Silikon Vadisi’ndeki gelişmeleri yakından takip eden Süreyya Ciliv, son dönemde ön plana çıkan ve en çok yatırım çeken alanları DÜNYA’ya açıkladı. Uzun yıllar Microsoft ve Turkcell gibi teknoloji şirketlerinde yöneticilik yaptıktan sonra ABD’de birden fazla girişimi hayata geçiren Ciliv, “En çok yatırım çeken teknoloji alanı, açık farkla artificial intelligence (AI) yani yapay zekâ.

Konu sadece ‘zeki’ yani güçlü, hızlı donanım değil, esas önemli olan burada ‘öğrenen sistemler.’ Bir görevi adım adım nasıl yapacağına karar verebilen ‘AI agent’lar (gerçekleştiriciler), daha önce tanımadığı bir servisi dünyada bulup getiren ve çalıştırabilen MCP teknolojisi, birbirlerine kripto para ile ödeme yapmayı sağlayan A2A protokolü çok heyecan verici gelişmeler” dedi.

“İnternetteki 40 terabyte text verisindaki 170 bin kelimeyi istatistiksel olarak detaylı inceleyip, öğrenen sistemler bugün insanlardan daha iyi konuşmaya başladılar” ifadesini kullanan Ciliv, “Bu sistemler her alanda şirketlerde özel konulara odaklanacak. Oradaki ‘veri’den öğrenerek, size veya işinize özel ‘akıllı sistemler’ oluşturacaklar. Bu akıllı sistemler, işlerin çoğunu insanlardan daha iyi yönetecekler. Son on yılda çok önem kazanan optimizasyon günümüz iş dünyasında ileri matematiğin en kritik ve en etkin alanlarından biri haline gelmiştir. İş dünyasındaki CEO ve genel müdürler için operasyonel mükemmelliğin ve verimliliğin sağlanmasında temel bir kaynak haline geldi. Bu nedenle optimizasyon teknikleri, dünya genelindeki MBA programlarında artık temel bir konu olarak yer almakta ve geleceğin liderlerine öğretilmektedir.”

Ciliv, “Optimizasyonun temel hedefinin; karmaşık ve dinamik iş ortamlarında milyonlarca, hatta milyarlarca parametrenin değerlerini en uygun şekilde belirleyerek, işletmelerin kârını maksimize etmek ya da maliyetlerini minimize etmek gibi amaçlara ulaşmak olduğunu” belirtti.

“Makine öğrenmesi (ML) modellerinin arkasında da genellikle optimizasyon teknikleri yer alır; bu modeller, öğrenme sürecinin hızlanması ve parametrelerin en uygun değerlerinin belirlenmesi için çeşitli optimizasyon yöntemlerinden yararlanır. Optimizasyon sadece matematiksel bir disiplin değil; günümüz iş dünyasında stratejik, operasyonel ve taktiksel kararların alınmasında ve şirketlerin rekabet gücünün artırılmasında vazgeçilmez bir araç oluyor. Ayrıca, Low-Code (kod geliştirme) teknolojileri son 5 yılda çok hızla ivme kazanıyor. Gartner, 5 yılda yazılımın yüzde 80’inin bu low-code teknolojileriyle geliştirileceğini öngörüyor.”

Ciliv, “Yapay zeka, büyük veriyi işleme kabiliyeti sayesinde sistemdeki tüm davranışları daha iyi öğrenir, bugün gerçekleşen durumları daha doğru analiz eder ve gelecekte olacakları daha doğru bir şekilde tahmin eder. Optimizasyon ise farklı senaryolar altında belirlenen hedeflere ulaşmak için sistem parametrelerinin nasıl ayarlanması gerektiğine karar verir. Bu iki güçlü teknolojiye, yazılım geliştirme süreçlerini önemli ölçüde hızlandıran low-code teknolojisini de eklediğimizde, şirketlerin kârlı ve sürdürülebilir büyümelerine katkı sağlayacak akıllı sistemlerin hızlıca geliştirilmesi ve uygulanması mümkün hale gelir.”

Ciliv, “Üniversitede bilgisayar ve endüstri mühendisliği okurken, aynı zamanda bir Ar-Ge projesinde - yeni iş fikirlerini bilgisayarlara aktarıp, bilgisayarların yazılımı otomatik yazmaları konusunda (low-code) - çalışıyordum. Üniversiteden mezun olduğumda ilk işim de Metagraphics isimli bir AI şirketinde çalışmaktı. Amerika’da iki tane startup’ta 14 yıl, Microsoft ve Turkcell’de 19 yıl teknoloji dünyasında geçirdikten sonra, 2020 yılında iş dünyasına bir tsunaminin geldiğini gördüm. Global rekabette kazanmak isteyen şirketlerin dönüşmesi gerekliliği bana göre çok net. Artificial intelligence, optimizasyon ve low-code teknolojilerini kullanarak işlerinin her bölümünde ‘Akıllı Sistemler’ kuran yenilikçi, girişimci şirketler kazanacaklar. Bunu yapamayanlar yok olacaklar.”

“Şirketler geleceğe hazırlanmalı. Teknoloji amaç değil araç. Global pazarlardaki müşterileri bilen, yenilikçi, girişimci liderleri yetiştirin ve bu değerleri şirketinizde uzun dönemli tutmayı başarın. İş dünyası tam bir takım oyunu. İşini ve müşterilerini iyi bilen, dijital teknolojilere hâkim, AI ve optimizasyona hâkim, yenilikçi takım oyuncularına, geleceğin liderlerine ihtiyaç var. Onları transfer etmeli, yetiştirmeli ve tutmasını becermeliyiz.”

Ciliv, “Türk şirketleri ve özellikle de KOBİ’ler, dijital kaslarını güçlendirmek için neler yapmalı? Tek teknoloji alanında devrim niteliğinde yeni fırsatlar var. AI, optimizasyon ve low-code ile akıllı sistemlerinizi kurmak, işinizi ileriye götürmek için Kuika ve System Optima ile iş birliğini öneriyorum. Yüzlerce firma, bulut üzerinden elektrik, su, internet servisi alır gibi yazılım hizmeti alıyor. Siz ihtiyacınızı veya yeni fikrinizi, sistemin ne yapması gerektiğini belirleyin, bu firmalar size tasarımda destek olsunlar, sonrasında hızla yazılımı tamamlasınlar.”

Ciliv, “Kriz dönemlerinde iki noktaya odaklanmak kritik. Birincisi ayakta kalmak. İkincisi bu krizde işimize odaklanarak, yenilikçi yatırımlarla rekabete fark atma, değişimi fırsata çevirme zamanı.”

“ABD pazarına büyük tedarikçi ülkelerin vergi tarifeleri yüzde 145 iken, Türkiye’nin yüzde 10. Bunlar yenilikçi, girişimci şirketlerimiz için büyük fırsatlar. Fakat bu fırtınada geçecek. Önemli olan global pazarlarda rekabetçi ürün ve servisleri sunabilmek.