İstanbul'un merkeze uzak ilçelerinden Pendik'teki bir yerel kütüphanedeyiz. İçerisi içi tıklım tıklım dolu. Kullanıcıların büyük bölümü gençlerden oluşuyor. Aynı manzaraya kentin çok farklı noktalarındaki kütüphanelerde de rastlamak mümkün. Hem Kültür Bakanlığı hem İstanbul Büyükşehir Belediyesi hem de ilçe belediyelerinin kentte açtığı yeni kütüphanelere ilgi yoğun. Bu durum, Türkiye için de geçerli. Türkiye İstatistik Kurumu'nun verilerine göre 2024'te halk kütüphanelerinden yararlanan kişi sayısı bir önceki yıla göre yüzde 15,4 artarak 38 milyon 737 bin 705 oldu. Halk kütüphanelerine kayıtlı üye sayısı ise bir önceki yıla göre yüzde 8,6 artarak 6 milyon 726 bin 993 oldu.

İstinye Üniversitesi Bilgi Kaynakları ve Kütüphane Daire Başkanı Bahar Biçen Aras, hem gözlemleri hem de istatistiklere göre Türkiye çapında kütüphane ziyaretçi sayısının sürekli arttığını, yeni kütüphaneler talepler geldiğinden bahsedip ekliyor: "Çok mutluyum. Bir daha dünyaya gelsem yine kütüphaneci olurum."

Artan ilginin arkasında birçok neden var. Kütüphanelerde ücretsiz internet imkanı sunulması, kitapların bedava ödünç verilmesi, eğitim programı ve atölye gibi hizmetler, başkalarıyla iletişim kurulabilen sosyal ortam, sınavlara hazırlanmak için ihtiyaç duyulan ortam ve materyaller... İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kültür Varlıkları Daire Başkanı Oktay Özel, İstanbul'dan yola çıkarak işsizlik ve pahalılıkla en fazla mücadele edenlerin gençler olduğunu, bu yüzden sosyal yaşam alanlarına ve onun bir parçası olan kütüphanelere gençlerin ilgisinin arttığını anlatıyor. Son yıllarda kitap maliyetlerinin artmasına da dikkat çekiyor.

Geçmişte kütüphane denince akla sessiz, koyu renklerin hakim olduğu ve insanın üstüne bir ağırlık çöken binalar geliyordu. Ancak günümüzde kütüphaneler artık daha farklı işlevlere sahip mekanlar. Yeni nesil kütüphanelerde atölye mekanlarından açık okuma alanlarına kadar çeşitli mekanlar bulunuyor. Kütüphaneci Aras'a göre yeni nesil kütüphaneler; teknolojinin kullanıldığı, mimari olarak daha ferah, canlı renklerin bulunduğu ve insanların kendini daha rahat hissettiği mekanlar.

Eyüp'teki Rami Kütüphanesi, Rami Kışlası'nın restorasyonuyla 2023'te kurulmuş devasa bir yapı. Kütüphanenin ortasında geniş bir yeşillik alan var. Buradaki bebek ve çocuk kütüphanesi ile sürekli düzenlenen etkinlikler dikkat çekiyor. Kütüphaneci Çelik, kullanıcıların kendilerini güvende hissetmelerinin önemli olduğunu altını çiziyor.

Son altı yılda 53 yeni kütüphane açıldığını belirten İBB Kültür Varlıkları Daire Başkanı Oktay Özel, bu kütüphanelerin büyük bir bölümünün yoksul mahallerdeki dezavantajlı kesimlere hizmet verdiğini ifade ediyor. Bu durum, İstanbul'un farklı mahallelerinde ve Türkiye'nin farklı yerlerinde yeni kütüphanelere olan talebin arttığını gösteriyor.

Kütüphanelerin toplumu değiştirme gücü olduğunu belirten Aras, "Bu güç bizim elimizde. Olumlu yönde o kadar güzel kullanabiliriz ki kültürel başarı, ekonomik başarı, sosyal başarı birbirini tetikleyerek karşımıza çıkar." diye ekliyor.

Sonuç olarak, Türkiye'de kütüphanelere olan ilginin artması, gençler başta olmak üzere toplumun her kesiminden insanların bu mekanlara yönelmesiyle kendini gösteriyor. Kütüphanelerin sunduğu hizmetler ve sosyal ortamlar, halkın bu mekanlara olan ilgisini artırıyor.