Tuvalet klozetinden hastalık kapabilir miyiz?
Bir umumi tuvalete girdiğinizde "iğrenme" hissine karşı koymak zor olabilir. Tuvalet oturağına ve yere sıçramış idrar, başka birinin vücut sıvılarının keskin kokusu duyularınızı altüst edebilir. Bunları düşünmek bile size iğrenç geliyorsa, kabin kapısını dirseğinizle açıyor, ayağınızla sifonu çekiyor veya klozeti tuvalet kağıdıyla kaplayıp oturarak işinizi görmeye çalışıyor olabilirsiniz.
Peki, sadece klozete oturarak gerçekten hastalık kapabilir misiniz? Yoksa bazı insanların temastan kaçınmak için kullandıkları bu karmaşık teknikler tamamen gereksiz mi? Mikrobiyologların bu konudaki görüşleri şöyle.
(Muhtemelen) kapmayacağınız şeyler
"Teorik olarak, evet [tuvalet koltuğundan hastalık kapabilirsiniz] ama bu risk çok düşük" diyor Güney Florida Üniversitesi halk sağlığı ve mikrobiyoloji profesörü Jill Roberts.
Cinsel yolla bulaşan hastalıkları (CYBH) ele alalım. Gonore (bel soğukluğu) ve klamidya gibi hastalıklara neden olan bakterilerin çoğu, bir organizmanın vücudu dışında, tuvalet oturağı gibi soğuk ve sert bir yüzeyde uzun süre yaşayamaz. Bu nedenle, CYBH'lerin çoğunun sadece cinsel organların ve vücut sıvılarının doğrudan teması yoluyla bulaşabileceği düşünülüyor. Yani kirli tuvaletlerden kaçınmak ve hijyene dikkat etmek elbette iyi ama bu büyük endişe kaynağı olmamalı. Roberts, cinsel yolla bulaşan hastalıklar klozetlerden kolayca bulaşsaydı herkeste "sık sık görülürdü" diyor.
Mikrobiyoloji uzmanı, kan yoluyla bulaşan bir hastalığa yakalanma riskinin de düşük olduğunu söylüyor. Tuvalet koltuğunda kan lekesi olsa bunu zaten görür ve kaçınırsınız. Ayrıca cinsel aktivite veya kontamine iğnelerle enjekte olmadan kan yoluyla bulaşan patojenlerin kolayca bulaşması mümkün değil.
Roberts'a göre, başka birinin idrar yolu enfeksiyonunu (İYE) klozetten kapma olasılığı da aynı derecede düşük. Tuvalet koltuğundan idrar yoluna dışkı bulaştırırsanız İYE kapabilirsiniz ama bunun için büyük miktarda dışkı gerekir. "Kendi dışkınızı genital bölgenize çok yakın bir şekilde silerek İYE'ye yakalanma olasılığınız çok daha yüksektir" diye ekliyor.
Neler bulaşabilir?
Ancak, cinsel yolla bulaşan hastalıklara yol açan bazı patojenler tuvalet oturaklarında daha uzun süre canlı kalabilir. Genital siğillere neden olan insan papilloma virüsleri (HPV), birkaç faktöre bağlı olmakla birlikte, yüzeylerde bir haftaya kadar kalabilir. Nevada'daki Touro Üniversitesi'nde mikrobiyoloji ve immünoloji profesörü olan Karen Duus, HPV'nin el dezenfektanlarına dirençli olabileceğini ve virüsün sert, koruyucu protein kabuğunu yok etmek için %10 konsantrasyonda çamaşır suyu gerektiğini söylüyor. Aslında bu virüsler sadece genital bölgenizin cilt bariyeri bozulmuşsa, örneğin tuvalette otururken kızarıklık veya yara varsa vücudunuza girebilir. Bu nedenle, HPV genellikle oral, anal ve vajinal seks gibi cinsel cilt teması yoluyla bulaşır.
ABD'deki çevrimiçi sağlık hizmeti şirketi Treated.com'un klinik sorumlusu Daniel Atkinson, teorik olarak, genital herpes enfeksiyonu olan bir kişinin virüsü klozete bulaştırabileceğini ve cildi yaralı veya bağışıklık sistemi zayıf olan sonraki kullanıcıların risk altında olabileceğini söylüyor. Ancak Atkinson'a göre bunun olasılığı düşük.
Klozeti tuvalet kağıdıyla kaplamalı mı?
Tuvalet koltuğuna oturmadan önce kağıt sermek umumi tuvaleti kullanmanın en temiz yolu gibi görünebilir. Ancak, tuvalet kağıdı veya tuvalet kapağı sizi patojenlerden korumayacaktır. Ohio State Üniversitesi Wexner Tıp Merkezi'nde pelvik sağlık alanında klinik uzman olan Stephanie Bobinger'e göre, çömelme potansiyel olarak yarardan çok zarar verebilir.
Kadınlar tuvalete çömelerek idrarını yaparken pelvik taban ve pelvik kemer kaslarını kasarlar. Bu, mesaneden idrar akışını engeller ve daha fazla ıkınmak zorunda kalarak pelvise gereksiz baskı uygular. Ayrıca, kadınlar bu sırada mesanelerini tamamen boşaltamayabilirler ve bu da bazen idrar yolu enfeksiyonuna yol açabilir.
Asıl sorun ellere bulaşan bakteriler
Aslında, tuvalette hastalık kapma riski genel olarak klozetle genital temastan kaynaklanmaz. Roberts, bunun yerine, klozete dokunan ellerinizin, sizin veya başkalarının vücut maddelerinden kaynaklanan küçük parçacıklardaki bakteri veya virüslerle kontamine olmasından ve ardından bu kirli ellerinizle yüzünüze ve ağzınıza dokunduğunuzdan kaynaklandığını söylüyor.
Tuvalet püskürmesine dikkat
Tuvalette sifonu çektiğinizde, klozetin içindeki mikroplar havaya fırlar ve her yere yayılır. Matematiksel modeller, klozetin içinde bulunan parçacıkların %40-60'ının yayılabileceğini gösteriyor. En "mikroplu" yüzey aslında zemindir. Araştırmalar, Clostridium difficile bakterisinin – sağlık kurumlarında yaygın olan ve ortamdan yok edilmesi oldukça zor olan bir patojen – tuvalet sifonu çekildikten sonra havada çok uzaklara yayılabildiğini gösteriyor.
Evde veya kamuya açık yerlerdeki tuvaletlerde enfeksiyon kapmamak için alabileceğiniz birkaç mantıklı önlem var. Tuvaletlerden kapakları tamamen kaldırmak gerektiğini düşünüyor.
Yapabileceğiniz en basit şey, tuvalete gittikten sonra her zaman hemen ellerinizi yıkamak, diyor Gerba. El yıkamanın en az 20 saniye sürmesi gerektiğini belirtiyor. ABD'de yapılan bir araştırmada çoğu kişinin bu sürenin yarısı kadar zaman harcadığını ve insanların sadece %20'sinin ellerini yeterince yıkadığının tespit edildiğini hatırlatıyor.
Bu nedenle, umumi tuvalette hastalık kapmamak için ellerinizi yıkayın. Ayrıca el dezenfektanı da kullanarak ekstra önlem alın; bu sadece el yıkamaktan çok daha fazla koruma sağlar. Tuvaletlerde gizli patojenlerin endişesi uykunuzu kaçmasın, çünkü risk (muhtemelen) düşündüğünüzden daha düşük.
*Uyarı: Bu içerik yalnızca genel bilgi amaçlıdır ve doktorun veya başka bir sağlık uzmanının tıbbi tavsiyesinin yerine geçmemelidir. Sağlığınızla ilgili herhangi bir endişeniz varsa, daima kendi aile doktorunuza danışın.




