Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi (İPM) tarafından hazırlanan “Türkiye'nin Karbonsuzlaşma Yol Haritası: 2053'te Net Sıfıra Doğru” raporu açıklandı. Çalışma, tüm sektörleri kapsayan sera gazı emisyonlarını analiz ederek 2025-2053 dönemi için olası senaryolar ve yatırım maliyetlerini ortaya koydu.

Rapora göre, Türkiye sera gazı emisyonlarını 2021’e kıyasla 2035’te yüzde 35 azaltarak 2010 öncesi seviyelere döndürebilir. Bu süreç için yaklaşık 265 milyar dolarlık yatırım gerekiyor. En büyük maliyet kalemi binalar sektöründen geliyor. Toplam yatırım ihtiyacının yüzde 75’i bina dönüşümlerine ayrılıyor.

2053’E KADAR YÜZDE 61 AZALTIM ÖNGÖRÜLÜYOR
“Net Sıfır Senaryosu”nda, Türkiye’nin sera gazı emisyonlarını 2053’e kadar yüzde 61 azaltması mümkün. Bu da yıllık ortalama yüzde 3’lük bir düşüş anlamına geliyor. Referans senaryoda emisyonların artmaya devam ettiği, net sıfır senaryosunda ise hızlı düşüş sağlandığı tespit edildi.

ELEKTRİK SEKTÖRÜNDE BÜYÜK DÖNÜŞÜM
Elektrik sektöründe net sıfır hedefiyle yıllık ortalama yüzde 6,5 emisyon azaltımı öngörülüyor. 2035 itibarıyla emisyonlarda yüzde 54, 2053 itibarıyla yüzde 84 azalma sağlanabiliyor. Bu dönüşüm için gerekli yatırımın 80,1 milyar dolar olacağı belirtiliyor. En büyük payı santral yatırımları oluşturuyor.

SANAYİ İÇİN 8,3 MİLYAR DOLAR YATIRIM GEREKLİ
Sanayi sektöründe net sıfır dönüşümü için 2035’e kadar 8,3 milyar dolar ek yatırım gerekiyor. 2035’te emisyonlarda yüzde 22, 2053’te yüzde 44 azalma mümkün görünüyor. Elektrifikasyon kaynaklı elektrik talebindeki artış, verimlilik iyileştirmeleriyle dengelenebiliyor.

ULAŞTIRMADA ELEKTRİFİKASYON TASARRUF SAĞLAYACAK
Ulaştırma sektöründe dönüşüm için 75,3 milyar dolar yatırım öngörülüyor. Ancak fosil yakıtlardan uzaklaşma sayesinde 111,9 milyar dolar tasarruf sağlanabileceği hesaplandı. Bu da 36,5 milyar dolarlık net fayda anlamına geliyor. 2053’e kadar ulaştırmadan kaynaklanan emisyonlar 2025’e göre yüzde 52 azaltılabilecek.

BİNALARDA 200 MİLYAR DOLARLIK DÖNÜŞÜM
Raporda, 2025 sonrası tüm yeni binaların “Neredeyse Sıfır Enerjili Bina” (NSEB) olarak inşa edilmesi gerektiği vurgulandı. 2045’e kadar ısınmada fosil yakıtlar tamamen terk edilecek. 2000 öncesi binalar kademeli olarak yenilenecek. Bu dönüşüm için yaklaşık 200 milyar dolarlık yatırım gerekiyor.

TARIMDA 13,2 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM
Tarım kaynaklı emisyonlar mevcut durumda artış eğiliminde. Net sıfır senaryosunda ise 2053’te 68 milyon ton CO₂ eş değerine gerileme öngörülüyor. Bu dönüşümün ek maliyeti 13,2 milyar dolar olarak hesaplandı.

“TÜRKİYE 2035’TE EMİSYONLARINI 2010 ÖNCESİNE ÇEKEBİLİR”
İPM İklim Değişikliği Çalışmaları Koordinatörü Dr. Ümit Şahin, Türkiye’nin planlı adımlar atması halinde 2025 sonrası emisyonlarını hızla azaltabileceğini belirtti. Şahin, 2035’e kadar yapılacak azaltımların özellikle elektrik sektöründe kömürden çıkış ve yenilenebilir enerji yatırımlarına hız verilmesiyle mümkün olacağını vurguladı.