Türkiye ve İsrail arasında son haftalarda artan gerilimin sıcak bir çatışmaya dönmemesi için devreye giren ülkeler arasında Azerbaycan ön plana çıktı. Türk ve İsrailli yetkililer, Suriye'de çatışmasızlık mekanizması kurulması için ilk görüşmeyi Azerbaycan'ın ev sahipliğinde Bakü'de gerçekleştirdi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, her iki ülkeyle çok iyi ilişkileri olduğunu ve Türkiye-İsrail normalleşmesi için çalışmaya devam edeceklerini kaydetti.

Teknik görüşmeler
Türkiye ve İsrail arasında Suriye'den kaynaklanan gerilimin düşürülmesi için iki taraf arasında teknik görüşmelerin yapıldığını ilk açıklayan yetkili Dışişleri Bakanı Hakan Fidan oldu. Fidan, 9 Nisan'da CNN Türk'e yaptığı açıklamada, Suriye topraklarında birden fazla ülkenin silahlı kuvvetlerinin hareketlilik içinde olduğunu, buna Türkiye ve İsrail'in de dahil olduğunu anımsattı ve ekledi: "Suriye'de birtakım operasyonlar yaparken -gerek havadan gerek başka türlü- o bölgede uçak uçuran İsrail ile belli bir noktada çatışmasızlık mekanizması tıpkı Amerikalılar ve Ruslarla yaptığımız gibi olması gerekiyor."

Fidan, aynı röportajda Türkiye'nin İsrail'le Suriye'de bir çatışma içine girmek istemediğini kaydetti ve "Biz, bize saldırmayan hiçbir ülkeye açıktan saldırmayız" ifadelerini kullandı.

Çalışmalar devam ediyor
İsrail'le görüşmeleri somut bir şekilde açıklayan ise Milli Savunma Bakanlığı kaynakları oldu. Haftalık bilgilendirme toplantısında konuyla ilgili soruları yanıtlayan kaynaklar, "Suriye'de istenmeyen olayların yaşanmaması için bir çatışmasızlık mekanizması kurulması konusunda [9 Nisan'da] Azerbaycan'da ilk teknik görüşme yapılmıştır. Çatışmasızlık mekanizmasının kurulması için çalışmalara devam edilecektir" bilgisini verdi.

Türkiye ve İsrail, 7 Ekim 2023'te başlayan İsrail-Hamas savaşı nedeniyle diplomatik teması büyük ölçüde kesti. Tarafların istihbarat örgütlerinin iki tarafı da ilgilendiren bazı süreçlerde iletişim kurdukları biliniyor. Kurulması durumunda çatışmasızlık mekanizması Türkiye-İsrail arasında 7 Ekim 2023 sonrasında yaşama geçirilmiş ilk diyalog zemini olacak.

Azerbaycan'ın rolü
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Bakü'de 9 Nisan'da düzenlenen "Yeni Dünya Düzenine Doğru" forumunda yaptığı konuşmada, Türkiye ve İsrail arasındaki gerginlikten rahatsız olduklarını belirtirken, iki ülke arasında bunalımın çıktığı ilk günlerden bu yana arabuluculuk yaptıklarını ancak bunu duyurmamayı tercih ettiklerini söyledi. Aliyev, son günlerdeki gerilimin de kaygı verici olduğunu kaydederken "Yardımcı olmak için elimizden geleni yapacağız. Şimdiki aşamada bundan fazlasını söylemem doğru olmaz. Türkiye ile İsrail arasındaki ilk arabuluculuğumuzda açıklama yapmadık. Bugün de benzer süreçler devam ediyor" ifadelerini kullandı.

Aliyev, Türkiye-İsrail ilişkilerinin kötü olmasının Azerbaycan dahil tüm dünyanın aleyhine olduğunu anlatan Aliyev, Türkiye-İsrail normalleşmesi için "Bu süreç durmamalıdır ve Azerbaycan, burada arabuluculuk yapmak için elinden geleni yapıyor" dedi.