen Türkiye'deki oranların dünyanın gerisinde olduğunu aktarıyor. Türkiye'deki kaba intihar hızı aslında Avrupa'dan da Kuzey Amerika'dan epey bir düşük. WHO, intiharın nedenleri arasında sosyal, kültürel, biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörleri sayıyor.

TÜİK'in 2024 intihar verilerine göre Türkiye'deki nedenlerin başında hastalık geliyor. 1.123 kişi hastalık nedeniyle, 190 kişi aile geçimsizliği, 402 kişi geçim zorluğu, 116 kişi ise hissi ilişki nedeniyle intihar etti. Uzmanlar, intihar nedenlerinin net olarak belirlenmesinin zor olduğunu vurguluyor.

İntihar, erkeklerde daha sık görülüyor. 2024'te intihar edenlerin 3.499'u erkek, 961'i ise kadındı. Bazı meslek dallarında intiharların daha fazla olduğu gözlemleniyor. Özellikle doktorlar, emniyet mensupları ve tarım işçileri gibi meslek gruplarında intihar oranlarının yüksek olduğu belirtiliyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) bir intihar çalıştayı düzenlediği, kentteki köprüler, meydanlar ve ulaşım sisteminde neler yapılabileceğinin konuşulduğu aktarılıyor. Uzmanlar, intihar araçlarına erişimin kısıtlanmasının da çok önemli olduğunu ekliyor.

"İntihar bulaşıcı bir davranıştır" diyen Doç. Dr. Özdamar Ünal, intiharların haberleştirilme şeklinin de önemli olduğunu belirtiyor. Bazı ülkelerde intihar oranları nasıl geriletildi? Prof. Keskin, ulusal düzeyde programlar uygulanması gerektiğini söylüyor.

Uzmanlar, intiharı tartışırken bunun çözülebilir bir sorun olduğunun vurgulanması gerektiğini ifade ediyor.

Bu haberde anlatılan sorunları yaşıyorsanız 112 Acil Servisi'ni arayabilir ya da en yakınınızdaki hastanenin psikiyatri bölümüne başvurabilirsiniz.