Türkiye'de kumar bağımlılığında son yıllarda büyük artış görüldü. Öyle ki, Yeşilay'a kumar bağımlılığı tedavisi için yapılan başvurular 2024'te ilk defa alkol ve uyuşturucu bağımlılığı nedeniyle yapılan başvuruların toplamını geçti. Kumar bağımlılığının yaygınlığını sosyal medyada da görmek mümkün. Çok sayıda kişi ailelerinin, arkadaşlarının ve hatta kendilerinin kumar bağımlılığı nedeniyle yaşadıkları sorunları anlatıyor.

Kumar bağımlılığının kökeni

Kumar oynamak insanlık tarihi kadar eski bir davranış. Kumar bağımlılığı da. Değerli bir şeyin, daha değerli başka bir şey kazanma için riske atıldığı her türlü aktivite kumar olarak tanımlanıyor. Bunu kontrol edilemeyen bir şekilde yapma ve yarattığı sorunlara rağmen bırakamamaya da "kumar bozukluğu" adı veriliyor. Antropolog David Graeber ve arkeolog David Wengrow, eski toplumlarda insanların yarışmaları izlerken bahis yaptığını aktarıyor: Bu kişiler ellerinde kaybedecek başka bir şey kalmayınca bahse kendi varlıklarını koyuyor ve kaybederlerse köle olmak zorunda kalıyorlardı.

Kumar Bağımlılığı ve Etkileri

Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre günümüzde dünyadaki yetişkinlerin %1,2'sinin "kumar bozukluğu" olduğu tahmin ediliyor. Yeşilay'ın Eylül 2025'te yayımladığı Türkiye Kumar Raporu'na göre insanların kumar oynamasındaki "en temel unsur para kazanma olasılığı, hayatlarını değiştirebilecek büyük bir ikramiye kazanma hayali". Kumar bağımlılığı yalnızca bunu yaşayan bireyleri değil, borçlanma ve benzeri nedenlerle aileleri ve çevrelerini de etkiliyor. Klinik Psikolog Mert Şerbetçi, bunun bir aile hastalığı olduğunu söylüyor.

Gençler ve Kumar Bağımlılığı

Bilim dergisi Lancet, dünyada yetişkinlerin yarıya yakınının ve 13-19 yaş arası ergenlerin altıda birinin kumar oynadığını bildiriyor. Çocuk ve ergen psikiyatristi Prof. Şaziye Senem Başgül, Türkiye'de kumar bağımlılığının 14-15 yaşa kadar düştüğünü ve en riskli grubun gençler olduğunu belirtiyor. Yeşilay verilerine göre kumar oynayanların %71'i buna 15-24 yaş arasında başlıyor.

Ekonomik Zorluklar ve Kumar

Prof. Başgül, son dönemde kumar bağımlılığının artmasının nedenleri arasında ekonomik zorlukların, oyunlara ve kumara kolay ulaşımın, çocuklardaki hayata dair doyumsuzluk ve keyifsizlik gibi nedenleri sıralıyor. Son zamanlarda artan dijitalleşmeyle birlikte kumara erişimin kolaylaşmasının, bağımlılıktaki artışta çok etkili olduğunu ifade ediyor.

Kadınların Yardım Araması

Yeşilay'a göre kumar oynayan kadınların sayısı, erkeklerin yaklaşık yarısı kadar. Fakat YEDAM'a kumar bağımlılığı tedavisi için başvuranların yalnızca %2'si kadın. Bu durum kadınların daha az bağımlılık riski taşıdığı anlamına gelmiyor, ancak damgalanmaktan korkma ve toplumda geleneksel olarak bakım verme rolü üstlenirken yardım istemeyi zor bulma gibi nedenlerle başvuramadıkları belirtildi.

Ne Yapmalı?

WHO'nun endüstri analizine göre küresel kumar sektörünün büyüyerek 2028'de 700 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Kumar endüstrisi gelirlerinin önemli bir kısmı, kumar oynama bozukluğu yaşayan çok az sayıdaki kişiden elde ediliyor. Kumarhaneler dünya genelinde milyarlarca dolarlık bir ciro yaratıyor ve bu alanda birçok ülke, kamu sağlığını korumak için gerekli kısıtlamaları getirmekte isteksiz kalıyor.