Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından ABD ile ortak üretim sürecine girdiği F-35 programından çıkarıldı. Uzun müzakerelerden sonra Washington ve Ankara, bunun yerine F-16 savaş uçaklarının satışı ve modernizasyonu için anlaştı. Türkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400 füze savunma sistemi neden krize yol açtı? Peki bu anlaşma Türkiye'nin ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek mi? Türk Hava Kuvvetleri'nin envanterinde bulunan savaş uçaklarını inceledik, bunların ordunun ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamayacağını araştırdık.

F-4E Savaş Uçakları

1955-1974 arasında süren Vietnam Savaşı sırasında dünya çapında ünlenen ABD yapımı F-4'ler, 1970'lerde ilk kez 40 uçakla Türkiye'nin envanterine girdi. O dönem 10'dan fazla ülkenin kullanmaya başladığı avcı bombardıman F-4E uçaklarından 1980 yılına kadar 32 adet daha satın alındı. 1980'li yıllarda 70 adet ikinci el; 1991-1992 yıllarındaki Körfez Savaşı sırasında da 40 adet F-4E Phantom uçağı Türkiye'ye hibe edildi. 1990'lara gelindiğinde envanterde 182 adet F-4E savaş uçağı vardı. 1997'de İsrail'le yapılan anlaşma kapsamında bu uçaklardan 54'ü 2003'e kadar modernize edildi ve F-4E Terminatör 2020 adını aldı. Ancak F-4E'ler, zaman içinde çok sık kaza/kırıma uğradıkları ve gelişen teknolojiyi yakalayamadıkları eleştirileriyle karşılaştı. 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından F-4E'lerin aşama aşama emekli edilmesi planı yavaşlatıldı ve Türkiye'nin envanterinde hala 30 civarı F-4E aktif olarak kullanılmaktadır.

F-16 Savaş Uçakları

Türk Hava Kuvvetleri'nin (THK) envanterine 1987'de giren F-16'lar, büyük oranda Türk Uçak Sanayii Anonim Ortaklığı (TUSAŞ) tarafından üretilmeye başlandı. Türkiye'nin aldığı ilk F-16'lar Blok 30 modeliydi. 1987-1995 arasında 160 adet F-16 Türkiye'nin envanterine girdi. 1999'a kadar 80 adet daha F-16 envantere katıldı. Bugün, kaza/kırıma uğrayanlar çıkarıldığında yaklaşık 250 kadar F-16 uçağı THK tarafından aktif olarak kullanılıyor. Türkiye, Ekim 2021'de ABD'den 40 adet Blok 70 F-16 Viper ve mevcut jetler için 79 adet modernizasyon kiti satın almayı talep etti. Ancak modernizasyon projesinden vazgeçildiği açıklandı ve Türkiye'de bu işlemlerin gerçekleştirileceği belirtildi.

KAAN Uçağı

Ankara, halen F-35 projesine dahil olduğu 2010 yılında, 2020'li yıllarda envantere gireceği öngörülen F-35'lerle entegre olarak çalışabilecek beşinci nesil bir yerli savaş uçağı için çalışmalara başlamıştır. 2018 sonunda Milli Muharip Uçak (MMU) adı verilen KAAN jetinin yapımına resmen başlandı. KAAN, ilk deneme uçuşunu Şubat 2024'te gerçekleştirdi. TUSAŞ'a göre Türkiye'nin ilk milli savaş jeti, 2030'lu yıllardan itibaren Hava Kuvvetleri'nde F-16'ların yerini alacak. Ancak Türkiye'nin F-35 programından çıkarılması sonrası, 2040 yılına kadar diğer NATO ülkelerinin altıncı nesil uçakları kullanmaya başlayacağı yorumları yapılmaktadır.

Sonuç olarak, Türkiye'nin mevcut savaş uçaklarının modernizasyonu, hava gücünü korumak adına kritik bir öneme sahiptir. Emekli pilotlar, Türkiye'nin bu noktada elindeki uçakları modernize ederek üst seviyeye çıkarma isteğinin önemine vurgu yapmaktadır. Türkiye'nin bu alandaki bağımsızlığını koruması ve modernizasyon sürecine odaklanması gerektiği, uzmanlar tarafından dile getirilmektedir.