TÜSİAD Maliyet Baz­lı Rekabet Gücü Endek­si (TÜSİAD-RGE) 2025 yılı üçüncü çeyrek sonuçla­rı açıklandı. Buna göre, endeks 2025 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla yüz­de 1,5 oranında yükselerek 90,1 değerini aldı. TÜSİAD-RGE yı­lın ikinci çeyreğinde de, son bir yıllık düşüş eğiliminin ardın­dan yüzde 3 oranında yüksele­rek 88,7 değerini almıştı. En­deks 2025 yılının ilk çeyreğinde ise 86,1 değerini alarak bir ön­ceki çeyrek seviyesinde kalmıştı. Prof. Dr. Hakan Kara’nın en­deks sonuçlarına ilişkin X’e yer alan yorumu şöyle oldu: “2025 yılı temelde doların euro karşı­sında zayıflaması nedeniyle üre­tici ve ihracatçılarımızın reka­bet gücünün bozulmadığı bir yıl oldu. Buna rağmen önceki 3 yıl­daki bozulma nedeniyle reka­bet gücü tarihi diplere yakın.

Enerjideki avantaj ortadan kalktı
Yılın üçüncü çeyreğinde rakip ülkelerde ABD doları bazındaki maliyet artışları etkili olurken, yurt içi maliyetler ılımlı seyrini sürdürdü. Belirgin olarak yükse­len enerji maliyetleri dışındaki maliyet kalemlerinin artışı ra­kip ülkelerin altında gerçekleş­ti. Son iki çeyrekte TÜSİAD-R­GE’de gözlenen yükselişler, ih­racatçı firmaların maliyet bazlı rekabet gücünde sınırlı da olsa bir iyileşmeye işaret etti. Bir ön­ceki yılın aynı çeyreği ile kıyas­landığında ise, TÜSİAD-RGE yıllık yüzde 0,3 düşüş kaydetti. Bu düşüşün 0,8 puanı işgücü, 0,1 puanı ise finansman maliyetle­rindeki artıştan kaynaklandı. Öte yandan, rakip ülkelere kıyas­la olumlu seyrini sürdüren ara malı maliyeti ise rekabet gücü­ne 0,7 puan artış yönünde kat­kı sağlayarak genel endeksin gerilemesini sınırladı. Ener­ji fiyatlarında bu yılın üçüncü çeyreğinde gerçekleşen artış­lar, yıllık bazda rakip ülkelere kıyasla enerji maliyetinde sağ­lanan avantajı ortadan kaldırdı.

İşgücü maliyetleri olumlu seyrediyor
Detaylara bakıldığında ara malı maliyetindeki gelişme­ler şöyle oldu: “Yurt içindeki ara malı maliyeti son 1 yıllık dönem­de oldukça durağan bir seyir iz­lemektedir. Küresel emtia fiyat­larının önemli bir bölümündeki ılımlı eğilim ve fiyat istikrarı­nın tesisine yönelik gelişmele­rin de etkisiyle yurt içi ara malı maliyetlerinde son bir yıllık dö­nemde sınırlı (yüzde 1,7) bir ar­tış gerçekleşmiştir. Buna karşın, rakip ülke maliyetlerinde, özel­likle son iki çeyreklik dönem­de temelde çapraz kur kaynaklı belirgin bir artış (yüzde 6,2) ya­şanması, bu dönemde ihracatçı firmaların göreli maliyetlerine olumlu yansımıştır.”
İş gücü maliyetindeki gelişme­ler ise raporda şöyle not edildi: “ABD doları bazında yurt içi iş­gücü maliyetleri, son iki çeyrekte rakip ülkelere kıyasla daha olum­lu seyretmektedir. Yılın üçüncü çeyreğinde yurt içi işgücü mali­yeti bir önceki çeyreğe göre yüz­de 0,9 azalırken, yurt dışı maliyet ise yüzde 3,1 artmıştır. Rakip ülke maliyetlerin de gözlenen artışlar göreli maliyet farklarını kısmen azaltmakla birlikte birikimli iş­gücü maliyeti ihracatçı firmala­rın toplam maliyeti üzerinde et­kili olmaya devam etmiştir.

Finansman tarafında sınırlı etki
Enerji maliyetindeki deği­şimler, “Yılın üçüncü çeyreğin­de zayıf küresel talep ham pet­rol fiyatlarını baskılamaya de­vam ederken rakip ülke enerji maliyetleri çapraz kur gelişme­leri neticesinde bir önceki çey­reğe göre yüzde 3,5 yükselmiştir. Bu dönem de enerji fiyatlarında gerçekleşen artışlar neticesin­de yurt içi maliyetlerde belirgin bir artış (yüzde 11,6) yaşanma­sı, yıllık bazda rakip ülkelere kı­yasla enerji maliyetlerinde sağ­lanan avantajı ortadan kaldır­mıştır” şeklinde yorumlanırken, finansman maliyeti: tarafında, “Yurt içi finansman maliyetin­de üçüncü çeyrekte belirgin bir değişim gözlenmemiş, endeks bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4 azalmıştır. Rakip ülkeler­de ise faiz indirim süreçlerinin üçüncü çeyrekte devam etme­si finansman maliyetlerini geri­letmiş (yüzde 0,8), döviz kurları­nın ABD dolarına kıyasla değer kazanması finansman maliyet­lerindeki (dolar bazında) azalışı sınırlamıştır. Bu gelişmeler so­nucunda yıllık bazda finansman maliyetinin TÜSİAD-RGE’yi düşürücü etkisi azalmıştır.” ifadeleri dikkat çekti.