Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi ALEX LYAKHOVICH, "Yaşlanma Biyolojisi" dersindeki her giriş dersi bir anketle başlar ve öğrencilere sorduğu ilk soru, yaşlanmanın ne olduğu ve ne zaman başladığıdır. Yıllar içinde farklı cevaplar biriktirmiştir ve bu cevapların hiçbiri yanlış değildir, ancak tek bir doğru cevap yoktur. Bunun nedeni, yaşlanmanın hâlâ tam olarak anlaşılamamış olmasıdır.

Lyakhovich, yaşlanmayı iki perspektiften ele alır: Beşeri bilimler açısından, yaşlanma yaşın ilerlemesi süreci olarak tanımlanırken, doğa bilimlerinde ölümle ilişkili karmaşık, dejeneratif biyolojik sistemlerde hata birikimi olarak görülmektedir. Yaşlanma ve ölüm oranı iki farklı olgudur; bu durumu anlamak için Gompertz eğrisine bakmak gerekir. Örneğin, birkaç aylık bir çocuk ile 12-15 yaşındaki bir çocuğun ölüm olasılığının aynı olduğunu görebiliriz, ancak yaşlanma süreçleri farklıdır.

İnsanlar genellikle üç ana patolojiden dolayı ölür: kardiyovasküler hastalıklar, kanser ve nörodejeneratif hastalıklar. Bu hastalıkların yaşla birlikte artış göstermesi, yaşlanma ve hastalık kısır döngüsünü ortaya çıkarır. Eğer yaşlanma bu hastalıkların öncüsü ise, her bir hastalığı ayrı ayrı tedavi etmenin bir anlamı kalmaz. Yaşlanmayı tedavi etmek, kanser ve diğer hastalıkların da gerilemesine yol açabilir.

Dünya Sağlık Örgütü, yaşlanmayı hastalık olarak kabul etmekte ve bu doğrultuda tedavi yöntemleri geliştirmeye çalışmaktadır. Ayrıca, yaşlanmayı ölçmek ve biyolojik yaş ile kronolojik yaşı karşılaştırmak da önemli bir adımdır.

Günümüzde epigenetik saatler, bir organizmanın kronolojik yaşıyla değiştirilmiş DNA kalıntılarını ilişkilendirerek yaşlanmayı ölçmeyi mümkün kılmaktadır. Ancak bu yöntemlerin pahalı ve kesin olmaması, yaşlanma karşıtı ilaçların klinik deneylerini zorlaştırmaktadır. Araştırmalar, daha basit ve ucuz biyobelirteçler bulmayı hedeflemektedir.

Yaşlanma biyolojisi, bu on yılda önemli bir gelişim göstermektedir. Temel sorular arasında yaşlanmanın neden ortaya çıktığı ve insanların neden bu süreçte evrimleşmediği yer almaktadır. Ayrıca, insanlarda yaşlanma ve uzun ömür genlerinin varlığı da araştırılmaktadır. Sonuç olarak, yaşlanma bir hastalık olarak kabul edilirse, tedavi edilebilir bir süreç haline gelecektir.