Her günümüz, gün içerisinde bilinçli seçimler yapmakla geçmektedir. Tarih boyunca filozoflar, "kasıtlı" olarak ya da bir "irade" doğrultusunda eyleme geçme yetisinin, yani bir diğer ifadeyle bir "eyleyici", yani bir "özne" olarak davranabilmenin insanları diğer canlılardan ve makinelerden ayıran temel bir unsur olduğunu öne sürmüşlerdir. Ancak yapay zeka alanındaki gelişmeler, bu ayrımı yakında ortadan kaldırabilir. Teknoloji şirketleri, son zamanlarda "yapay zeka ajanı" olarak adlandırılan eyleyici yapay zeka sistemleri geliştirmektedir. Bu sistemler, görevleri yerine getirmek ve hedeflere ulaşmak için insan müdahalesine daha az gereksinim duymaktadır. Yapay zeka ajanları, bağımsız kararlar alabilmekte ve sadece en temel gözetimle hedeflerine ulaşabilmektedir.

Yapay Zeka Ajanları Nedir, Kimdir?

Milyarlarca dolarlık yatırımların ardından artık somut dönüşler görme baskısı yaşayan yapay zeka geliştiricileri, yeni bir tüketici teknolojisi dalgası olarak yapay zeka ajanlarını ileri sürmektedir. Yapay zeka ajanı (İng: "AI agent"), belirli bir ortamda özerk şekilde hareket eden, bu ortamı algılayıp analiz ederek amaç odaklı kararlar alabilen bir yazılım veya sistemdir. Yapay zeka ajanları, tıpkı bir insan veya hayvan gibi çevresinden bilgi toplar, bu bilgiyi işler ve en uygun eylemi seçerek hedefine ulaşmaya çalışır. Görünüşte sohbet botları (İng: "chatbot") gibidirler ancak sohbet robotlarından farkları, sürekli bir insan yönlendirmesine ihtiyaç duymadan kullanıcı adına dış uygulamalarla etkileşime girip görevleri otonom şekilde yerine getirebilmeleridir.

Uygulamalar ve Potansiyel

2024 yılı Mayıs ayında, Google DeepMind "Project Astra" adlı prototip bir yapay zeka sistemi duyurmuştur. Bu sistem, "gündelik hayatta evrensel olarak yararlı olabilecek bir yapay zeka ajanı" olarak tanımlanmıştır. Astra adlı bu yapay zeka ajanı, Google Pixel telefonla iletişim kurarak cihaz kamerasından gelen verileri analiz edebilmektedir. Günümüzde piyasadaki yapay zeka ajanlarının yetenekleri ise genellikle sıkıcı ve tekrara dayalı işlerle sınırlıdır.

Etik ve Hukuki Sorunlar

Yapay zeka ajanlarının yükselişi; iş dünyasında, sosyal medyada ve internet genelinde bazı zorlukları da beraberinde getirebilir. Yüzyıllar boyunca insan davranışlarını kısıtlamak adına dikkatle tasarlanan hukuki çerçeveler, şimdi de çok farklı işleyiş prensiplerine sahip yapay zeka ajanlarının ortaya çıkışına uyarlanmak zorunda kalacaktır.

Gelecek ve Denetim Mekanizmaları

Yoshua Bengio ve Stuart Russell, yapay zeka alanında kapsamlı bir yasal düzenleme yapılması gerektiğini; aksi takdirde geçmişteki hataları tekrarlamanın veya gelecekte ortaya çıkabilecek beklenmedik sorunlara hazırlıksız yakalanmanın kaçınılmaz olduğunu savunmaktadır. Bu doğrultuda Mart 2023'te, yapay zeka araştırmalarına ara verilerek yapay zeka güvenliği risklerinin değerlendirilmesi çağrısıyla bir açık mektup yayımlanmıştır.

Sonuç

Yapay zeka ajanlarının hızla yayılmasına hazırlanırken insanlar olarak bizlerin de kendi özneliğimize, yani karar verme ve eyleme geçme irademize her zamankinden daha çok sarılmamız gerektiği görülmektedir.