Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e yönelik düzenlediği "Aksa Tufanı" saldırıları, Filistin meselesinin en belirleyici dönüm noktalarından biri oldu. Çoğu sivil yaklaşık 1200 kişinin öldürüldüğü ve 250 kişinin rehin alındığı saldırıların ardından İsrail, Gazze Şeridi'ne bugüne kadarki en büyük askeri harekâtını düzenledi. Gazze'deki Hamas bağlantılı Sağlık Bakanlığı'nın verilerine göre, iki yıldır devam eden operasyonlarda yaklaşık 20 bini çocuk olmak üzere 60 binden fazla Filistinli öldürüldü. Birleşmiş Milletler'e (BM) göre, bölgede yaşayan yaklaşık 2.5 milyon Filistinlinin neredeyse tamamı yerinden edildi. Bu süreçte İsrail'in askeri operasyonlarını ve Başbakan Binyamin Netanyahu'yu en çok eleştiren ülkelerden biri Türkiye oldu.

Peki 2023'te tarafların normalleşmesine ramak kalmışken iki yılda ilişkiler nasıl bu noktaya geldi? Normalleşmenin eşiğinden ticaret yasağına. 7 Ekim 2023'ü göstermesinden günler önce Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Başbakan Netanyahu New York'ta tokalaşırken fotoğraf verdi. Bu poz, 2021'den beri süren diplomatik normalleşme süreci açısından tarihi bir an olarak kayda geçti. Ancak Hamas'ın 7 Ekim saldırıları ve ardından İsrail'in Gazze'ye yönelik yeni bir askeri operasyon başlatmasıyla her şey değişti.

Ankara ilk etapta itidalli bir yaklaşım benimsedi. İsrail ile Hamas arasında arabuluculuk yapmayı, esir takası ve yaralıların Gazze'den tahliye edilmesi gibi konularda destek vermeyi teklif etti. Ancak İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri faaliyetlerinin ve İsrailli liderlerin söylemlerinin giderek sertleşmesi ve Türkiye'nin girişimlerinin karşılıksız kalması üzerine Ankara'nın tavrı sertleşti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 25 Ekim'de partisinin meclis grup toplantısında "Hamas terör örgütü değil, kurtuluş ve mücahitler grubudur" dedi. Erdoğan ayrıca İsrail'e planladığı seyahati iptal ettiğini duyurdu ve Netanyahu ile yüz yüze görüşmesinden pişmanlık duyduğunu ifade etti.

Türkiye, 2 Mayıs 2024'te İsrail ile ticareti durdurma kararı aldı. Hükümet, İsrail işgali altındaki Filistin Toprakları ile yapılan ticaret hariç, İsrail ile tüm ithalat ve ihracatın askıya alındığını duyurdu. Yeditepe Üniversitesi'nden Doçent Doktor İlkim Büke Okyar, ticari bağların ikili ilişkilerde bir dayanak noktası olduğunu vurguluyor. Türkiye ve İsrail arasında ticaret, İsrail'in Gazze'deki politikasından geri adım atmaması ve her geçen gün saldırılarını genişletmesi ile kötüleşiyor. Türkiye, Uluslararası Adalet Divanı'nda (ICJ) İsrail'e karşı açılan "soykırım" davasına müdahil olmaya hazırlanıyor.

Hamas'a karşı tutum Türkiye'de karmaşık bir hal almış durumda. Hamas'ın Katar'daki gibi bir siyasi ofisi bulunmuyor; ancak Türk liderler, Hamas liderleriyle doğrudan ve kamuoyuna açık temaslarda bulunuyor. Uzmanlara göre, Türkiye ve İsrail arasındaki çekişme yalnızca Filistin meselesiyle sınırlı değil. Suriye, Doğu Akdeniz ve ABD ile ilişkiler gibi başlıklarda da çıkar çatışmaları kendini gösteriyor. Türkiye ve İsrail'in diplomatik ilişkileri tam olarak kesmediği, Suriye'de çatışmayı önleme çabaları için iki ülke arasında bir irtibat hattı bulunduğu ifade ediliyor. Ancak iki ülke arasında güven bunalımı yaşanıyor ve ilişkilerin yeniden rayına oturtulması ihtimaline karamsar bakılıyor.