Papa Francesco'nun (Papa Francis) 21 Nisan sabahı hayatını kaybetmesinin ardından Vatikan'da "sede vacante" (boş makam) dönemine girildi. Papa'nın cenaze töreninden yeni papa seçimine kadar bu dönem çeşitli yasalar ve düzenlemelerle belirlenen sıkı kurallarla idare ediliyor. Papa'nın cenaze töreni 26 Nisan Cumartesi günü yapıldı.

Papalık sarayında yaşamamak gibi tercihleriyle basit bir yaşam mesajı veren Papa Francesco'nun cenazesi de önceki papalara kıyasla daha sade oldu. Papa Francesco, yüz yıldan uzun süredir Vatikan'a gömülmeyen ilk papa oldu. Roma topraklarındaki Santa Maria Maggiore Bazilikası'na özel bir bağlılığı olan Papa, mezarının da burada olacağını açıklamıştı. 1914'ten bu yana tüm papalar, Vatikan'daki San Pietro Bazilikası'nın altındaki "Vatikan Mağaralarına" gömülmüştü.

Dünyanın dört bir yanından gelen kardinaller, yüzyıllardır devam eden gizli bir toplantıyla yeni papayı seçmek üzere yakında Vatikan'da toplanacak. Papalık makamının boş olduğu anlamına gelen sede vacante döneminde Vatikan'ın idari işlerini Camerlengo (baş mabeyinci) Kardinal ABD'li Kevin Farrell yürütecek. En kıdemli kardinal olan Dekan Kardinal unvanına sahip Giovanni Battista Re, yeni papa seçimi (konklav - conclave) için dünya çapındaki tüm kardinalleri Roma'ya çağıracak.

İstisnai bir durum olmaması halinde, sede vacante dönemine girilmesinden sonraki 15-20 gün içinde, ritüelleri, gizemli atmosferi ve entrikalarıyla romanlara, filmlere ilham veren papa seçimi (konklav) başlayacak. Konklav terimi, Latince'de anahtarla kilitlenmiş anlamına gelen cum ve clave sözcüklerinden geliyor. Papa seçimi gerçekten de Vatikan'daki Sistine Şapeli'ne seçici kardinallerin anahtarla kilitlenmesiyle yapılıyor.

Konklav oylamaları boyunca kardinaller Vatikan surları içindeki Casa Santa Marta misafirhanesinde konaklayacak. 1990'larda bu iş için inşa edilen misafirhane konklav dönemi dışında otel olarak da kullanılıyor. Papa Francesco, kendisinden önceki papaların aksine Papalık Sarayı'nda kalmak yerinde Casa Santa Marta'da yaşamayı tercih etmişti.

Konklav'da 80 yaş altındaki kardinaller oy kullanacak. Halen oy kullanma hakkına sahip kardinal sayısı 135 ile rekor seviyede yüksek. Papa seçimi için seçici kardinallerin üçte ikisinin oyu gerekiyor. Ancak ilk 34 oylama sonrası hala bir papa seçilememişse son turda en fazla oyu alan iki aday arasında oylama yapılıyor. Papalık seçiminde resmi olarak adaylar bulunmuyor. Teknik olarak papa seçilmek için bekar erkek ve Katolik olmak dışında bir şart bulunmasa da papalar geleneksel olarak seçime katılan kardinaller arasından seçiliyor.

2013'teki son konklav, 12 Mart'ta 17.33'te "extra omnes" anonsuyla başlamış, ilk siyah duman aynı gün 19.41'de görülmüştü. 13 Mart'ta saat 19.06'da ise beyaz duman çıkmasıyla yeni papa seçildiğinin haberi verilmişti. Siyah duman-beyaz duman ritüeli, seçim sonucunu Vatikan'daki San Pietro Meydanı'nda ya da ekranları başında bekleyenlere yeni papanın seçilip seçilmediğini gösteren ilk işaret. Sistine Şapeli'nin çatısındaki bacadan siyah duman çıkması gerekli çoğunluğun sağlanamadığı, beyaz duman ise yeni papanın seçildiği anlamına geliyor.

Bacadan beyaz duman çıkması, seçici kardinallerin bir aday üzerinde gerekli oy çoğunluğuna ulaştığı ve bu adayın da papalık görevini kabul ettiği anlamına geliyor. Yeni papa, kardinallerin bağlılık yemini ve duanın ardından San Pietro Bazilikası'nın merkez locasının balkonundan halka takdim ediliyor. "Habemus Papam" (bir papamız var) anonsuyla yeni papanın kimliği duyuruluyor. Ve 1.3 milyar Katolik'e ruhani liderlik edecek yeni papa balkondan ilk "Urbi et orbi" (şehre ve dünyaya) konuşmasıyla sesleniyor.